Le Moyen-âge 500-1500 n. Chr.
- Begon na de val van het Romeinse rijk
o Het leven was zwaar in die rijd
o Veel oorlogen, honger en ziektes
o Rijkdom was oneerlijk verdeeld
o Adel en kerk waren machtig
- Karel de Grote (Charlemagne)
o Verovert groot deel van Europa
o Voert feodale stelsel in
Werd in de 15e eeuw weer afgeschaft door Lodewijk XI, hij voerde de
monarchie in
o Voerde een lange oorlog met Engeland (1337-1453)
Jeanne d’Arc eerste vrouw in het leger
o Karelromans literair genre
- Orale literatuur men kon vaak niet lezen of schrijven
o Werd verspreid door troubadours
o Orale literatuur werd vaak gecombineerd met instrumenten (muziek)
o Teksten rijmden vaak en hadden een vast ritme
o Alleen monniken konden schrijven, zij werden ook wel kopiisten genoemd omdat ze
alles met de hand schreven
Geschreven teksten (manuscripten) gingen vaak over het geloof
In de late middeleeuwen ook over wereldlijke teksten
- De spreektaal in de middeleeuwen was het Romaans voorloper van het Frans
o Dialecten: in het zuiden langue d’oc Occitaans
o Dialecten: in het noorden langue d’oil
o Oc en oil betekenen ja
Literaire genres uit die tijd:
- Ridderverhalen
o Jonge edel mannen
Waren christenen en respectvol
Beschikken over dapperheid en waren trouw en strijdvaardig
o Genre: chanson de geste
Gedichten over helden uit de oorlogen
Chanson de Roland (roelantslied)
Gaat over de terugtocht van Karel uit Spanje naar Frankrijk
Bevat veel herhaling en is ingedeeld in strofen (laisses) van gelijke
lengtes
o Genre: Arthurverhalen
Spelen zich af aan het hof
Imaginaire verhalen
Bevatten een queeste toch vol beproevingen
Voorbeeld: Perceval ou Le conte du graal, Chrétien de Troyes
Speelt zich af tijdens het laatste avondmaal
, - Hoofse liefde (L’Amour courtois)
o Ridders verrichtten heldendaden om de liefde van een vrouw te winnen
o Respectvolle omgang met elkaar
o Onmogelijke liefdes (getrouwde vrouwen en ridders)
o Voorbeeld Tristan en Isolde
Worden verliefd door een toverdrank
Gebaseerd op een oude Keltische legende
Lais liefdessprookjes
- La satire sociale
o Humoristische teksten om machthebbers (indirect) te bespotten
D.m.v. kluchten farces
D.m.v. schunnige verhalen fabliaux
o Tekstsoort = satire, genre = dierenverhaal
Voorbeeld Le Roman de Renart (van den vos Reynaerde)
Uit de 12e en 13e eeuw door verschillende auteurs
D.m.v. dieren te koppelen aan bevolkingsgroepen konden auteurs de
groepen belachelijk maken zonder hier werkelijke personen voor te
gebruiken
- La poésie lyrique
o In de late middeleeuwen ontstaat een rijmende verhaalsoort de prozaromans
o Poëzie ondersteund door muziek, dans of rijm
o Lyrische poëzie zijn korte teksten met vaste regels vaak geschreven in de ik-vorm
o Voorbeeld: François Villon (1431-1463)
Franse dichter uit de late middeleeuwen, een dief en vagebond
Geboren tijdens de 100-jarige oorlog, verloor jong z’n vader
Betrokken als student bij opstanden
Verjaagd uit Parijs, schrijft over moeilijkheden in het leven
- Overige begrippen
o Ballade verhalend lied/gedicht met strofes die hetzelfde eindigen
o Envoi slotstrofe met samenvatting of moraal
o Metrum versmaat
o Assonantie rijmvorm met klinkerherhaling
o Genre tekstsoort
o Autobiografie levensverhaal van een auteur
- Begon na de val van het Romeinse rijk
o Het leven was zwaar in die rijd
o Veel oorlogen, honger en ziektes
o Rijkdom was oneerlijk verdeeld
o Adel en kerk waren machtig
- Karel de Grote (Charlemagne)
o Verovert groot deel van Europa
o Voert feodale stelsel in
Werd in de 15e eeuw weer afgeschaft door Lodewijk XI, hij voerde de
monarchie in
o Voerde een lange oorlog met Engeland (1337-1453)
Jeanne d’Arc eerste vrouw in het leger
o Karelromans literair genre
- Orale literatuur men kon vaak niet lezen of schrijven
o Werd verspreid door troubadours
o Orale literatuur werd vaak gecombineerd met instrumenten (muziek)
o Teksten rijmden vaak en hadden een vast ritme
o Alleen monniken konden schrijven, zij werden ook wel kopiisten genoemd omdat ze
alles met de hand schreven
Geschreven teksten (manuscripten) gingen vaak over het geloof
In de late middeleeuwen ook over wereldlijke teksten
- De spreektaal in de middeleeuwen was het Romaans voorloper van het Frans
o Dialecten: in het zuiden langue d’oc Occitaans
o Dialecten: in het noorden langue d’oil
o Oc en oil betekenen ja
Literaire genres uit die tijd:
- Ridderverhalen
o Jonge edel mannen
Waren christenen en respectvol
Beschikken over dapperheid en waren trouw en strijdvaardig
o Genre: chanson de geste
Gedichten over helden uit de oorlogen
Chanson de Roland (roelantslied)
Gaat over de terugtocht van Karel uit Spanje naar Frankrijk
Bevat veel herhaling en is ingedeeld in strofen (laisses) van gelijke
lengtes
o Genre: Arthurverhalen
Spelen zich af aan het hof
Imaginaire verhalen
Bevatten een queeste toch vol beproevingen
Voorbeeld: Perceval ou Le conte du graal, Chrétien de Troyes
Speelt zich af tijdens het laatste avondmaal
, - Hoofse liefde (L’Amour courtois)
o Ridders verrichtten heldendaden om de liefde van een vrouw te winnen
o Respectvolle omgang met elkaar
o Onmogelijke liefdes (getrouwde vrouwen en ridders)
o Voorbeeld Tristan en Isolde
Worden verliefd door een toverdrank
Gebaseerd op een oude Keltische legende
Lais liefdessprookjes
- La satire sociale
o Humoristische teksten om machthebbers (indirect) te bespotten
D.m.v. kluchten farces
D.m.v. schunnige verhalen fabliaux
o Tekstsoort = satire, genre = dierenverhaal
Voorbeeld Le Roman de Renart (van den vos Reynaerde)
Uit de 12e en 13e eeuw door verschillende auteurs
D.m.v. dieren te koppelen aan bevolkingsgroepen konden auteurs de
groepen belachelijk maken zonder hier werkelijke personen voor te
gebruiken
- La poésie lyrique
o In de late middeleeuwen ontstaat een rijmende verhaalsoort de prozaromans
o Poëzie ondersteund door muziek, dans of rijm
o Lyrische poëzie zijn korte teksten met vaste regels vaak geschreven in de ik-vorm
o Voorbeeld: François Villon (1431-1463)
Franse dichter uit de late middeleeuwen, een dief en vagebond
Geboren tijdens de 100-jarige oorlog, verloor jong z’n vader
Betrokken als student bij opstanden
Verjaagd uit Parijs, schrijft over moeilijkheden in het leven
- Overige begrippen
o Ballade verhalend lied/gedicht met strofes die hetzelfde eindigen
o Envoi slotstrofe met samenvatting of moraal
o Metrum versmaat
o Assonantie rijmvorm met klinkerherhaling
o Genre tekstsoort
o Autobiografie levensverhaal van een auteur