college samenvatting

Publiek recht

Deel 1 hoofdstuk 3: de bronnen van het recht

Materiële en formele bronnen

A. De verschillende rechtsbronnen; hoe komt het dat we bepaalde
dingen zo regelen in een bepaalde tijd vb economisch, juridisch
 Materiele bronnen
Oorzaak van de rechtsregels
 Formele bronnen
Vorm van de rechtsregels
- Wet
- Gewoonte
- Rechtspraak
- Rechtsleer
- Algemene rechtsbeginselen



1. Formele bronnen van het recht
In welke vorm verschijnen de rechtsregels aan mij?
En wat zegt de vorm over de aard van de rechtsregel?
In welke vorm en wat zegt deze over de aard van de wet?

a. Wet
 IN DE RUIME ZIN VAN HET WOORD
o Grondwet:
 WM: We hebben 6 parlementen en regeringen, 5 in de
gemeenschappen en gewesten + 1 federale.
Gemeenschappen en gewesten maken decreten (alleen
Vlaams grondgebied), ordonnantie in het Brussel
Hoofdstedelijk gewest.
 De wet in de enge zin van het woord (codex alles
met wet, toepassing op het hele grondgebied)
 UM: vb is de eerste minister,
 Koninklijke besluiten en minstrelen besluiten
(federaal)
 Gewone besluiten gewesten
 Wet: bindende regels die veel vormen kunnen aannemen
EV: in principe mogen er geen overlappingen zijn tussen
federaal + gemeenschappen want bevoegd op gesplitst
maar!!! School is gemeenschap maar we geven delen
toch aan federaal DAAROM: super ingewikkeld vb 9
minister van gezondheid
o Wet in de enge zin van het woord (Federaal Parlement)

, o Decreten (regionale parlementen)
o Ordonnanties (Parl. Br. Hoofdstedelijk gewest)
o KB (koninklijk besluit)/ MB (ministerieel besluit)/ Besluit
(Federale en regionale regeringen)
o Provinciale en Gemeentelijke reglementen en verordeningen
o Wetgeving van de EU (Verordeningen, Beschikkingen,
Richtlijnen)
 Zie het Belgisch staatblad

b. Gewoonte – niet geschreven recht
 Een vaststaand gebruik waardoor iedereen ervan overtuigd is
geraakt dat het zo moet
 ! strafrecht moet altijd geschreven zijn vb hoe ver moet de buur
van de scheidingslijn blijven met zijn boom, iedere gemeente
verschillende
 Soms worden gewoontes heel sterk vb vroeger moesten we ons
kindje naar de ambtenaar brengen, daarna doktersbriefje, eerst
deden ze daar moeilijk over, maar nu is dit de wet geworden.
 De gewoonte gaat in tegen de wet
o Bijv. in het huurrecht wordt nog verwezen naar de plaatselijke
gebruiken
o Bijv. Kind mee brengen naar ABS (ambtenaar burgerlijke
stand)*bij aangifte, ABS moet zich begeven naar overledene,
vervangen door medische attesten.
 Vooral van toepassing in het Internationaal Recht
c. Rechtspraak
 Recht komt tot leven in de rechtszaal
 Uitspraak rechter
 De uitspraken van de rechters
o Vonnis (Rechtbank)
o Arrest (Hof)
 Je kan recht niet begrijpen zonder rechtspraak vb vrouw rijdt door
het rood en man bloedt. Ambulancier steekt wieken maar man
overlijdt hierdoor.
 Rechtspraak is niet bindend
 De wet komt maar tot leven door de geschillen die voorgelegd
worden aan de rechter.
Bijv. art. 1382 BW Wie door zijn fout schade veroorzaakt aan een
ander en er bestaat een oorzakelijk verband tussen de fout en de
schade, dan moet de schadeverwekker de schadelijder vergoeden
voor de geleden schade.”
Maar
o Wat is een fout?