STREPTOCOCCUS PNEUMONIAE
VIRULENTIEFACTOREN
- Adhesines op teichoïnezuur
- Waterstofperoxide productie
- Pneumolysine
- IgA protease
- Polysaccharidekapsel (90 verschillende)
- Natuurlijk compentente bacterie
Opname DNA door S. pneumoniae
- Dubbele streng DNA bindt aan plasmamebraan
- Enzymen knipt het DNA
- Andere enzymen breken 1 streng DNA af
- Een proteïne bindt aan het DNA
- DNA vervangt een deel van het bacterieel DNA
PATHOGENESE
- Droplet infectie
o Voorbeschikkende factoren
▪ Verminderde mucocilliaire clearing
▪ Alcoholisme, diabetes, virale infecties, leeftijd, hematologische
aandoeningen (sikkelcelanemie, Hodgkin, multipel myeloma), asplenie
- Adhesie: kolonisatie naso-oro-pharynx
o Adhesie
o Inactivatie mucocillaire lift
o Beschadiging mucosa
- Spreiding (aspiratie) naar longen (of BL)
- Vermenigvuldiging in longalveolen
o Oedeem (exsudatieve fase)
o Accumulatie RBC en infiltratie neutrofielen
o Immigratie macrofagen
o Herstel
Overgang kolonisatie – invasie
- Transparant/opaak fasevariatie
o Spontante switch (10-3 – 10-6) tussen transparant & opaak kolonietype
o Opaak type aangepast aan intravasculaire overleving
o Transparant type aangepast aan kolonisatie & transformatie
KLINISCH BEELD
- Plotse start symptomen
o Rilkoorts 39°C – 41°C
o Bloederige hoest
o Thoraxpijn
- Thorax Rx
o Lobaire pneumonie
,ANDERE INFECTIES S. PNEUMONIAE
- Sinusitis, otitis media
- Bacteriëmie (bij pneumonie en meningitis)
- Meningitis
- Acute exacerbatie van chronisch obstructief longlijden (AE-COPD)
BEHANDELING EN PREVENTIE
- AB
o Problemen met resistente pneumokokken
o Mozaïek genen en transfer van genen uit S. viridans
- Vaccinatie
o Geconjugeerd vaccin (7 – 10 – 13-valent)
o Niet-geconjugeerd 23-valent vaccin
HAEMOPHILUS INFLUENZA
STRUCTUUR EN FYSIOLOGIE
- Kleine, pleiomorfe gram-negatieve bacillen
- Behorend tot familie Pasteurellaceae (Pasteurella, Haemophilus, Actinobacillus)
- Groeien op media aangerijkt met factor X (hemine) en V (NAD)
- Niet-omkapselde stammen en omkapselde stammen (6 serotypes)
VIRULENTIEFACTOREN NIET-OMKAPSELDE H. INFLUENZAE
- Pilus en niet-pilus geassocieerde adhesines
- Ciliostatische bestanddelen
o LPS en andere celwandbestanddelen
- IgA proteases
- Opportunistische pathogeen
PATHOGENESE NIET-OMKAPSELDE H. INFLUENZAE
- Commensalen van bovenste luchtwegen
- Spreiding naar longen bij ouderen + patiënten met voorbeschikkende factoren of
naar bovenste luchtwegen
ZIEKTEBEELDEN NIET-OMKAPSELDE H. INFLUENZAE
- Sinusitis, otitis
- Pneumonie bij voorbeschikte patiënten
- Acute exacerbaties van chronisch obstructief longlijden
- Geen invasieve infecties
EPIDEMIOLOGIE NIET-OMKAPSELDE H. INFLUENZAE
- Commensaal bovenste luchtwegen
- Weinig seizoensvariatie in kolonisatie
- Toenemende resistentie
o Stijgende -lactamase productie (vooral verre Oosten)
o Maar tevens toenemende resistentie door target modificatie
, DIAGNOSTIEK NIET-OMKAPSELDE H. INFLUENZAE
- Gram-kleuring sputum (gram-negatieve fijne bacillen)
- Cultuur van sputum
- (Hemocultuur)
- Opletten: H. Influenzae is commensaal van bovenste luchtwegen!
MORAXELLA CATARRHALIS
- Gram-negatieve niet-vergistende (diplo)coccus
- Commensaal bovenste luchtwegen
- Opportunistische oorzaak bronchitis en pneumonie in patiënten met maligne
chronische aandoeningen lage luchtwegen
- Oorzaak sinusitis, otitis
- > 90% -lactamase producers
MYCOPLASMA PNEUMONIAE
STRUCTUUR EN FYSIOLOGIE
- Kleinste bacteriën
- Geen celwand, maar sterolen in membraan
- Pleiomorfe gram-negatieve filamenten
- Trage groei op bodems aangereikt met dierlijk serum (bron sterolen)
VIRULENTIEFACTOREN
- Adhesie aan gecilieerd respiratoir epitheel via specifieke adhesine in tip structuur
- Toxine dat ciliostase en destructie opp laag gecilieerd epitheel induceert, productie
waterstofperoxide
- Superantigeen
PATHOGENESE
- Droplet infectie tussen personen in nauw contact
- Adhesie naso-oro-pharynx
- Inhibitie mucociliaire clearing
- Vernietiging opp epitheellaag
- Superantigen induceert inflammatie + chronische irritatie luchtwegen
ZIEKTEBEELDEN
- Atypische pneumonie
o Lange incubatieperiode
o Faryngitis, milde koorts, hoofdpijn, niet-productieve hoest
o Jonge patiënten, discrepantie weinig uitgesproken kliniek, radiologisch beeld
o Traag herstel
o Vlekkerige bilaterale opaciteiten
- Milde bovenste luchtweginfecties
- Tracheo-bronchitis
VIRULENTIEFACTOREN
- Adhesines op teichoïnezuur
- Waterstofperoxide productie
- Pneumolysine
- IgA protease
- Polysaccharidekapsel (90 verschillende)
- Natuurlijk compentente bacterie
Opname DNA door S. pneumoniae
- Dubbele streng DNA bindt aan plasmamebraan
- Enzymen knipt het DNA
- Andere enzymen breken 1 streng DNA af
- Een proteïne bindt aan het DNA
- DNA vervangt een deel van het bacterieel DNA
PATHOGENESE
- Droplet infectie
o Voorbeschikkende factoren
▪ Verminderde mucocilliaire clearing
▪ Alcoholisme, diabetes, virale infecties, leeftijd, hematologische
aandoeningen (sikkelcelanemie, Hodgkin, multipel myeloma), asplenie
- Adhesie: kolonisatie naso-oro-pharynx
o Adhesie
o Inactivatie mucocillaire lift
o Beschadiging mucosa
- Spreiding (aspiratie) naar longen (of BL)
- Vermenigvuldiging in longalveolen
o Oedeem (exsudatieve fase)
o Accumulatie RBC en infiltratie neutrofielen
o Immigratie macrofagen
o Herstel
Overgang kolonisatie – invasie
- Transparant/opaak fasevariatie
o Spontante switch (10-3 – 10-6) tussen transparant & opaak kolonietype
o Opaak type aangepast aan intravasculaire overleving
o Transparant type aangepast aan kolonisatie & transformatie
KLINISCH BEELD
- Plotse start symptomen
o Rilkoorts 39°C – 41°C
o Bloederige hoest
o Thoraxpijn
- Thorax Rx
o Lobaire pneumonie
,ANDERE INFECTIES S. PNEUMONIAE
- Sinusitis, otitis media
- Bacteriëmie (bij pneumonie en meningitis)
- Meningitis
- Acute exacerbatie van chronisch obstructief longlijden (AE-COPD)
BEHANDELING EN PREVENTIE
- AB
o Problemen met resistente pneumokokken
o Mozaïek genen en transfer van genen uit S. viridans
- Vaccinatie
o Geconjugeerd vaccin (7 – 10 – 13-valent)
o Niet-geconjugeerd 23-valent vaccin
HAEMOPHILUS INFLUENZA
STRUCTUUR EN FYSIOLOGIE
- Kleine, pleiomorfe gram-negatieve bacillen
- Behorend tot familie Pasteurellaceae (Pasteurella, Haemophilus, Actinobacillus)
- Groeien op media aangerijkt met factor X (hemine) en V (NAD)
- Niet-omkapselde stammen en omkapselde stammen (6 serotypes)
VIRULENTIEFACTOREN NIET-OMKAPSELDE H. INFLUENZAE
- Pilus en niet-pilus geassocieerde adhesines
- Ciliostatische bestanddelen
o LPS en andere celwandbestanddelen
- IgA proteases
- Opportunistische pathogeen
PATHOGENESE NIET-OMKAPSELDE H. INFLUENZAE
- Commensalen van bovenste luchtwegen
- Spreiding naar longen bij ouderen + patiënten met voorbeschikkende factoren of
naar bovenste luchtwegen
ZIEKTEBEELDEN NIET-OMKAPSELDE H. INFLUENZAE
- Sinusitis, otitis
- Pneumonie bij voorbeschikte patiënten
- Acute exacerbaties van chronisch obstructief longlijden
- Geen invasieve infecties
EPIDEMIOLOGIE NIET-OMKAPSELDE H. INFLUENZAE
- Commensaal bovenste luchtwegen
- Weinig seizoensvariatie in kolonisatie
- Toenemende resistentie
o Stijgende -lactamase productie (vooral verre Oosten)
o Maar tevens toenemende resistentie door target modificatie
, DIAGNOSTIEK NIET-OMKAPSELDE H. INFLUENZAE
- Gram-kleuring sputum (gram-negatieve fijne bacillen)
- Cultuur van sputum
- (Hemocultuur)
- Opletten: H. Influenzae is commensaal van bovenste luchtwegen!
MORAXELLA CATARRHALIS
- Gram-negatieve niet-vergistende (diplo)coccus
- Commensaal bovenste luchtwegen
- Opportunistische oorzaak bronchitis en pneumonie in patiënten met maligne
chronische aandoeningen lage luchtwegen
- Oorzaak sinusitis, otitis
- > 90% -lactamase producers
MYCOPLASMA PNEUMONIAE
STRUCTUUR EN FYSIOLOGIE
- Kleinste bacteriën
- Geen celwand, maar sterolen in membraan
- Pleiomorfe gram-negatieve filamenten
- Trage groei op bodems aangereikt met dierlijk serum (bron sterolen)
VIRULENTIEFACTOREN
- Adhesie aan gecilieerd respiratoir epitheel via specifieke adhesine in tip structuur
- Toxine dat ciliostase en destructie opp laag gecilieerd epitheel induceert, productie
waterstofperoxide
- Superantigeen
PATHOGENESE
- Droplet infectie tussen personen in nauw contact
- Adhesie naso-oro-pharynx
- Inhibitie mucociliaire clearing
- Vernietiging opp epitheellaag
- Superantigen induceert inflammatie + chronische irritatie luchtwegen
ZIEKTEBEELDEN
- Atypische pneumonie
o Lange incubatieperiode
o Faryngitis, milde koorts, hoofdpijn, niet-productieve hoest
o Jonge patiënten, discrepantie weinig uitgesproken kliniek, radiologisch beeld
o Traag herstel
o Vlekkerige bilaterale opaciteiten
- Milde bovenste luchtweginfecties
- Tracheo-bronchitis
