Praktisch Economisch Recht
DEEL I: FUNDAMENTELE ELEMENTEN VAN HET ECONOMISCH RECHT
H1: BRONNEN ECONOMISCH RECHT
Klassieke rechtsbronnen: wetgeving, rechtspraak, gewoonte en rechtsleer
WETGEVING
INTERNATIONAAL RECHT
- Traditionele internationaal recht
(bi- en multilaterale verdragen)
- Europese Unie
TRADITIONELE INTERNATIONALE RECHT
Bi- of multilaterale verdragen tss staten à eerst onderhandeling, dan van kracht wanneer nationale parlementen ze goedkeuren
(ratificeren)
Verdrag = afspraak over werking en bevoegdheden van EU
Europese verdragen: www.eur-lex.eu
Verdragen die België heeft afgesloten: FOD Buitenlandse Zaken: diplomatie.belgium.be/nl/Verdragen
Juridat
DE EUROPESE UNIE
= supranationale politieke instelling = EU heeft zelf politieke organen en procedures om wetgeving uit te vaardigen
Sinds 2009 werkt EU o.b.v. verdrag van Lissabon, regelt bevoegdheden
5 instellingen EU:
1) Europees Parlement (wetgevend orgaan)
2) Raad (v/d EU) (wetgevend orgaan)
3) Europese Commissie (neemt initiatief voor wetgeving voor te stellen)
4) Hof van Justitie v/d EU (zorgt voor naleving dat de lidstaten en instellingen EU de verdragen en andere wetgeving naleven
5) Rekenkamer
Nog 3 andere vormen van Europese wetgeving:
- Richtlijnen
à nationale overheden zijn verplicht om deze op te nemen en te verwerken in hun eigen wetgeving
à ‘streng’, laten weinig bewegingsruimte over hoe ze om te zetten = harmonisatierichtlijnen
- Verordeningen
à algemene & volledige reglementering
à rechtstreeks van toepassing in alle lidstaten
- Besluiten
à alleen op de uitdrukkelijk aangeduide bestemmeling van toepassing
,NATIONALE WETGEVING
Koninklijke besluiten = besluiten die door Koning (in praktijk ministers) worden genomen + zijn nodig voor uitvoering van
bepaalde wetten. Ministers kunnen ook individueel optreden = ministrieel besluit
Regionale wetgeving = decreten en ordonnanties v/d gemeenschappen & gewesten (bv. Taaldecreet)
Meest relevante wetten zijn federaal, voor specifieke domeinen zijn gewesten bevoegd (bv. handelshuur)
Belangrijkste wetten op dit moment op vlak van nationale wetgeving:
- Wetboek Economisch Recht (WER)
- Wetboek vennootschappen en verenigingen (WVV)
- Wetboek van Koophandel (nu: Wetboek van bepaalde voorrechten op zeeschepen en diverse bepalingen)
- Burgerlijk Wetboek (BW)
o Belangrijke regels uit BW gelden ook voor economisch recht (bv geldigheid rechtshandelingen)
RECHTSPRAAK
= geheel van beslissingen uitgesproken door diverse rechtscolleges
- juridisch niet bindend, wel belangrijke rechtsbron
- vormt precedent waarnaar rechters kunnen terugrijpen bij beoordeling zaak
- in kader economisch recht: uitspraken van ondernemingsrb + hoven van Beroep + Hof van Cassatie van belang
GEWOONTE
= gebaseerd op herhaalde handelswijzen die als algemeen verbindend worden aanvaard.
- Wetgeving verwijst er soms naar
- Vb ondernemingsrecht: vermoeden van passieve hoofdelijkheid tss meerdere ondernemers die contractueel
verbonden zijn ten overstaan van hun schuldeiser
- Handelsgebruiken: gelden in bepaalde sectoren van handel en industrie (diamantsector)
RECHTSLEER
= geheel van studies geschreven door rechtsgeleerden
- Rechters zijn hierdoor niet gebonden
- Rechtspraak wordt er wel door beinvloed
- Indirecte rechtsbron
,H2: ONDERNEMINGSRECHTBANK
Voordien rechtbank van Koophandel, werking ervan vastgelegd in Gerechtelijk Wetboek
SAMENSTELLING
- Ondernemingsrb in elk ambtsgebied van het hof van beroep
- 9 ondernemingsrechtbanken: Antwerpen, Brussel-Nederlandstalig, Brussel-Franstalig, Leuven, Gent, Eupen, Luik,
Henegouwen, Waals-Brabant
- Sommige hebben lokale afdelingen
o Bv Antwerpen: afdelingen Turnhout, Mechelen, Tongeren, Hasselt en Antwerpen zelf
- Binnen afdeling à meerdere kamers
o Kamer: voorzitter + 2 lekenrechters (rechters in ondernemingszaken, komen uit bedrijfsleven = meer voeling
met de ondernemingen en economisch leven)
- Rb verder bijgestaan door griffier & moet advies horen v/e magistraat v/h OM
- Ambt van OM wordt waargenomen door Procureur des Konings, bijgestaan door substituten
BEVOEGDHEDEN
= bevoegd voor alle geschillen tss ondernemingen
- Niet-onderneming vordering tegen onderneming, kan die voor ondernemingsrb brengen (andersom niet)
- Onderneming vordering tegen niet-onderneming, dan moet de zaak voor vrederechter of rb van eerste aanleg
= bevoegd voor specifieke geschillen, ongeacht bedrag, zelf als partijen geen onderneming zijn
- Geschillen tss vennoten v/e vennootschap
- Geschillen m.b.t. wisselbrieven
- Geschillen die ontstaan uit faillissement
- Geschillen m.b.t. intellectuele eigendomsrechten en marktpraktijken
Voorzitter bevoegd voor opleggen v/d staking m.b.t. bv misleidende marktpraktijken
PROCEDURES
Gewone procedure kent 3 elementen:
1) dagvaarding
à waarbij eiser de verweerder voor bevoegde rb brengt
2) openbare terechzitting
à waar de partijen hun zaak bepleiten
3) vonnis
à waarin rechter zijn oordeel velt over het geschil
Ook nog verkorte en buitengewone procedures. In spoedeisende zaken kan voorzitter in kortgeding maatregelen treffen
In relatie tss ondernemingen (b2b): bijzondere procedure voor invordering van niet-betwiste geldschulden.
Hierbij moet dossier voorgelegd worden aan advocaat die zaak kan doorsturen naar gerechtsdeurwaarder.
Die maant laatste maal aan.
Bij gebrek aan reactie maakt gerechtsdeurwaarder pv van niet-betwisting op.
Dat pv heeft dan dezelfde waarde als klassiek vonnies
,
DEEL I: FUNDAMENTELE ELEMENTEN VAN HET ECONOMISCH RECHT
H1: BRONNEN ECONOMISCH RECHT
Klassieke rechtsbronnen: wetgeving, rechtspraak, gewoonte en rechtsleer
WETGEVING
INTERNATIONAAL RECHT
- Traditionele internationaal recht
(bi- en multilaterale verdragen)
- Europese Unie
TRADITIONELE INTERNATIONALE RECHT
Bi- of multilaterale verdragen tss staten à eerst onderhandeling, dan van kracht wanneer nationale parlementen ze goedkeuren
(ratificeren)
Verdrag = afspraak over werking en bevoegdheden van EU
Europese verdragen: www.eur-lex.eu
Verdragen die België heeft afgesloten: FOD Buitenlandse Zaken: diplomatie.belgium.be/nl/Verdragen
Juridat
DE EUROPESE UNIE
= supranationale politieke instelling = EU heeft zelf politieke organen en procedures om wetgeving uit te vaardigen
Sinds 2009 werkt EU o.b.v. verdrag van Lissabon, regelt bevoegdheden
5 instellingen EU:
1) Europees Parlement (wetgevend orgaan)
2) Raad (v/d EU) (wetgevend orgaan)
3) Europese Commissie (neemt initiatief voor wetgeving voor te stellen)
4) Hof van Justitie v/d EU (zorgt voor naleving dat de lidstaten en instellingen EU de verdragen en andere wetgeving naleven
5) Rekenkamer
Nog 3 andere vormen van Europese wetgeving:
- Richtlijnen
à nationale overheden zijn verplicht om deze op te nemen en te verwerken in hun eigen wetgeving
à ‘streng’, laten weinig bewegingsruimte over hoe ze om te zetten = harmonisatierichtlijnen
- Verordeningen
à algemene & volledige reglementering
à rechtstreeks van toepassing in alle lidstaten
- Besluiten
à alleen op de uitdrukkelijk aangeduide bestemmeling van toepassing
,NATIONALE WETGEVING
Koninklijke besluiten = besluiten die door Koning (in praktijk ministers) worden genomen + zijn nodig voor uitvoering van
bepaalde wetten. Ministers kunnen ook individueel optreden = ministrieel besluit
Regionale wetgeving = decreten en ordonnanties v/d gemeenschappen & gewesten (bv. Taaldecreet)
Meest relevante wetten zijn federaal, voor specifieke domeinen zijn gewesten bevoegd (bv. handelshuur)
Belangrijkste wetten op dit moment op vlak van nationale wetgeving:
- Wetboek Economisch Recht (WER)
- Wetboek vennootschappen en verenigingen (WVV)
- Wetboek van Koophandel (nu: Wetboek van bepaalde voorrechten op zeeschepen en diverse bepalingen)
- Burgerlijk Wetboek (BW)
o Belangrijke regels uit BW gelden ook voor economisch recht (bv geldigheid rechtshandelingen)
RECHTSPRAAK
= geheel van beslissingen uitgesproken door diverse rechtscolleges
- juridisch niet bindend, wel belangrijke rechtsbron
- vormt precedent waarnaar rechters kunnen terugrijpen bij beoordeling zaak
- in kader economisch recht: uitspraken van ondernemingsrb + hoven van Beroep + Hof van Cassatie van belang
GEWOONTE
= gebaseerd op herhaalde handelswijzen die als algemeen verbindend worden aanvaard.
- Wetgeving verwijst er soms naar
- Vb ondernemingsrecht: vermoeden van passieve hoofdelijkheid tss meerdere ondernemers die contractueel
verbonden zijn ten overstaan van hun schuldeiser
- Handelsgebruiken: gelden in bepaalde sectoren van handel en industrie (diamantsector)
RECHTSLEER
= geheel van studies geschreven door rechtsgeleerden
- Rechters zijn hierdoor niet gebonden
- Rechtspraak wordt er wel door beinvloed
- Indirecte rechtsbron
,H2: ONDERNEMINGSRECHTBANK
Voordien rechtbank van Koophandel, werking ervan vastgelegd in Gerechtelijk Wetboek
SAMENSTELLING
- Ondernemingsrb in elk ambtsgebied van het hof van beroep
- 9 ondernemingsrechtbanken: Antwerpen, Brussel-Nederlandstalig, Brussel-Franstalig, Leuven, Gent, Eupen, Luik,
Henegouwen, Waals-Brabant
- Sommige hebben lokale afdelingen
o Bv Antwerpen: afdelingen Turnhout, Mechelen, Tongeren, Hasselt en Antwerpen zelf
- Binnen afdeling à meerdere kamers
o Kamer: voorzitter + 2 lekenrechters (rechters in ondernemingszaken, komen uit bedrijfsleven = meer voeling
met de ondernemingen en economisch leven)
- Rb verder bijgestaan door griffier & moet advies horen v/e magistraat v/h OM
- Ambt van OM wordt waargenomen door Procureur des Konings, bijgestaan door substituten
BEVOEGDHEDEN
= bevoegd voor alle geschillen tss ondernemingen
- Niet-onderneming vordering tegen onderneming, kan die voor ondernemingsrb brengen (andersom niet)
- Onderneming vordering tegen niet-onderneming, dan moet de zaak voor vrederechter of rb van eerste aanleg
= bevoegd voor specifieke geschillen, ongeacht bedrag, zelf als partijen geen onderneming zijn
- Geschillen tss vennoten v/e vennootschap
- Geschillen m.b.t. wisselbrieven
- Geschillen die ontstaan uit faillissement
- Geschillen m.b.t. intellectuele eigendomsrechten en marktpraktijken
Voorzitter bevoegd voor opleggen v/d staking m.b.t. bv misleidende marktpraktijken
PROCEDURES
Gewone procedure kent 3 elementen:
1) dagvaarding
à waarbij eiser de verweerder voor bevoegde rb brengt
2) openbare terechzitting
à waar de partijen hun zaak bepleiten
3) vonnis
à waarin rechter zijn oordeel velt over het geschil
Ook nog verkorte en buitengewone procedures. In spoedeisende zaken kan voorzitter in kortgeding maatregelen treffen
In relatie tss ondernemingen (b2b): bijzondere procedure voor invordering van niet-betwiste geldschulden.
Hierbij moet dossier voorgelegd worden aan advocaat die zaak kan doorsturen naar gerechtsdeurwaarder.
Die maant laatste maal aan.
Bij gebrek aan reactie maakt gerechtsdeurwaarder pv van niet-betwisting op.
Dat pv heeft dan dezelfde waarde als klassiek vonnies
,
