Financiële markten 2023
FINANCIËLE MARKTEN
ECB gaat rentevoet verhogen als er inflatie is. Rentevoet is nu 3%.
Christine Lagarde = president ECB
België: > 500 miljard euro schulden
• Staatsschulden zijn hoger dan bbp
à er moeten maatregelen genomen worden
à besparingen, langer werken, belastingen verhogen
INTERMEDIATIE
(= lening)
Deposito’s Bank Kredieten
Vb: - zichtrekening Vb: - hypothecaire kredieten
(alle zichtrek. samen = 600 miljard €) - consumenten kredieten
- spaarrekening - ondernemingskredieten
(alle spaarrek. samen = 300 miljard €) - overheidskredieten
- termijnrekening
(= geld vast voor bepaalde periode)
- kasbonnen
3 vormen van omzetting:
1) valutaomzetting (bv wisselkoers)
2) termijnomzetting (er gaat geld buiten en er komt geld binnen)
à korte termijn
à lange termijn
3) schaalomzetting
Indirecte vorm van financiering
= geen link tss deposito’s en kredieten = intermediair model
= bank verantwoordelijk voor eigen verlies
vb: als klant lening niet kan terugbetalen, dan draait de bank hiervoor op
DESINTERMEDIATIE
= bank speelt geen rol als speler, intermediair
à directe vorm van financiering
= risico ligt bij u
Vb: aandelen kopen, bedrijf failliet, dan verliest aandeelhouder. Bedrijf winstgevend, dan maakt aandeelhouder winst
Bank speelt enkel rol als makelaar (vraagt hiervoor vergoeding)
= order op aandelen uitvoeren
Vb: obligatieleningen
,Financiële markten 2023
3 belangrijke risico’s van een bank:
1) liquiditeitsrisico
= men moet voldoende middelen hebben om bedragen uit te betalen, men moet reserves hebben
2) renterisico
= ervoor kunnen zorgen dat inkomsten groter zijn dan uitgaven
(intresten bij leningen 3,5% en rente bij spaarrekening is 0,5% è 3% winst)
3) kredietrisico
= tegenpartij die lening niet kan terugbetalen
Hoe onder controle houden?
• Waarborg vragen
o Vb: hypotheek = woning wordt verkocht en met opbrengst wordt lening terugbetaald
• Onderzoeken of persoon kredietwaardig is (preventief)
+ marktrisico
= geld beleggen op markt
,Financiële markten 2023
INLEIDING
WAAR KOMT HET WOORD ‘BANK’ VANDAAN?
< Italiaanse ‘banco’ (houten bank) waarop geldwisselaars hun activiteiten deden
Functie bank: optreden als tussenpersoon
Moeilijk om exact ontstaan te schetsen
Eerste banken: rondom rijke steden in N van Italië
• Beroemdste = Banco Medici
• Oudste = Monte del Paschi di Siena
DE OUDHEID
1e vorm van bankbedrijvigheid in Mesopotamië & Babylonië (huidige Irak)
Priesters:
• Kregen giften om bescherming goden af te kopen
• Opeenstapeling van kleinge giften (vee, graan, …)
• Priesters brengen deze opnieuw in eco kringloop en ‘lenen’ ze uit aan handelaars + landbouwers: akkers, vee, slaven, …
• Registreren deze transacties op kleitabletten
à veel transacties à regels nodig:
Codex Hammurabi
GRIEKENLAND
Bakermat van belangrijke ontwikkelingen in bankbedrijf
• 1 munt voor elke stad
o Geldleners (trapezieten) = verzamelt deposito’s
o Geldwisselaars (collubisten) = gespecialiseerd om bepaalde munten om te zetten in andere munten
Na uitbreiding Atheense Rijk + bloei buitenlandse handel:
• 1 Griekse munt
à bewijs handelsmacht & politieke prestige van Athene
= Drachme (onderverdeeld in 6 obolen)
1 obool = 0,666gr zilver
1 Drachme = 4gr zilver
1ste Griekse bankiers: trapezieten & collubisten
• = verzamelen deposito’s en lenen geld uit
• Ontwikkelen efficiënt betalingssysteem
à met document uitgegeven door Atheense bank mogelijk om geld af te halen v.e cliënt bij andere bank)
à veronderstelt goede registratie (door beperkte toepassing, alleen voor specifieke handelaars)
1ste openbare banken: beheren overheidsfondsen, innen belastingen, staatsuitgaven betalen
, Financiële markten 2023
ROMEINSE RIJK
Aanvankelijk weinig interesse in ontwikkeling financiële systemen (meer gericht op landbouw)
Door veroveringen:
• Contact met andere volkeren
• Nood aan internationale handel
• Inning en overdracht belastingen
• Betaling van legers die op veroveringstocht waren
Geleidelijk aan ontstaan van
1. privé-bankiers (argentarii) = waren aanwezig tijdens markten (op het Forum), beurzen later in factorijen die de staat aan hen
verhuurt.
à activiteit vooral op interne markt
2. openbare banken (mensarii) = meerdere kantoren met centrale kas in Romen
à taken: innen belastingen, overheidsbetalingen en toezicht op wisselkoersen
Romeinen hebben vooral gezorgd voor juridische basis voor deposito’s, kredieten en financiële
transacties
boog v.d. geldwisselaars in Rome
DE MIDDELEEUWEN
Byzantium: bankwezen ontwikkelt zich verder
Westen: ontstaan feodale samenleving
à weinig behoefte aan krediet
à door grote versnippering veel nieuwe munten
Geldwisselaars vonden gat in de markt door de verscheidenheid aan munten (Syriërs), maar na verbod van Karel de Grote (789)
op innen intresten op uitlenen van geld is hun rol uitgespeeld
Wel bleef de nood aan kredieten via:
• Joden = gespecialiseerd in lening tegen onderpand
• Kloosterordes = rol bankier op platteland
Midden 11e E: kruistochten
à heropleving handel tss O en W
à opnieuw nieuwe munten
Centrale rol voor Lombarden: vestigen van wisselkantoren
• Worden bankiers genoemd
• Door toename internationale handel: ontwikkeling van systemen voor internationale betaling (via
financieringstechnieken)
o Betaling in contanten: geldwisselaars (omwisseling van munten)
o Betaling op termijn: ‘lettera di pagamento’
à ontstaan van kredietverleningen = hoofdactiviteit bank
à aanleiding tot geldschepping
FINANCIËLE MARKTEN
ECB gaat rentevoet verhogen als er inflatie is. Rentevoet is nu 3%.
Christine Lagarde = president ECB
België: > 500 miljard euro schulden
• Staatsschulden zijn hoger dan bbp
à er moeten maatregelen genomen worden
à besparingen, langer werken, belastingen verhogen
INTERMEDIATIE
(= lening)
Deposito’s Bank Kredieten
Vb: - zichtrekening Vb: - hypothecaire kredieten
(alle zichtrek. samen = 600 miljard €) - consumenten kredieten
- spaarrekening - ondernemingskredieten
(alle spaarrek. samen = 300 miljard €) - overheidskredieten
- termijnrekening
(= geld vast voor bepaalde periode)
- kasbonnen
3 vormen van omzetting:
1) valutaomzetting (bv wisselkoers)
2) termijnomzetting (er gaat geld buiten en er komt geld binnen)
à korte termijn
à lange termijn
3) schaalomzetting
Indirecte vorm van financiering
= geen link tss deposito’s en kredieten = intermediair model
= bank verantwoordelijk voor eigen verlies
vb: als klant lening niet kan terugbetalen, dan draait de bank hiervoor op
DESINTERMEDIATIE
= bank speelt geen rol als speler, intermediair
à directe vorm van financiering
= risico ligt bij u
Vb: aandelen kopen, bedrijf failliet, dan verliest aandeelhouder. Bedrijf winstgevend, dan maakt aandeelhouder winst
Bank speelt enkel rol als makelaar (vraagt hiervoor vergoeding)
= order op aandelen uitvoeren
Vb: obligatieleningen
,Financiële markten 2023
3 belangrijke risico’s van een bank:
1) liquiditeitsrisico
= men moet voldoende middelen hebben om bedragen uit te betalen, men moet reserves hebben
2) renterisico
= ervoor kunnen zorgen dat inkomsten groter zijn dan uitgaven
(intresten bij leningen 3,5% en rente bij spaarrekening is 0,5% è 3% winst)
3) kredietrisico
= tegenpartij die lening niet kan terugbetalen
Hoe onder controle houden?
• Waarborg vragen
o Vb: hypotheek = woning wordt verkocht en met opbrengst wordt lening terugbetaald
• Onderzoeken of persoon kredietwaardig is (preventief)
+ marktrisico
= geld beleggen op markt
,Financiële markten 2023
INLEIDING
WAAR KOMT HET WOORD ‘BANK’ VANDAAN?
< Italiaanse ‘banco’ (houten bank) waarop geldwisselaars hun activiteiten deden
Functie bank: optreden als tussenpersoon
Moeilijk om exact ontstaan te schetsen
Eerste banken: rondom rijke steden in N van Italië
• Beroemdste = Banco Medici
• Oudste = Monte del Paschi di Siena
DE OUDHEID
1e vorm van bankbedrijvigheid in Mesopotamië & Babylonië (huidige Irak)
Priesters:
• Kregen giften om bescherming goden af te kopen
• Opeenstapeling van kleinge giften (vee, graan, …)
• Priesters brengen deze opnieuw in eco kringloop en ‘lenen’ ze uit aan handelaars + landbouwers: akkers, vee, slaven, …
• Registreren deze transacties op kleitabletten
à veel transacties à regels nodig:
Codex Hammurabi
GRIEKENLAND
Bakermat van belangrijke ontwikkelingen in bankbedrijf
• 1 munt voor elke stad
o Geldleners (trapezieten) = verzamelt deposito’s
o Geldwisselaars (collubisten) = gespecialiseerd om bepaalde munten om te zetten in andere munten
Na uitbreiding Atheense Rijk + bloei buitenlandse handel:
• 1 Griekse munt
à bewijs handelsmacht & politieke prestige van Athene
= Drachme (onderverdeeld in 6 obolen)
1 obool = 0,666gr zilver
1 Drachme = 4gr zilver
1ste Griekse bankiers: trapezieten & collubisten
• = verzamelen deposito’s en lenen geld uit
• Ontwikkelen efficiënt betalingssysteem
à met document uitgegeven door Atheense bank mogelijk om geld af te halen v.e cliënt bij andere bank)
à veronderstelt goede registratie (door beperkte toepassing, alleen voor specifieke handelaars)
1ste openbare banken: beheren overheidsfondsen, innen belastingen, staatsuitgaven betalen
, Financiële markten 2023
ROMEINSE RIJK
Aanvankelijk weinig interesse in ontwikkeling financiële systemen (meer gericht op landbouw)
Door veroveringen:
• Contact met andere volkeren
• Nood aan internationale handel
• Inning en overdracht belastingen
• Betaling van legers die op veroveringstocht waren
Geleidelijk aan ontstaan van
1. privé-bankiers (argentarii) = waren aanwezig tijdens markten (op het Forum), beurzen later in factorijen die de staat aan hen
verhuurt.
à activiteit vooral op interne markt
2. openbare banken (mensarii) = meerdere kantoren met centrale kas in Romen
à taken: innen belastingen, overheidsbetalingen en toezicht op wisselkoersen
Romeinen hebben vooral gezorgd voor juridische basis voor deposito’s, kredieten en financiële
transacties
boog v.d. geldwisselaars in Rome
DE MIDDELEEUWEN
Byzantium: bankwezen ontwikkelt zich verder
Westen: ontstaan feodale samenleving
à weinig behoefte aan krediet
à door grote versnippering veel nieuwe munten
Geldwisselaars vonden gat in de markt door de verscheidenheid aan munten (Syriërs), maar na verbod van Karel de Grote (789)
op innen intresten op uitlenen van geld is hun rol uitgespeeld
Wel bleef de nood aan kredieten via:
• Joden = gespecialiseerd in lening tegen onderpand
• Kloosterordes = rol bankier op platteland
Midden 11e E: kruistochten
à heropleving handel tss O en W
à opnieuw nieuwe munten
Centrale rol voor Lombarden: vestigen van wisselkantoren
• Worden bankiers genoemd
• Door toename internationale handel: ontwikkeling van systemen voor internationale betaling (via
financieringstechnieken)
o Betaling in contanten: geldwisselaars (omwisseling van munten)
o Betaling op termijn: ‘lettera di pagamento’
à ontstaan van kredietverleningen = hoofdactiviteit bank
à aanleiding tot geldschepping
