Geschiedenis van de
(De)Kolonisatie
Samenvatting 2024-2025; Milan Piron;
Marnix Beyen, Margot Luyckfasseel
,2
, 1. De Congo Vrijstaat
“Hoewel het een Leopoldiaanse onderneming was had het voldoende
draagvlak en steun vanuit België.”
Aanloop naar de Congo Vrijstaat
Tijdens de VKN profiteerde de ‘Belgische’ elites mee van het Nederlandse koloniale rijk, om dit te behouden na de
septemberdagen ijverde de Belgische delegatie tijdens het congres van Londen (1830) voor de helft v/d Nederlandse
koloniën. → Wordt niet erkend
Belgische liberale grondwet met veel individuele vrijheden creëerde een zwakke Belgische staat (want schrik dat
een te sterke staat de individueel vrijheden zou inperken) + sterke inperking koninklijke macht.
Verdrag der 24 artikelen bepaalde dat België een neutrale natiestaat zou zijn en dus ook GEEN Koloniaal rijk zou
mogen bezitten → zorgt voor frustraties bij een kleine elite (leger, koningshuis en bourgeoisie) waardoor deze
buiten de Belgische staat een koloniaal rijk willen stichtte. → Hierdoor wil Koningshuis hun macht vergroten d.m.v.
een koloniaal rijk, want ja binnenland krijg je niet.
Leopolds koloniale doctrine
Leopold I had tijdens zijn regeerperiode al getracht verscheidene koloniale projecten op te zetten (o.a. in
Guatemala) maar deze faalde steeds.
Als zijn zoon, Leopold II, aan de macht komt gaat hij verder in op deze imperiale ambities mede omdat hij
• Eigen macht wil vergroten en dit in België zelf niet kan door de grondwet (is nog niet lang na de AC-
regime vorsten)
• België te klein vindt en deze groter en machtiger wilt maken.
• Sociale werkloosheid en verdeeldheid in België oplossen door een verenigend groot project op te richten
(Sociaal Imperialisme)
Hierdoor zal Leopold na zijn troonsbestijging direct een nieuw koloniaal project opstarten, (natuurlijk zonder de
Neutrale Belgische staat want MAG NIET + is boos op de te kleine ambities van België, The men thinks bigger).
Dit in Oost-Azië voornamelijk (1865-1875) maar houdt zijn opties open en ziet in 1875 een opportuniteit in
Centraal Afrika mede door algemenen tendensen
▪ Toename v/d technologische en medische kennis om het Afrikaanse binnenland te betreden en te
exploiteren
▪ Ontwikkeling van geografische beweging om de nog niet ontdekte wereld en plaatsen in kaart te
brengen
▪ Sociaal Darwinisme: natiestaten kunnen pas hun bestaansrecht opeisen als ze sterk zijn en ze zijn pas
sterk als ze aan expansie doen.
→ Wat leidt tot de Scramble for AFrica
3
(De)Kolonisatie
Samenvatting 2024-2025; Milan Piron;
Marnix Beyen, Margot Luyckfasseel
,2
, 1. De Congo Vrijstaat
“Hoewel het een Leopoldiaanse onderneming was had het voldoende
draagvlak en steun vanuit België.”
Aanloop naar de Congo Vrijstaat
Tijdens de VKN profiteerde de ‘Belgische’ elites mee van het Nederlandse koloniale rijk, om dit te behouden na de
septemberdagen ijverde de Belgische delegatie tijdens het congres van Londen (1830) voor de helft v/d Nederlandse
koloniën. → Wordt niet erkend
Belgische liberale grondwet met veel individuele vrijheden creëerde een zwakke Belgische staat (want schrik dat
een te sterke staat de individueel vrijheden zou inperken) + sterke inperking koninklijke macht.
Verdrag der 24 artikelen bepaalde dat België een neutrale natiestaat zou zijn en dus ook GEEN Koloniaal rijk zou
mogen bezitten → zorgt voor frustraties bij een kleine elite (leger, koningshuis en bourgeoisie) waardoor deze
buiten de Belgische staat een koloniaal rijk willen stichtte. → Hierdoor wil Koningshuis hun macht vergroten d.m.v.
een koloniaal rijk, want ja binnenland krijg je niet.
Leopolds koloniale doctrine
Leopold I had tijdens zijn regeerperiode al getracht verscheidene koloniale projecten op te zetten (o.a. in
Guatemala) maar deze faalde steeds.
Als zijn zoon, Leopold II, aan de macht komt gaat hij verder in op deze imperiale ambities mede omdat hij
• Eigen macht wil vergroten en dit in België zelf niet kan door de grondwet (is nog niet lang na de AC-
regime vorsten)
• België te klein vindt en deze groter en machtiger wilt maken.
• Sociale werkloosheid en verdeeldheid in België oplossen door een verenigend groot project op te richten
(Sociaal Imperialisme)
Hierdoor zal Leopold na zijn troonsbestijging direct een nieuw koloniaal project opstarten, (natuurlijk zonder de
Neutrale Belgische staat want MAG NIET + is boos op de te kleine ambities van België, The men thinks bigger).
Dit in Oost-Azië voornamelijk (1865-1875) maar houdt zijn opties open en ziet in 1875 een opportuniteit in
Centraal Afrika mede door algemenen tendensen
▪ Toename v/d technologische en medische kennis om het Afrikaanse binnenland te betreden en te
exploiteren
▪ Ontwikkeling van geografische beweging om de nog niet ontdekte wereld en plaatsen in kaart te
brengen
▪ Sociaal Darwinisme: natiestaten kunnen pas hun bestaansrecht opeisen als ze sterk zijn en ze zijn pas
sterk als ze aan expansie doen.
→ Wat leidt tot de Scramble for AFrica
3
