Hoofdstuk 2: Een sociaal-
psychologisch kader
1. Mensen worden beïnvloed door de loutere aanwezigheid van anderen
2. Mensen worden beïnvloed door een groep anderen
2.1 Het basisexperiment van Solomon Asch
2.2 Factoren die de invloed van een groep bepalen
2.2.1 Grootte van de groep
2.2.2 Unanimiteit binnen de groep
2.2.3 Aard van de groep
2.2.4 Zichtbaarheid van de afwijking
2.2.5 Moeilijkheid van de taak
2.2.6 Samenvattend
3. Mensen worden beïnvloed door leidersfiguren
3.1 Het basisexperiment van Stanley Milgram
3.2 Factoren die de invloed van de leider bepalen
3.2.1 Plaats waar het experiment plaatsvindt
3.2.2 De proefleider van het experiment
3.2.3. Het slachtoffer
3.2.4 Verantwoordelijkheid van de proefpersonen
3.2.5 Samenvattend
4. Verklaringen voor sociaal gedrag
4.1 Informationele sociale invloed
4.2 Normatieve sociale invloed
1. Mensen worden beïnvloed door de loutere aanwezigheid van anderen
1
, Sociale facilitatie= mensen presteren beter in de aanwezigheid van
anderen
De aanwezigheid van andere verhoogde arousal evalutievrees
versterking van de dominante reactie
Eenvoudige taak: correcte reactie verbetering van de prestatie
Moeilijke taak: incorrecte reactie belemmering van de prestatie
Sociale inhibitie= de aanwezigheid van anderen zorgt er anderzijds voor
dat mensen ook geremd worden in de juiste reflexen
Arousal= soort opwinding die mensen ervaren in aanwezigheid van
anderen
Evaluatievrees= de vrees dat anderen ons kunnen beoordelen, waardoor
onze prestaties beter of slechter worden in aanwezigheid van anderen
Bij eenvoudige, vertrouwde taken is dat de concrete respons en
wordt dit gedrag gefaciliteerd.
Bij nieuwe of slecht beheerste taken of zaken die we nog aan het
leren zijn, is dat de foute respons & wordt gedrag geïnhibeerd.
2. Mensen worden beïnvloed door een groep anderen
Conformiteit= ons gedrag, onze gedachten, onze gevoelens en interacties
aanpassen aan die van de andere groepsleden
= nuttig maar niet zonder risico’s (kwade mentaliteit en niet meer
zelf nadenken)
2.1 Het basisexperiment van Solomon Asch
Asch hoopte te kunnen aantonen dat mensen zich een juist oordeel
kunnen vormen over een situatie, onafhankelijk van anderen.
Mensen gedragen zich helemaal niet als rationele, objectieve
probleemoplossers als ze onder druk staan van een groep.
Onafhankelijke variabele = de aanwezigheid van proefpersonen
Afhankelijke variabele = antwoord van de pseudoproefpersonen
Controle conditie= experiment doen zonder de onafhankelijke
variabele
Experimentele conditie= experiment met pseudoproefpersonen
1/3 van de proefpersonen liet zich beïnvloeden door het unanieme
verkeerde antwoord van de pseudoproefpersonen.
2
psychologisch kader
1. Mensen worden beïnvloed door de loutere aanwezigheid van anderen
2. Mensen worden beïnvloed door een groep anderen
2.1 Het basisexperiment van Solomon Asch
2.2 Factoren die de invloed van een groep bepalen
2.2.1 Grootte van de groep
2.2.2 Unanimiteit binnen de groep
2.2.3 Aard van de groep
2.2.4 Zichtbaarheid van de afwijking
2.2.5 Moeilijkheid van de taak
2.2.6 Samenvattend
3. Mensen worden beïnvloed door leidersfiguren
3.1 Het basisexperiment van Stanley Milgram
3.2 Factoren die de invloed van de leider bepalen
3.2.1 Plaats waar het experiment plaatsvindt
3.2.2 De proefleider van het experiment
3.2.3. Het slachtoffer
3.2.4 Verantwoordelijkheid van de proefpersonen
3.2.5 Samenvattend
4. Verklaringen voor sociaal gedrag
4.1 Informationele sociale invloed
4.2 Normatieve sociale invloed
1. Mensen worden beïnvloed door de loutere aanwezigheid van anderen
1
, Sociale facilitatie= mensen presteren beter in de aanwezigheid van
anderen
De aanwezigheid van andere verhoogde arousal evalutievrees
versterking van de dominante reactie
Eenvoudige taak: correcte reactie verbetering van de prestatie
Moeilijke taak: incorrecte reactie belemmering van de prestatie
Sociale inhibitie= de aanwezigheid van anderen zorgt er anderzijds voor
dat mensen ook geremd worden in de juiste reflexen
Arousal= soort opwinding die mensen ervaren in aanwezigheid van
anderen
Evaluatievrees= de vrees dat anderen ons kunnen beoordelen, waardoor
onze prestaties beter of slechter worden in aanwezigheid van anderen
Bij eenvoudige, vertrouwde taken is dat de concrete respons en
wordt dit gedrag gefaciliteerd.
Bij nieuwe of slecht beheerste taken of zaken die we nog aan het
leren zijn, is dat de foute respons & wordt gedrag geïnhibeerd.
2. Mensen worden beïnvloed door een groep anderen
Conformiteit= ons gedrag, onze gedachten, onze gevoelens en interacties
aanpassen aan die van de andere groepsleden
= nuttig maar niet zonder risico’s (kwade mentaliteit en niet meer
zelf nadenken)
2.1 Het basisexperiment van Solomon Asch
Asch hoopte te kunnen aantonen dat mensen zich een juist oordeel
kunnen vormen over een situatie, onafhankelijk van anderen.
Mensen gedragen zich helemaal niet als rationele, objectieve
probleemoplossers als ze onder druk staan van een groep.
Onafhankelijke variabele = de aanwezigheid van proefpersonen
Afhankelijke variabele = antwoord van de pseudoproefpersonen
Controle conditie= experiment doen zonder de onafhankelijke
variabele
Experimentele conditie= experiment met pseudoproefpersonen
1/3 van de proefpersonen liet zich beïnvloeden door het unanieme
verkeerde antwoord van de pseudoproefpersonen.
2
