Samenvatting PR
TECHNOLOGIE I
1. Inleiding in de medische beeldvorming
ý Definitie: Medical imaging= “the technique and process of creating representations of the exterior and
interior of a body for clinical analysis and medical interventions, as well of visual representations of the
function of some organs or tissue.
1.1. Radiologie, een sector met oog voor kwaliteit
- Medische beeldvorming: 3 domeinen
• Technologie
• Klinische deskundigheid
• Communicatieve vaardigeden
à door digitalisatie: complexer processà kans op fouten à misinterpreteren
ý Definitie: continue kwaliteitsverbetering= Erop toezien dat er zo weinig mogelijk fouten voorkomen+
zorgen dat de toestellen optimaal werken (CQI)à kwaliteit in ziekenhuizen zo mogelijk houden.
ý Definitie: kwaliteitsverzekering= (QA) Quality assurance: systeel en procedure beschrijving om hoge
kwaliteit aan de patiënt te bieden. (dmv bijscholing personeel etc.)
ý Definitie: kwaliteitscontrole= (CQ) Quality control, onderdeel van QA die specifiek de verschillende
variabelen die de kwaliteit van het beeld beïnvloed en de stalingsdosis. CQ is eerder het technische
aspecht vn de toestel performantie.
1.1.1. Instelparameters en beeldindicatoren
- Instelparameters: gekoppeld aan de instellingen die gemaakt worden aan het toestel/ werkstation.
- Onderverdeling:
• Aquisitieparameters: fysische
eigenschappen veranderen of specifiek
één onderdeel van toestel
• Reconstructieparameters: eerste
verwerking na het maken van beeld
• Verwerkingsparameters: 2e laag
instellingen die je op werkstation
toevoegt
• Viewingssetting: zijn de
beeldindicatoren
à al deze parameters hebben een invloed op de kwaliteit of uitkomst van het diagnostisch
beeld.
- Beeldindicatoren: een aspect van de opname of deze voldoet aan een bepaalde eis. à een kwaliteitsvol
beeld dat het mogelijk maakt om een zo accuraat mogelijke diagnose te stellen (=diagnostische
kwaliteit).
• Gestructureerd werkenà verlaagt kans op fouten
• Bij QC: gestandariseerde testen om toestelperformantie te meten en te monitorenà checken
of deze nog aan tolerantielimieten voldoet.
• Het AAPM: stelt tolerantielimieten op
1.2. Verschillende processen en fouten in digitale beeldvorming
- Belangrijk dat QC-activiteiten regelmatig plaatsvinden in ziekenhuizen
- Doel procesmap technoloog:
• Het proces tonen van wanneer de patiënt arriveert op de dienst tot deze terug kan beschikken
na het onderzoek
,Samenvatting PR
- Proces:
• Patiënt komt binnen
• Is patiënt gepland voor onderzoek?
§ Ja: patiënt komt in RIS te staan (RIS is soort software
om onderzoeken te managen)
§ Nee: onderzoek overleggen met arts en eventueel
patiënt in RIS zetten
• Patiënt naar onderzoeksruimte begeleiden
• Onderzoek uitleggen aan patiënt (hierbij kan je een CQ doenà
kans op fouten verlagen)
• Identificeren en selecteren van opnames
• Patiënt positioneren
• Onderzoek uitvoeren
• Bekijk en evalueer de opnames
• Moeten ze hernomen worden?
• De opnames bekijken en evalueren op CQ
• Opname hernemen?
• Opname naar de PAC’s sturen
• Onderzoek afwerken in RIS
• Patiënt mag beschikken
1.3. Eigenschappen van het digitaal beeld
- Digitaal beeld bestaat uit matrix, pixels, voxels en bitdiepte
- Onafhanklijk van 2D techniek of 3D
- Digitaal beeld bestaat uit rijen(N) en kolommen(M), waarbij elk vakje een nummer bevat. = matrix
- Rijen en kolommen defenieren kleine vierkante regio’sà pixels of picture elements
à𝑀. 𝑁. 𝑘 𝑏𝑖𝑡𝑠
- M=N: vierkant beeld
- Diagnostische beelden : meestal rechthoeking
- Matrix:
• Technoloog kiest bij maken van beelden de matrixgrootteà fiels of view
• Matrixgrootte is geen constanteà naarmate matrix grooter wordt, is er meer verwerkingstijd
en opslagplaats op PACS nodig
• Oplossing: soms beeldcompressie toepassen om volume te managen (geen standaard)
- Pixel:
• Pixel stelt matrix op en is meestal een vierkant. à elke pixel bevat ook een nummer: stelt de
helderheid voor (maw de weefselkarakteristieken)
• Op CT en PR: nummer kan gecorreleerd worden aan de massadichtheid van weefsel
• Pixelgrootte berekenen:
!"#
à 𝑝𝑖𝑥𝑒𝑙𝑔𝑟𝑜𝑜𝑡𝑡𝑒 =
$%&'()*'++&&,
- Hoe groter de matrixgrootte, hoe kleiner de pixelgrootte zal zijn voor hetzelfde FOV en dus ook betere
spatiale resolutie
- Voxel:
• Pixels in digitaal beeld: voorstelling van een volume van weefsel bij een patiëntà volume=
voxel
• Weefselvoxel info wordt geconverteerd in een numerieke waarde aan een pixelà nummers
zijn toegekent aan helderheidslevels
- Bitdiepte:
• Aantal bits per pixel
• Beeld met dieptebit van 8à 256 tinten grijs
- Samengevat:
- Matrix heeft effent op het detail of de spatiele resolutie, hoe groter matrix, hoe kleiner de
pixelgrootteà hoe beter het detail.
- Indien FOV verkleind, zonder weiziging matrixgrootteàpixelgrootte ook verkleinenà verkleining van
detail
- Dieptebit heeft invloed op de grijstinten van beeld
, Samenvatting PR
Deel 1: Projectieradiografie
2. Keten van projectiebeeldvoming
- RÖ-straling: diffrentiatie weefsel in beeld brengen (absorptieverschillen)
- Stralende bron+ receptor+ detector(DR-detector= digital radiography)
• Receptor meet absorptieverschillen
- Attenuatie:
• Gekoppeld aan de absorptie eigenschappen v/h weefsel
• e- dichtheid weelfsel
- Signaal:
• Stoffen/weefsel met weinig absorptieà veel signaal geven op beeld
• Donker-zwartà hypodens(=veel signaal)
• Wit- grijsà hyperdens(= weinig signaal)
2.1. De röntgenbuis
- In de buis: kathode en anode aanwezigà vacuum, zodat e- vrij kunnen bewegen
- e- bewegen van kathode naar anodeà botsenà e- verliezen E(energie)à worden fotonen
- Benodigdheden om rö-straling op te wekken:
• Elektrische energie
• Gelijkstroom energie
• Vrij bewegende e-
• Object om vrije e- af te remmen
• Optimale omgeving, het vacuum
2.1.1. Opbouw van röntgenbuis
- Kathode en anodeà beide zijn elektrodes
- Buis met 2 elektrodes= een diode
- Buitenste structuur:
• Structuur die alles samenhoudt
• Beschermend omhulsel
• Omhuld in glas of metaal (Pyrex glas: kan tegen temperaturen)
- Rö-straling producerenà staring wordt isotropisch uitgestuurdà intensiteit straling is in elke richting
gelijkà= niet goed!
- Oplossing: Het window/ venster: zorgt dat de fotonen enkel op de detectorplaa terechtkomt
- Buis= omhuld met omhumsel dat hoog atoomnummer heeft à meeste rontgenfotonen absorberen
• Kunnen niet alles absorberen= lekstraling
• Is < 1mGy/u op 1m afstand
- Venster: geen hoog atoomnummerà fotonen kunnen erdoor= de röntgenbundel
• Collimatie/collimeren= de grootte/ oppervlakte van venster veranderen in grootte
• Collimeren:
§ Adhv extra mechanische component
§ Heeft invloed op beeldkwaliteit
- Vacuum id buis:
• zorgt voor minder weerstand tussen kathode en anode
• e- :efficiënter rö-straling produceren
- Anode gemaakt uit wolfraamà na een tijdjeà deel wolfraam vergastà komt op oppervlakteà elektrische
eigenschappen van buis veranderenà buis is hierdoor niet meer stabiel
- Modernere toestellen: omhulsel= metaalà elektrisch potentiaal verschil blijft constantà buis heeft langer
leven
2.1.2. Kathode
- Kathode= negatieve zijde van buis
- 2 hoofdonderdelen:
• Filament
• Focuscup
- Meeste buizen hebben 2 filamentenà kleine+ grote focuscup creëren
TECHNOLOGIE I
1. Inleiding in de medische beeldvorming
ý Definitie: Medical imaging= “the technique and process of creating representations of the exterior and
interior of a body for clinical analysis and medical interventions, as well of visual representations of the
function of some organs or tissue.
1.1. Radiologie, een sector met oog voor kwaliteit
- Medische beeldvorming: 3 domeinen
• Technologie
• Klinische deskundigheid
• Communicatieve vaardigeden
à door digitalisatie: complexer processà kans op fouten à misinterpreteren
ý Definitie: continue kwaliteitsverbetering= Erop toezien dat er zo weinig mogelijk fouten voorkomen+
zorgen dat de toestellen optimaal werken (CQI)à kwaliteit in ziekenhuizen zo mogelijk houden.
ý Definitie: kwaliteitsverzekering= (QA) Quality assurance: systeel en procedure beschrijving om hoge
kwaliteit aan de patiënt te bieden. (dmv bijscholing personeel etc.)
ý Definitie: kwaliteitscontrole= (CQ) Quality control, onderdeel van QA die specifiek de verschillende
variabelen die de kwaliteit van het beeld beïnvloed en de stalingsdosis. CQ is eerder het technische
aspecht vn de toestel performantie.
1.1.1. Instelparameters en beeldindicatoren
- Instelparameters: gekoppeld aan de instellingen die gemaakt worden aan het toestel/ werkstation.
- Onderverdeling:
• Aquisitieparameters: fysische
eigenschappen veranderen of specifiek
één onderdeel van toestel
• Reconstructieparameters: eerste
verwerking na het maken van beeld
• Verwerkingsparameters: 2e laag
instellingen die je op werkstation
toevoegt
• Viewingssetting: zijn de
beeldindicatoren
à al deze parameters hebben een invloed op de kwaliteit of uitkomst van het diagnostisch
beeld.
- Beeldindicatoren: een aspect van de opname of deze voldoet aan een bepaalde eis. à een kwaliteitsvol
beeld dat het mogelijk maakt om een zo accuraat mogelijke diagnose te stellen (=diagnostische
kwaliteit).
• Gestructureerd werkenà verlaagt kans op fouten
• Bij QC: gestandariseerde testen om toestelperformantie te meten en te monitorenà checken
of deze nog aan tolerantielimieten voldoet.
• Het AAPM: stelt tolerantielimieten op
1.2. Verschillende processen en fouten in digitale beeldvorming
- Belangrijk dat QC-activiteiten regelmatig plaatsvinden in ziekenhuizen
- Doel procesmap technoloog:
• Het proces tonen van wanneer de patiënt arriveert op de dienst tot deze terug kan beschikken
na het onderzoek
,Samenvatting PR
- Proces:
• Patiënt komt binnen
• Is patiënt gepland voor onderzoek?
§ Ja: patiënt komt in RIS te staan (RIS is soort software
om onderzoeken te managen)
§ Nee: onderzoek overleggen met arts en eventueel
patiënt in RIS zetten
• Patiënt naar onderzoeksruimte begeleiden
• Onderzoek uitleggen aan patiënt (hierbij kan je een CQ doenà
kans op fouten verlagen)
• Identificeren en selecteren van opnames
• Patiënt positioneren
• Onderzoek uitvoeren
• Bekijk en evalueer de opnames
• Moeten ze hernomen worden?
• De opnames bekijken en evalueren op CQ
• Opname hernemen?
• Opname naar de PAC’s sturen
• Onderzoek afwerken in RIS
• Patiënt mag beschikken
1.3. Eigenschappen van het digitaal beeld
- Digitaal beeld bestaat uit matrix, pixels, voxels en bitdiepte
- Onafhanklijk van 2D techniek of 3D
- Digitaal beeld bestaat uit rijen(N) en kolommen(M), waarbij elk vakje een nummer bevat. = matrix
- Rijen en kolommen defenieren kleine vierkante regio’sà pixels of picture elements
à𝑀. 𝑁. 𝑘 𝑏𝑖𝑡𝑠
- M=N: vierkant beeld
- Diagnostische beelden : meestal rechthoeking
- Matrix:
• Technoloog kiest bij maken van beelden de matrixgrootteà fiels of view
• Matrixgrootte is geen constanteà naarmate matrix grooter wordt, is er meer verwerkingstijd
en opslagplaats op PACS nodig
• Oplossing: soms beeldcompressie toepassen om volume te managen (geen standaard)
- Pixel:
• Pixel stelt matrix op en is meestal een vierkant. à elke pixel bevat ook een nummer: stelt de
helderheid voor (maw de weefselkarakteristieken)
• Op CT en PR: nummer kan gecorreleerd worden aan de massadichtheid van weefsel
• Pixelgrootte berekenen:
!"#
à 𝑝𝑖𝑥𝑒𝑙𝑔𝑟𝑜𝑜𝑡𝑡𝑒 =
$%&'()*'++&&,
- Hoe groter de matrixgrootte, hoe kleiner de pixelgrootte zal zijn voor hetzelfde FOV en dus ook betere
spatiale resolutie
- Voxel:
• Pixels in digitaal beeld: voorstelling van een volume van weefsel bij een patiëntà volume=
voxel
• Weefselvoxel info wordt geconverteerd in een numerieke waarde aan een pixelà nummers
zijn toegekent aan helderheidslevels
- Bitdiepte:
• Aantal bits per pixel
• Beeld met dieptebit van 8à 256 tinten grijs
- Samengevat:
- Matrix heeft effent op het detail of de spatiele resolutie, hoe groter matrix, hoe kleiner de
pixelgrootteà hoe beter het detail.
- Indien FOV verkleind, zonder weiziging matrixgrootteàpixelgrootte ook verkleinenà verkleining van
detail
- Dieptebit heeft invloed op de grijstinten van beeld
, Samenvatting PR
Deel 1: Projectieradiografie
2. Keten van projectiebeeldvoming
- RÖ-straling: diffrentiatie weefsel in beeld brengen (absorptieverschillen)
- Stralende bron+ receptor+ detector(DR-detector= digital radiography)
• Receptor meet absorptieverschillen
- Attenuatie:
• Gekoppeld aan de absorptie eigenschappen v/h weefsel
• e- dichtheid weelfsel
- Signaal:
• Stoffen/weefsel met weinig absorptieà veel signaal geven op beeld
• Donker-zwartà hypodens(=veel signaal)
• Wit- grijsà hyperdens(= weinig signaal)
2.1. De röntgenbuis
- In de buis: kathode en anode aanwezigà vacuum, zodat e- vrij kunnen bewegen
- e- bewegen van kathode naar anodeà botsenà e- verliezen E(energie)à worden fotonen
- Benodigdheden om rö-straling op te wekken:
• Elektrische energie
• Gelijkstroom energie
• Vrij bewegende e-
• Object om vrije e- af te remmen
• Optimale omgeving, het vacuum
2.1.1. Opbouw van röntgenbuis
- Kathode en anodeà beide zijn elektrodes
- Buis met 2 elektrodes= een diode
- Buitenste structuur:
• Structuur die alles samenhoudt
• Beschermend omhulsel
• Omhuld in glas of metaal (Pyrex glas: kan tegen temperaturen)
- Rö-straling producerenà staring wordt isotropisch uitgestuurdà intensiteit straling is in elke richting
gelijkà= niet goed!
- Oplossing: Het window/ venster: zorgt dat de fotonen enkel op de detectorplaa terechtkomt
- Buis= omhuld met omhumsel dat hoog atoomnummer heeft à meeste rontgenfotonen absorberen
• Kunnen niet alles absorberen= lekstraling
• Is < 1mGy/u op 1m afstand
- Venster: geen hoog atoomnummerà fotonen kunnen erdoor= de röntgenbundel
• Collimatie/collimeren= de grootte/ oppervlakte van venster veranderen in grootte
• Collimeren:
§ Adhv extra mechanische component
§ Heeft invloed op beeldkwaliteit
- Vacuum id buis:
• zorgt voor minder weerstand tussen kathode en anode
• e- :efficiënter rö-straling produceren
- Anode gemaakt uit wolfraamà na een tijdjeà deel wolfraam vergastà komt op oppervlakteà elektrische
eigenschappen van buis veranderenà buis is hierdoor niet meer stabiel
- Modernere toestellen: omhulsel= metaalà elektrisch potentiaal verschil blijft constantà buis heeft langer
leven
2.1.2. Kathode
- Kathode= negatieve zijde van buis
- 2 hoofdonderdelen:
• Filament
• Focuscup
- Meeste buizen hebben 2 filamentenà kleine+ grote focuscup creëren
