Tabel bijhorende aan de constitutieve bestanddelen van de antiwitwasmisdrijven
ECONOMISCH EN
FINANCIEEL STRAFRECHT
AJ 2024 - 2025
,© 2025 Vrije Universiteit Brussel
,INHOUDSOPGAVE
INLEIDING................................................................................................................ 7
1 STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE RECHTSPERSONEN ...................... 11
1.1 MATERIEELRECHTELIJKE ASPECTEN ................................................................... 17
1.1.1 WELKE RECHTSPERSONEN ZIJN STRAFRECHTELIJK VERANTWOORDELIJK?.................... 17
1.1.2 VOOR WELKE MISDRIJVEN ZIJN RECHTSPERSONEN STRAFRECHTELIJK VERANTWOORDELIJK ?
19
1.1.3 WAT IS HET LOT VAN DE NATUURLIJKE PERSOON DIE HET MISDRIJF IN CONCRETO HEEFT
GEPLEEGD? .................................................................................................. 25
1.1.4 WELKE STRAFFEN KUNNEN AAN RECHTSPERSONEN WORDEN OPGELEGD ? .................... 27
1.2 FORMEELRECHTELIJKE ASPECTEN ..................................................................... 31
1.2.1 AANKNOPINGSPUNTEN VOOR DE BEVOEGDHEID RATIONE LOCI ............................... 31
1.2.2 VERVAL VAN DE STRAFVORDERING .............................................................. 32
1.2.3 VOORLOPIGE MAATREGEL TIJDENS HET GERECHTELIJK ONDERZOEK .......................... 33
1.2.4 VERTEGENWOORDIGING (EN DE VERSCHIJNING) VAN DE RECHTSPERSOON ................. 34
1.2.4.1 DE VERTEGENWOORDIGING VAN DE RECHTSPERSOON ................................... 34
1.2.4.1.1 IS DE AANSTELLING VAN DE LASTHEBBER AD HOC VERPLICHT? ....................... 35
1.2.4.1.2 WIE KAN DE LASTHEBBER AD HOC AANSTELLEN? ...................................... 36
1.2.4.1.3 WIE KAN WORDEN AANGEDUID ALS LASTHEBBER AD HOC? ........................... 37
1.2.4.1.4 TAAK, STATUUT EN BEVOEGDHEDEN VAN DE LASTHEBBER AD HOC ................... 37
1.2.4.1.4.1 DE RECHTSPRAAK VAN HET HOF VAN CASSATIE................................... 37
1.2.4.1.4.2 DE RECHTSPRAAK VAN HET GRONDWETTELIJK HOF ............................... 39
1.2.4.1.4.3 BESLUIT MET BETREKKING TOT HET STATUUT ..................................... 40
1.2.4.2 DE VERSCHIJNING VAN DE RECHTSPERSOON .............................................. 41
2 DE ADMINISTRATIEVE HANDHAVING ...................................................................... 43
2.1 ALGEMEEN .............................................................................................. 43
2.2 DE ADMINISTRATIEVE HANDHAVING IN HET WETBOEK ECONOMISCH RECHT ..................... 44
3 DE VORDERING TOT STAKING ................................................................................ 48
3.1 ALGEMEEN .............................................................................................. 48
3.2 DE VORDERING TOT STAKING IN HET WETBOEK ECONOMISCH RECHT ............................ 50
BIJZONDER DEEL...................................................................................................... 52
DE MISDRIJVEN OMSCHREVEN IN HET STRAFWETBOEK .................................................... 52
1 WITWASSEN ..................................................................................................... 52
© 2025 Vrije Universiteit Brussel
, 1.1 DE REPRESSIEVE INVALSHOEK: ARTIKEL 505 VAN HET STRAFWETBOEK .......................... 52
1.1.1 DE CONSTITUTIEVE BESTANDDELEN ............................................................. 53
1.1.1.1 HET EERSTE WITWASMISDRIJF (ART. 505, 1STE LID, 2° SW) .......................... 53
1.1.1.1.1 DE STRAFBARE GEDRAGING .............................................................. 53
1.1.1.1.2 HET VOORWERP VAN HET MISDRIJF ..................................................... 54
1.1.1.1.2.1 DE IN AANMERKING KOMENDE BASISMISDRIJVEN ................................. 55
1.1.1.1.2.2 DE DRAAGWIJDTE VAN DE BEWIJSLAST M.B.T. HET BASISMISDRIJF ............. 56
1.1.1.1.3 DE DADER VAN HET MISDRIJF ........................................................... 58
1.1.1.1.4 HET MOREEL BESTANDDEEL .............................................................. 58
1.1.1.2 HET TWEEDE WITWASMISDRIJF (ART. 505, 1STE LID, 3° SW ) .......................... 60
1.1.1.2.1 STRAFBARE GEDRAGING ................................................................. 60
1.1.1.2.2 VOORWERP VAN HET MISDRIJF .......................................................... 61
1.1.1.2.3 DE STRAFBARE DADER ................................................................... 61
1.1.1.2.4 HET MORELE BESTANDDEEL .............................................................. 61
1.1.1.3 HET DERDE WITWASMISDRIJF (ART. 505, 1STE LID, 4° SW) ............................ 62
1.1.1.3.1 STRAFBARE GEDRAGING ................................................................. 62
1.1.1.3.2 VOORWERP VAN HET MISDRIJF .......................................................... 62
1.1.1.3.3 DE STRAFBARE DADER ................................................................... 62
1.1.1.3.4 HET MORELE BESTANDDEEL .............................................................. 62
1.1.2 DE BESTRAFFING ................................................................................. 63
1.1.2.1 DE STAFUITSLUITENDE VERSCHONINGSGROND ........................................... 63
1.1.2.2 STRAFFEN EN STRAFMAAT .................................................................. 64
1.1.2.2.1 GEVANGENISSTRAF EN/OF GELDBOETE ................................................. 64
1.1.2.2.2 FACULTATIEVE ONTZETTING UIT BEPAALDE BURGERLIJKE EN POLITIEKE RECHTEN .. 65
1.1.2.2.3 VERPLICHTE VERBEURDVERKLARING VAN HET VOORWERP ............................. 65
1.1.2.3 POGING ...................................................................................... 68
1.1.2.4 VERZWARENDE OMSTANDIGHEDEN ........................................................ 68
1.2 DE PREVENTIEVE INVALSHOEK: DE WET VAN 18 SEPTEMBER 2017 TOT VOORKOMING VAN HET
WITWASSEN VAN GELD EN DE FINANCIERING VAN TERRORISME EN TOT BEPERKING VAN HET GEBRUIK
VAN CONTANTEN ............................................................................................... 69
1.2.1 DE MELDINGSPLICHT.............................................................................. 70
1.2.1.1 DE ONDERWORPEN ENTITEITEN ............................................................. 70
1.2.1.2 DRAAGWIJDTE VAN DE MELDINGSPLICHT .................................................. 70
1.2.1.2.1 WAT WORDT IN DE WET VAN 18/09/2017 BESCHOUWD ALS WITWASSEN VAN GELD ?
70
1.2.1.2.2 WAT WORDT BEDOEL MET WETEN, VERMOEDEN OF REDELIJKE GRONDEN HEBBEN OM
TE VERMOEDEN? ....................................................................................... 72
1.2.1.2.3 BIJZONDERE INPERKINGEN VAN DE MELDINGSPLICHT VOOR ADVOCATEN (EN ENKELE
DRAGERS VAN HET BEROEPSGEHEIM) ................................................................ 73
© 2025 Vrije Universiteit Brussel
ECONOMISCH EN
FINANCIEEL STRAFRECHT
AJ 2024 - 2025
,© 2025 Vrije Universiteit Brussel
,INHOUDSOPGAVE
INLEIDING................................................................................................................ 7
1 STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE RECHTSPERSONEN ...................... 11
1.1 MATERIEELRECHTELIJKE ASPECTEN ................................................................... 17
1.1.1 WELKE RECHTSPERSONEN ZIJN STRAFRECHTELIJK VERANTWOORDELIJK?.................... 17
1.1.2 VOOR WELKE MISDRIJVEN ZIJN RECHTSPERSONEN STRAFRECHTELIJK VERANTWOORDELIJK ?
19
1.1.3 WAT IS HET LOT VAN DE NATUURLIJKE PERSOON DIE HET MISDRIJF IN CONCRETO HEEFT
GEPLEEGD? .................................................................................................. 25
1.1.4 WELKE STRAFFEN KUNNEN AAN RECHTSPERSONEN WORDEN OPGELEGD ? .................... 27
1.2 FORMEELRECHTELIJKE ASPECTEN ..................................................................... 31
1.2.1 AANKNOPINGSPUNTEN VOOR DE BEVOEGDHEID RATIONE LOCI ............................... 31
1.2.2 VERVAL VAN DE STRAFVORDERING .............................................................. 32
1.2.3 VOORLOPIGE MAATREGEL TIJDENS HET GERECHTELIJK ONDERZOEK .......................... 33
1.2.4 VERTEGENWOORDIGING (EN DE VERSCHIJNING) VAN DE RECHTSPERSOON ................. 34
1.2.4.1 DE VERTEGENWOORDIGING VAN DE RECHTSPERSOON ................................... 34
1.2.4.1.1 IS DE AANSTELLING VAN DE LASTHEBBER AD HOC VERPLICHT? ....................... 35
1.2.4.1.2 WIE KAN DE LASTHEBBER AD HOC AANSTELLEN? ...................................... 36
1.2.4.1.3 WIE KAN WORDEN AANGEDUID ALS LASTHEBBER AD HOC? ........................... 37
1.2.4.1.4 TAAK, STATUUT EN BEVOEGDHEDEN VAN DE LASTHEBBER AD HOC ................... 37
1.2.4.1.4.1 DE RECHTSPRAAK VAN HET HOF VAN CASSATIE................................... 37
1.2.4.1.4.2 DE RECHTSPRAAK VAN HET GRONDWETTELIJK HOF ............................... 39
1.2.4.1.4.3 BESLUIT MET BETREKKING TOT HET STATUUT ..................................... 40
1.2.4.2 DE VERSCHIJNING VAN DE RECHTSPERSOON .............................................. 41
2 DE ADMINISTRATIEVE HANDHAVING ...................................................................... 43
2.1 ALGEMEEN .............................................................................................. 43
2.2 DE ADMINISTRATIEVE HANDHAVING IN HET WETBOEK ECONOMISCH RECHT ..................... 44
3 DE VORDERING TOT STAKING ................................................................................ 48
3.1 ALGEMEEN .............................................................................................. 48
3.2 DE VORDERING TOT STAKING IN HET WETBOEK ECONOMISCH RECHT ............................ 50
BIJZONDER DEEL...................................................................................................... 52
DE MISDRIJVEN OMSCHREVEN IN HET STRAFWETBOEK .................................................... 52
1 WITWASSEN ..................................................................................................... 52
© 2025 Vrije Universiteit Brussel
, 1.1 DE REPRESSIEVE INVALSHOEK: ARTIKEL 505 VAN HET STRAFWETBOEK .......................... 52
1.1.1 DE CONSTITUTIEVE BESTANDDELEN ............................................................. 53
1.1.1.1 HET EERSTE WITWASMISDRIJF (ART. 505, 1STE LID, 2° SW) .......................... 53
1.1.1.1.1 DE STRAFBARE GEDRAGING .............................................................. 53
1.1.1.1.2 HET VOORWERP VAN HET MISDRIJF ..................................................... 54
1.1.1.1.2.1 DE IN AANMERKING KOMENDE BASISMISDRIJVEN ................................. 55
1.1.1.1.2.2 DE DRAAGWIJDTE VAN DE BEWIJSLAST M.B.T. HET BASISMISDRIJF ............. 56
1.1.1.1.3 DE DADER VAN HET MISDRIJF ........................................................... 58
1.1.1.1.4 HET MOREEL BESTANDDEEL .............................................................. 58
1.1.1.2 HET TWEEDE WITWASMISDRIJF (ART. 505, 1STE LID, 3° SW ) .......................... 60
1.1.1.2.1 STRAFBARE GEDRAGING ................................................................. 60
1.1.1.2.2 VOORWERP VAN HET MISDRIJF .......................................................... 61
1.1.1.2.3 DE STRAFBARE DADER ................................................................... 61
1.1.1.2.4 HET MORELE BESTANDDEEL .............................................................. 61
1.1.1.3 HET DERDE WITWASMISDRIJF (ART. 505, 1STE LID, 4° SW) ............................ 62
1.1.1.3.1 STRAFBARE GEDRAGING ................................................................. 62
1.1.1.3.2 VOORWERP VAN HET MISDRIJF .......................................................... 62
1.1.1.3.3 DE STRAFBARE DADER ................................................................... 62
1.1.1.3.4 HET MORELE BESTANDDEEL .............................................................. 62
1.1.2 DE BESTRAFFING ................................................................................. 63
1.1.2.1 DE STAFUITSLUITENDE VERSCHONINGSGROND ........................................... 63
1.1.2.2 STRAFFEN EN STRAFMAAT .................................................................. 64
1.1.2.2.1 GEVANGENISSTRAF EN/OF GELDBOETE ................................................. 64
1.1.2.2.2 FACULTATIEVE ONTZETTING UIT BEPAALDE BURGERLIJKE EN POLITIEKE RECHTEN .. 65
1.1.2.2.3 VERPLICHTE VERBEURDVERKLARING VAN HET VOORWERP ............................. 65
1.1.2.3 POGING ...................................................................................... 68
1.1.2.4 VERZWARENDE OMSTANDIGHEDEN ........................................................ 68
1.2 DE PREVENTIEVE INVALSHOEK: DE WET VAN 18 SEPTEMBER 2017 TOT VOORKOMING VAN HET
WITWASSEN VAN GELD EN DE FINANCIERING VAN TERRORISME EN TOT BEPERKING VAN HET GEBRUIK
VAN CONTANTEN ............................................................................................... 69
1.2.1 DE MELDINGSPLICHT.............................................................................. 70
1.2.1.1 DE ONDERWORPEN ENTITEITEN ............................................................. 70
1.2.1.2 DRAAGWIJDTE VAN DE MELDINGSPLICHT .................................................. 70
1.2.1.2.1 WAT WORDT IN DE WET VAN 18/09/2017 BESCHOUWD ALS WITWASSEN VAN GELD ?
70
1.2.1.2.2 WAT WORDT BEDOEL MET WETEN, VERMOEDEN OF REDELIJKE GRONDEN HEBBEN OM
TE VERMOEDEN? ....................................................................................... 72
1.2.1.2.3 BIJZONDERE INPERKINGEN VAN DE MELDINGSPLICHT VOOR ADVOCATEN (EN ENKELE
DRAGERS VAN HET BEROEPSGEHEIM) ................................................................ 73
© 2025 Vrije Universiteit Brussel
