Samenvatting sociale psychologie H2

H2: ONDERZOEKSMETHODEN
1. DE ONTWIKKELING VAN HYPOTHESEN



1.1 EEN GOED IDEE

Op basis van theorieën, observatie, of intuïtie en persoonlijke ervaringen, stelt de
onderzoeker een hypothese op.
→ men gaat na in de literatuur of er al evidentie aanwezig is



1.2 OPZOEKEN VAN PSYCHOLOGISCHE LITERATUUR

Via Web Of Science/Google scholar!

Hypothese = een expliciete, toetsbare voorspelling over het al dan niet optreden van een
gebeurtenis
Theorie = een georganiseerde set van abstracte principes die het mogelijk maken om
geobserveerde fenomenen te
verklaren

Goede theorieën zijn:
 eenvoudig
 volledig
 generatief (er zijn makkelijk nieuwe inzichten te verwerven)
 theorie kan aanleiding geven tot een volgend onderzoek
 Het lot van elke theorie is dat ze ooit overtroffen worden door nieuwe
theorieën

 alle theorieën zijn cultureel bepaald; veranderen constant



2. HET OPERATIONALISEREN VAN VARIABELEN


Probleem: de conceptuele variabelen zijn abstract (attitude, geweld,
agressie)
→ hoe kunnen we die precies meten?
 Bv. agressie wordt vaak gemeten met witte ruis of elektroshocks

Operationele definitie: de procedure om conceptuele variabele te kunnen
meten of te kunnen
manipuleren
 Er zit iets subjectiefs is, hoe geschikt is het om elektroshocks
te gebruiken om agressie te meten?
 Er is dus geen enkele operationele variabele dat de conceptuele
variabele volledig kan dekken, het is nooit waterdicht.
 Meerdere operationalisaties zijn mogelijk
 2 manieren operationalisatie: zelfbeschrijving en

, gedragsobservatie

Begripsvaliditeit: de mate waarin meetinstrumenten meten wat ze bedoelen te
meten en
experimentele manipulaties die variabelen beïnvloeden die ze beogen te
manipuleren.

2.1 ZELFBESCHRIJVING

Zelfbeschrijving : methode waarbij onderzoeksdeelnemer zelf gedachten, gevoelens,
verlangens en gedrag beschrijft
→ Het zijn enkelvoudige of meervoudige vragen die een concept meten
Bv. schaal van subjectief welbevinden
 De vragen zullen hierbij nooit een duidelijke samenhang
vertonen, we kunnen niet spreken van interne consistentie
= de mate waarin items van vragenlijsten met elkaar
correleren
 5 items niet toevallig: 1 per 1 indicatief voor subjectief welbevinden
 Kans groot dat mensen die laag scoren op het ene ook laag scoren op ander
 Consistentie in antwoorden; alle items hangen samen (correleren)



Probleem met zelfbeschrijving
1. Socialewenselijkheidsvertekening
= Mensen hebben de neiging om zichzelf zo positief mogelijk te
presenteren
→ de neiging van deelnemers om onnauwkeurige zelfbeschrijvingen te rapporteren
omdat ze een goed
figuur willen slaan bij anderen / wilt zichzelf zo goed mogelijk presenteren

 oplossing : pseudo-informatiebron (bv. leugendetector)

2. Inwilligingstendens
= de neiging om te affirmeren, mee te gaan met de vraagsteller / akkoord
te gaan met bestaande veronderstellingen

 Oplossing: evenveel pro en evenveel contra items vb.: geluk en
ongeluk
 Zie schaal subjectief welbevinding > enkel positieve items

3. Gebruik van schalen en schalenankers (stel: hoe vaak kijk je naar tv)
Antwoorden voorgesteld worden op verschillende manieren
→ bepalend voor de resultaten
Bv. je kijkt per week 4 uur tv op een dag en de antwoorden
voorgesteld:
- 1-2 uur
- 2-3 uur
- 3 uur of meer
 Je zou geneigd zijn om te liegen want door de
antwoordmogelijkheden lijkt het dat je
dan wel heel veel tv kijkt (vertekening)