👓
Sociologie
Deel I Het vizier
H0 Inleiding
Wie wordt beschouwd als de vader van sociologie?
Auguste Compte
Hoe benoemde de ‘vader van de sociologie’ de sociologie aanvankelijk?
Waarom?
Sociale fysica - Net zoals de positieve en exacte wetenschappen, focust op
bewijs, een weerlegbare manier van kennisverwerving die zich strikt houdt
aan wat is, wat waarneembaar is.
Wie waren nu weer die drie andere grondleggers van de sociologie?
Emile Durkheim
Karl Marx
Max Weber
H1 Wat bestudeert de sociologie?
Wat is het verschil tussen het ‘sociale als morele kwaliteit’ en het ‘sociale
als feitelijkheid’? (Gedrag en sociaal handelen)
Het sociale als morele kwaliteit verwijst naar de normen, waarden en
ethische overwegingen die een samenleving hanteert (wat is goed en fout).
Het sociale als feitelijkheid verwijst naar de objectieve, observeerbare
aspecten van sociale verschijnselen.
Sociologie 1
, Wat bedoelt Emile Durkheim met ‘sociale feiten’?
Een realiteit op zichzelf en moet dan ook worden verklaard door andere
sociale feiten. Feitelijke gedragingen, structuren en patronen die in een
samenleving voorkomen, zonder daarbij een moreel oordeel te vellen.
Wat zijn de horizontale en verticale componenten van het sociale als morele
kwaliteit?
Verticaal: betrokkenheid op de samenleving: heeft betrekking op “het
grotere geheel”, het sociale systeem: zorg voor de gemeenschap.
Morele kwaliteiten: sociale rechtvaardigheid, solidariteit.
Horizontaal: heeft betrekking op de sociale relaties, interacties (een-
op-een): mijn gedrag heeft een invloed op dat van anderen. Morele
kwaliteiten: empathie, liefdadigheid.
Het sociale als feitelijkheid is de interactie tussen twee polen of dimensies.
Wat zijn de 2 polen?
Horizontaal: actor - gekenmerkt door het sociaal handelen.
Verticaal: het systeem - de context en resultaat van het sociaal
handelen.
Wat is het derde component van het sociale als feitelijkheid? En hoe wordt
dit voorgesteld?
De onderlinge beïnvloeding van de horizontale en verticale componenten.
Sociologie 2
, Wat is circulaire causaliteit?
De wederzijdse beïnvloeding tussen gebeurtenissen en gedragingen. In
plaats van een lineaire oorzaak-gevolgrelatie, waarbij A leidt tot B,
benadrukt circulaire causaliteit dat A en B elkaar wederzijds beïnvloeden en
versterken (Via continue interactie maken we onze context, tegelijkertijd
worden we door de context bepaald)
Bijvoorbeeld, in een gezinssituatie kan het gedrag van een kind invloed
hebben op de reacties van de ouders, en die reacties kunnen op hun beurt
weer het gedrag van het kind beïnvloeden. Dit creëert een dynamische,
voortdurende cirkel van interacties (AI)
Wat bedoelen we met 'actorperspectief'?
Onderzoekt hoe het sociaal handelen de sociale werkelijkheid construeert.
Rol van individuen in het creëren en beinvloeden van de sociale
werkelijkheid. (gekenmerkt door het sociaal handelen als sociale
constructie)
Sociologie 3
, Wat bedoelen we met 'systeemperspectief'?
Een manier van denken waarbij men kijkt naar de relaties en interacties
tussen verschillende onderdelen binnen een systeem, in plaats van de
onderdelen afzonderlijk te beschouwen. Dit perspectief benadrukt dat het
geheel meer is dan de som der delen en dat de dynamiek tussen de
onderdelen cruciaal is voor het begrijpen van het systeem als geheel. (AI)
(Context en resultaat van het sociaal handelen) Structuur versus cultuur is
instituties.
Wat is het verschil tussen gedrag en sociaal handelen?
Sociaal handelen (volgens Weber) het zinvol betrokken zijn op anderen.
Voorbeeld: als je op straat tegen iemand aan botst, is dat gedrag omdat het
“niets betekent” (geen invloed heeft op de ander) als je je excuseert, dan
wordt het sociaal handelen. (Gedrag is morele kwaliteit, sociaal handelen is
een feitelijkheid)
Geef een voorbeeld van sociaal handelen in het verleden, heden en
toekomst.
Verleden: eerbetoon aan overleden slachtoffers van de oorlog
Heden: voorrang van rechts geven
Toekomst: ik denk na hoe ik ga handelen als ik bijvoorbeeld een moeilijk
gesprek moet hebben met iemand anders.
Wat bedoelt Max Weber met 'verstehende' sociologie?
De taak van sociologen om het sociaal handelen te begrijpen.
Max Weber werkte in zijn theorieën vaak met ‘ideaaltypes’. Wat wordt
daarmee bedoeld?
Hulpmiddel om de sociale feiten en maatschappelijke situaties te
beschrijven. De essentiele kenmerken en hun onderlinge verband van het
fenomeen worden benoemd.
Welke vier categorieën van sociaal handelen ontwikkelde
Weber? (examen: aan de hand van voorbeelden het soort
handelen kunnen aanduiden.)
Affectief sociaal handelen: handelen op basis van emoties.
Bv. een ongecontroleerde woedeuitbarsting. (niet rationeel,
Sociologie 4
Sociologie
Deel I Het vizier
H0 Inleiding
Wie wordt beschouwd als de vader van sociologie?
Auguste Compte
Hoe benoemde de ‘vader van de sociologie’ de sociologie aanvankelijk?
Waarom?
Sociale fysica - Net zoals de positieve en exacte wetenschappen, focust op
bewijs, een weerlegbare manier van kennisverwerving die zich strikt houdt
aan wat is, wat waarneembaar is.
Wie waren nu weer die drie andere grondleggers van de sociologie?
Emile Durkheim
Karl Marx
Max Weber
H1 Wat bestudeert de sociologie?
Wat is het verschil tussen het ‘sociale als morele kwaliteit’ en het ‘sociale
als feitelijkheid’? (Gedrag en sociaal handelen)
Het sociale als morele kwaliteit verwijst naar de normen, waarden en
ethische overwegingen die een samenleving hanteert (wat is goed en fout).
Het sociale als feitelijkheid verwijst naar de objectieve, observeerbare
aspecten van sociale verschijnselen.
Sociologie 1
, Wat bedoelt Emile Durkheim met ‘sociale feiten’?
Een realiteit op zichzelf en moet dan ook worden verklaard door andere
sociale feiten. Feitelijke gedragingen, structuren en patronen die in een
samenleving voorkomen, zonder daarbij een moreel oordeel te vellen.
Wat zijn de horizontale en verticale componenten van het sociale als morele
kwaliteit?
Verticaal: betrokkenheid op de samenleving: heeft betrekking op “het
grotere geheel”, het sociale systeem: zorg voor de gemeenschap.
Morele kwaliteiten: sociale rechtvaardigheid, solidariteit.
Horizontaal: heeft betrekking op de sociale relaties, interacties (een-
op-een): mijn gedrag heeft een invloed op dat van anderen. Morele
kwaliteiten: empathie, liefdadigheid.
Het sociale als feitelijkheid is de interactie tussen twee polen of dimensies.
Wat zijn de 2 polen?
Horizontaal: actor - gekenmerkt door het sociaal handelen.
Verticaal: het systeem - de context en resultaat van het sociaal
handelen.
Wat is het derde component van het sociale als feitelijkheid? En hoe wordt
dit voorgesteld?
De onderlinge beïnvloeding van de horizontale en verticale componenten.
Sociologie 2
, Wat is circulaire causaliteit?
De wederzijdse beïnvloeding tussen gebeurtenissen en gedragingen. In
plaats van een lineaire oorzaak-gevolgrelatie, waarbij A leidt tot B,
benadrukt circulaire causaliteit dat A en B elkaar wederzijds beïnvloeden en
versterken (Via continue interactie maken we onze context, tegelijkertijd
worden we door de context bepaald)
Bijvoorbeeld, in een gezinssituatie kan het gedrag van een kind invloed
hebben op de reacties van de ouders, en die reacties kunnen op hun beurt
weer het gedrag van het kind beïnvloeden. Dit creëert een dynamische,
voortdurende cirkel van interacties (AI)
Wat bedoelen we met 'actorperspectief'?
Onderzoekt hoe het sociaal handelen de sociale werkelijkheid construeert.
Rol van individuen in het creëren en beinvloeden van de sociale
werkelijkheid. (gekenmerkt door het sociaal handelen als sociale
constructie)
Sociologie 3
, Wat bedoelen we met 'systeemperspectief'?
Een manier van denken waarbij men kijkt naar de relaties en interacties
tussen verschillende onderdelen binnen een systeem, in plaats van de
onderdelen afzonderlijk te beschouwen. Dit perspectief benadrukt dat het
geheel meer is dan de som der delen en dat de dynamiek tussen de
onderdelen cruciaal is voor het begrijpen van het systeem als geheel. (AI)
(Context en resultaat van het sociaal handelen) Structuur versus cultuur is
instituties.
Wat is het verschil tussen gedrag en sociaal handelen?
Sociaal handelen (volgens Weber) het zinvol betrokken zijn op anderen.
Voorbeeld: als je op straat tegen iemand aan botst, is dat gedrag omdat het
“niets betekent” (geen invloed heeft op de ander) als je je excuseert, dan
wordt het sociaal handelen. (Gedrag is morele kwaliteit, sociaal handelen is
een feitelijkheid)
Geef een voorbeeld van sociaal handelen in het verleden, heden en
toekomst.
Verleden: eerbetoon aan overleden slachtoffers van de oorlog
Heden: voorrang van rechts geven
Toekomst: ik denk na hoe ik ga handelen als ik bijvoorbeeld een moeilijk
gesprek moet hebben met iemand anders.
Wat bedoelt Max Weber met 'verstehende' sociologie?
De taak van sociologen om het sociaal handelen te begrijpen.
Max Weber werkte in zijn theorieën vaak met ‘ideaaltypes’. Wat wordt
daarmee bedoeld?
Hulpmiddel om de sociale feiten en maatschappelijke situaties te
beschrijven. De essentiele kenmerken en hun onderlinge verband van het
fenomeen worden benoemd.
Welke vier categorieën van sociaal handelen ontwikkelde
Weber? (examen: aan de hand van voorbeelden het soort
handelen kunnen aanduiden.)
Affectief sociaal handelen: handelen op basis van emoties.
Bv. een ongecontroleerde woedeuitbarsting. (niet rationeel,
Sociologie 4
