Statistiek theorie samenvatting

Definitie statistiek
= wetenschap van gegevens

 Verzamelen
 Evalueren (beschrijvende statistiek)
 Interpreteren (verklarende statistiek)



Basiselementen van de statistiek
 Experimentele eenheden: de bestudeerde objecten
 Populatie: de verzameling experimentele eenheden
 Variabele: kenmerk of eigenschap van een individuele eenheid uit de populatie
 Steekproef: deelverzameling van de populatie
 Statistische gevolgtrekking: veralgemening vanuit de steekproef naar de populatie
 Betrouwbaarheidsmaat: uitspraak over de onzekerheid van de statistische gevolgtrekking



Beschrijvende statistiek
 Populatie en steekproef
 Onderzochte variabele(n)
 Numerieke synthesemiddelen (grafieken, tabellen, maatstaven)
 Opsporen van gegevenspatronen



Gegevensbronnen
 Publicaties: boeken, tijdschriften, kranten
 Ontworpen experiment: om effecten van een behandeling te onderzoeken
 Enquête (survey): gegevens via vragenlijsten, gesteld aan een steekproef van mensen
 Waarnemend onderzoek: waarneming onder natuurlijke omstandigheden. Geen interactie
met de experimentele eenheden



Verklarende statistiek
 Populatie
 Onderzochte variabele(n)
 Steekproeftrekking uit de populatie
 Conclusie over de populatie, op basis van de steekproef
 Betrouwbaarheidsmaat voor de gevolgtrekking



Betrouwbaarheidsmaat: p-waarde
p-waarde = bepalen of een resultaat in een wetenschappelijk experiment of analyse statistisch
significant is.



Samenvatting Statistiek voor bedrijfskundigen I (2024/25) 1

,  Kleine p-waarde (bijvoorbeeld < 0,05): Dit betekent dat de kans dat de resultaten door
toeval zijn veroorzaakt erg klein is
 Grote p-waarde (bijvoorbeeld > 0,05): Dit betekent dat de kans groot is dat de resultaten
door toeval zijn ontstaan, en er is geen sterk bewijs om de nulhypothese te verwerpen.




Kwalitatieve gegevens
 Kunnen enkel geclassificeerd worden in categorieën
 Zijn niet-numeriek van aard
 Bij zinvol ordenbare categorieën spreekt men van ordinale gegevens
 Bij niet-ordenbare categorieën spreekt men van nominale gegevens



 Nominale kwalitatieve gegevens: geslacht, kleur (je kan er niet mee rekenen en de ene is niet
beter dan de andere)
 Ordinale kwalitatieve gegevens: gelukniveau, sociale klasse (je kan er niet mee rekenen,
maar de ene is wel ‘beter’ dan de andere)



Kwantitatieve gegevens
 Geregistreerd op een van nature voorkomende numerieke schaal
 Gelijke intervallen op de schaal moeten gelijke betekenissen hebben
 Ratioschaal indien er een absoluut nulpunt is (“0” = waarde niet aanwezig)
 Intervalschaal indien er geen absoluut nulpunt is



 Interval: tijdstip op een klok, temperatuur in °C (je kan onder nul gaan)
 Ratio: lengte, gewicht, inkomen in €, temperatuur in K (minder dan nul kan niet)



Kwalitatief <-> Kwantitatief
 Kwantitatieve gegevens naar kwalitatieve gegevens?  Ja, met verlies aan informatie
 Kwalitatieve gegevens naar kwantitatieve gegevens?  Neen, niet zinvol mogelijk



Vertekeningen (“bias”) in enquêtegegevens
 Zelfselectie: eigen uitgesproken mening komt naar boven
 Meetfouten: waar ligt de fout? Apparatuur, enquêteur, omzetting naar ander formaat?
 Ontbrekende respons: Oorzaak? Hoe statistisch verwerken?

Steekproeven trekken
 Steekproeven zijn nodig want het is vaak niet mogelijk om de gehele populatie te
onderzoeken
 Steekproeven moeten representatief zijn voor de gehele populatie


Samenvatting Statistiek voor bedrijfskundigen I (2024/25) 2

,  Verschillende methoden van steekproeftrekking bestaan: aselecte steekproef is lukraak een
vooraf bepaald aantal elementen n uit de populatie kiezen



Kwalitatieve gegevens beschrijven




 Cumulatieve frequenties




Samenvatting Statistiek voor bedrijfskundigen I (2024/25) 3