Algemene biologie en weefselleer
Intro: algemene biologie en weefselleer
4 basis weefsels (classificatie) :
- Epitheelweefsel
- Bind en steunweefsel
- Spierweefsel
- Zenuwweefsel
Epitheelweefsel
- Cellen zijn aaneengesloten
- Zeer weinig cellulair materiaal/ weinig extracellulaire matrix
- Functie : bedekking van lichaamsoppervlak en inwendige holten
Bind en steunweefsel
- Verschillende typen van vaste en vrij bewegende cellen
- Zeer veel extracellulaire matrix
- Steunfunctie en bescherming
Spierweefsel
- Contractiele cellen (= samentrekken van spieren)
- Redelijk/ aanwezigheid van extracellulaire matrix
- Functie : beweging
Zenuwweefsel
- Veel uitlopende cellen
- Geen extracellulaire matrix
- Functie : voortgeleiden van impulsen
Classifying scheme: epthelial tissue
Simple = enkelvoudige laag
Stratisfied = meerdere lagen
Psuedostratified = lijkt dat er meerdere lagen zijn maar is niet zo
1
,Veelvoorkomende bedekkende epithelia :
Aantal Cel-/weefselvorm Voorkomen Functie
cellagen
Eenlagig Plaveiselepitheel (plat Longblaasjes; bekleding van - Opname en transport
epitheel) holten: pericardium, pleura, (transcytose)
peritoneum (mesothelium) - Secretie
- Facilitaire v/d
beweeglijkheid van
vliezen
(mesotgelium)
Kubisch epitheel Eierstokken; schildklier; - Bedekking
afvoergangen van vele - secretie
klieren
Cilindrisch epitheel Darmkanaal; galblaas - Bescherming
- Absorptie
- Secretie
Meerrijig epitheel Luchtpijp; neusholte; - Bescherming
bronchiën - Secretie
- Verwijdering van
partikels uit de
luchtwegen door
slagbeweging van
cilia
Meerlagig Verhoornend - Epidermis - Bescherming (onder
plaveiselepitheel (plat meer tegen
epitheel) uitdroging)
Niet – verhoornend - mond - Bescherming
plaveisel epitheel (plat - Oesofagus - Secretie
epitheel) - Vagina - Voorkomen van
- Anaal kanaal vochtverlies
Kubisch epitheel - Zweetklieren - Secretie
Cilindrisch epitheel - Conjunctiva - Bescherming
Overgangsepitheel - Blaas - Bescherming
- Ureter - Weefselvorm past
zich aan de
vullingsgraad v/h
orgaan aan
2
,The cytoplasm
Cellen
- Levende organismen -> opgebouwd uit één of meer celtypen
- In meercellige organismen zijn verschillende celtypen verenigd in weefsels en organen
- Eencellige organismen (alle functies worden door 1 cel uitgevoerd)
o Bacteriën
o Protozoën
- Meercellige organismen (verschillende celtypen met verschillende functies, structuren, …)
o Kunnen complexere taken vervullen dan eencellige = evolutionaire voordelen
o Dierlijke cellen
Prokaryoten = eencellig (primitieve soort cellen)
- Klein
- Celwand
- Geen membranaire structuren
- Geen compartimenteringen
- DNA zit los in cytoplasma (ligt los, is niet beschermd)
- Deling door doorsnoering
- Aeroob en anaerobe metabolisme
- Geen histonen aan DNA
o Histonen = kapstokeiwitten
-> zorgt voor ordening en opberging van DNA
Eukaryoten = 1- of meercellige cellen
- Groter
- Goed te onderscheiden kern omgeven door een nucleaire enveloppe
- Histonen in de DNA structuur
- Verschillende door membraan omgeven organellen
- Bevatten compartimenteringen
- DNA zit beschermd in celkern
- Delingen door mitose/ meiose
- Aeroob metabolisme
Cytoskelet => zorgt voor beweging en en uit de cel en voor de bescherming ervan
A = bacterie/ prokaryote cel
- Kern (N) met nucleus
B = eukaryote cel
- Kern (N) met nucleus
- Golgi apparaat (G)
- Mitochondrien (M)
- Ruw endoplasmatisch ridiculum (R)
- Bacteriën (B)
3
, Endosymbiosetheorie :
- Theorie waarbij dat eukaryoten cellen ontstaan zijn vanuit prokaryote cellen
- Prokaryote cellen zijn opgenomen door eukaryoten cellen en ze werken samen
TEM-opname van een natural killer cel v/d rat:
- Kern (N) met nucleus (n)
- Klein golgi complex (G)
- Enkele kleine mitochondrien (M)
- Enkele donkere granula
- Dubbel kernmembraan (zie pijlen)
- Heterochromatine (H)
- Euchromatine (E)
Cellulaire differentiatie:
- Menselijk lichaam bevat verschillende soorten cellen
- Deze cellen kunnen zich gaan specifiëren/ differentiëren
- Differentiatie:
o Synthese van specifieke proteïnen, vorm verandering, specialisatie cfr. spiercel
Cel Functie
Spiercel Beweging
Acinaire pancreas cel Synthese en secretie enzymen
Muceuse cel Synthese en secretie slijmen
(Combinatie van eiwit en koolhydraten) (Beschermende laag)
(Koolhydraten houden van water -> bescherm
laagje)
Bijnieren, teelballen en eierstokken Synthese en secretie steroïden
= geslachtshormonen
Nier en speekselklieren Ionentransport
4
Intro: algemene biologie en weefselleer
4 basis weefsels (classificatie) :
- Epitheelweefsel
- Bind en steunweefsel
- Spierweefsel
- Zenuwweefsel
Epitheelweefsel
- Cellen zijn aaneengesloten
- Zeer weinig cellulair materiaal/ weinig extracellulaire matrix
- Functie : bedekking van lichaamsoppervlak en inwendige holten
Bind en steunweefsel
- Verschillende typen van vaste en vrij bewegende cellen
- Zeer veel extracellulaire matrix
- Steunfunctie en bescherming
Spierweefsel
- Contractiele cellen (= samentrekken van spieren)
- Redelijk/ aanwezigheid van extracellulaire matrix
- Functie : beweging
Zenuwweefsel
- Veel uitlopende cellen
- Geen extracellulaire matrix
- Functie : voortgeleiden van impulsen
Classifying scheme: epthelial tissue
Simple = enkelvoudige laag
Stratisfied = meerdere lagen
Psuedostratified = lijkt dat er meerdere lagen zijn maar is niet zo
1
,Veelvoorkomende bedekkende epithelia :
Aantal Cel-/weefselvorm Voorkomen Functie
cellagen
Eenlagig Plaveiselepitheel (plat Longblaasjes; bekleding van - Opname en transport
epitheel) holten: pericardium, pleura, (transcytose)
peritoneum (mesothelium) - Secretie
- Facilitaire v/d
beweeglijkheid van
vliezen
(mesotgelium)
Kubisch epitheel Eierstokken; schildklier; - Bedekking
afvoergangen van vele - secretie
klieren
Cilindrisch epitheel Darmkanaal; galblaas - Bescherming
- Absorptie
- Secretie
Meerrijig epitheel Luchtpijp; neusholte; - Bescherming
bronchiën - Secretie
- Verwijdering van
partikels uit de
luchtwegen door
slagbeweging van
cilia
Meerlagig Verhoornend - Epidermis - Bescherming (onder
plaveiselepitheel (plat meer tegen
epitheel) uitdroging)
Niet – verhoornend - mond - Bescherming
plaveisel epitheel (plat - Oesofagus - Secretie
epitheel) - Vagina - Voorkomen van
- Anaal kanaal vochtverlies
Kubisch epitheel - Zweetklieren - Secretie
Cilindrisch epitheel - Conjunctiva - Bescherming
Overgangsepitheel - Blaas - Bescherming
- Ureter - Weefselvorm past
zich aan de
vullingsgraad v/h
orgaan aan
2
,The cytoplasm
Cellen
- Levende organismen -> opgebouwd uit één of meer celtypen
- In meercellige organismen zijn verschillende celtypen verenigd in weefsels en organen
- Eencellige organismen (alle functies worden door 1 cel uitgevoerd)
o Bacteriën
o Protozoën
- Meercellige organismen (verschillende celtypen met verschillende functies, structuren, …)
o Kunnen complexere taken vervullen dan eencellige = evolutionaire voordelen
o Dierlijke cellen
Prokaryoten = eencellig (primitieve soort cellen)
- Klein
- Celwand
- Geen membranaire structuren
- Geen compartimenteringen
- DNA zit los in cytoplasma (ligt los, is niet beschermd)
- Deling door doorsnoering
- Aeroob en anaerobe metabolisme
- Geen histonen aan DNA
o Histonen = kapstokeiwitten
-> zorgt voor ordening en opberging van DNA
Eukaryoten = 1- of meercellige cellen
- Groter
- Goed te onderscheiden kern omgeven door een nucleaire enveloppe
- Histonen in de DNA structuur
- Verschillende door membraan omgeven organellen
- Bevatten compartimenteringen
- DNA zit beschermd in celkern
- Delingen door mitose/ meiose
- Aeroob metabolisme
Cytoskelet => zorgt voor beweging en en uit de cel en voor de bescherming ervan
A = bacterie/ prokaryote cel
- Kern (N) met nucleus
B = eukaryote cel
- Kern (N) met nucleus
- Golgi apparaat (G)
- Mitochondrien (M)
- Ruw endoplasmatisch ridiculum (R)
- Bacteriën (B)
3
, Endosymbiosetheorie :
- Theorie waarbij dat eukaryoten cellen ontstaan zijn vanuit prokaryote cellen
- Prokaryote cellen zijn opgenomen door eukaryoten cellen en ze werken samen
TEM-opname van een natural killer cel v/d rat:
- Kern (N) met nucleus (n)
- Klein golgi complex (G)
- Enkele kleine mitochondrien (M)
- Enkele donkere granula
- Dubbel kernmembraan (zie pijlen)
- Heterochromatine (H)
- Euchromatine (E)
Cellulaire differentiatie:
- Menselijk lichaam bevat verschillende soorten cellen
- Deze cellen kunnen zich gaan specifiëren/ differentiëren
- Differentiatie:
o Synthese van specifieke proteïnen, vorm verandering, specialisatie cfr. spiercel
Cel Functie
Spiercel Beweging
Acinaire pancreas cel Synthese en secretie enzymen
Muceuse cel Synthese en secretie slijmen
(Combinatie van eiwit en koolhydraten) (Beschermende laag)
(Koolhydraten houden van water -> bescherm
laagje)
Bijnieren, teelballen en eierstokken Synthese en secretie steroïden
= geslachtshormonen
Nier en speekselklieren Ionentransport
4
