,
, Mooie compacte samenvatting, leestijd half uurtje. Alleen wat belangrijk is voor tentamen.
Hoofdstuk 1 - Bestuursrecht
Wat is bestuursrecht?
Het bestuursrecht regelt hoe het openbaar bestuur functioneert in juridische zin en hoe het zich verhoudt tot de
burger. Centraal staat het behartigen van het algemeen belang: datgene wat ten goede komt aan de samenleving
als geheel.
Het bestuursrecht omvat normen die:
de inrichting van het openbaar bestuur bepalen;
bestuursorganen bevoegdheden toekennen;
het handelen van bestuursorganen normeren;
regels stellen voor burgers en voorzien in handhaving daarvan;
burgers juridische bescherming bieden tegen ingrijpen van bestuursorganen.
De overheid kan via bestuursrecht regulerend optreden, maar ook stimulerende of beperkende maatregelen
treffen. Dit normatief kader draagt bij aan transparantie, rechtszekerheid en controleerbaarheid van
bestuursoptreden (Karskens, 2022).
1.1 Legaliteitsbeginsel en specialiteitsbeginsel tentamen!
De grondslag voor bestuursoptreden ligt verankerd in het legaliteitsbeginsel: overheidsoptreden vereist een
wettelijke basis (art. 8 Grondwet). Zonder expliciete wettelijke bevoegdheid mag de overheid niet handelen als
bestuursorgaan.
Het specialiteitsbeginsel verplicht bestuursorganen om bij het afwegen van belangen slechts die aspecten te
betrekken waarvoor de betreffende wet bedoeld is. Een besluit moet dus in lijn zijn met het specifieke doel van
de toepasselijke regelgeving.
Deze begrenzing voorkomt willekeur en waarborgt dat individuele belangen niet zonder grond worden geschaad
(Verheij, 2022).
1.2 Bronnen van bestuursrecht
Het bestuursrecht is gebaseerd op verschillende juridische bronnen:
wet- en regelgeving op nationaal en decentraal niveau;
jurisprudentie, waarin rechterlijke uitspraken interpretatie geven aan wettelijke bepalingen;
algemene beginselen van behoorlijk bestuur (zoals zorgvuldigheid en motivering);
gelede normstelling, waarbij normen afkomstig zijn uit meerdere regelingen die hiërarchisch gerangschikt
zijn.
Sinds 2022 is er binnen de bestuurspraktijk meer aandacht voor integrale interpretatie van deze bronnen, waarbij
digitale besluitvorming extra eisen stelt aan transparantie en verantwoordingsplicht (Widdershoven & Van der
Meulen, 2022).