Samenvatting: financiële analyse en consolidatie
1 Inleiding
Belgische kleine en grote ondernemingen hebben ruime publicatieverplichtingen in de vorm van
jaarrekeningen.
Financiële analyse heeft tot doel de financiële toestand van een onderneming zo goed mogelijk vast
te stellen en daaruit zo nauwkeurig mogelijke previsies af te leiden voor de toekomstige financiële
situatie.
Financiële analyse is een instrument om informatie te verstrekken aan verschillende
belangengroepen, met name:
Leveranciers
Aandeelhouders
Klanten
Concurrenten
Beleggers
Personeel, …
Deze analyse wordt gebaseerd op:
Externe informatie groepen buiten de onderneming toelaten om nodige beslissingen te
nemen m.b.t. de onderneming. Bv. jaarrekening
Interne informatie de leiding of personeel toelaten om de toestand van de onderneming
te volgen en om een oordeel over de gang van zaken te vormen. Bv. budgetten, standaarden,
contracten, …
In dit werk wordt de financiële analyse gebaseerd op de externe informatie. De belangrijkste externe
informatiebron is de jaarrekening, die informatie geeft over het vermogen, resultaat en de financiële
positie van de onderneming.
De jaarrekening bestaat uit:
Balans overzicht van de bezittingen (activa) en de financieringsbronnen van de
onderneming (passiva)
Resultatenrekening overzicht van de opbrengsten en kosten die door onderneming
worden gerealiseerd
Toelichting bevat bijkomende informatie over bepaalde posten van de balans en
resultatenrekening. Maar ook informatie over rechten en plichten dat niet in de balans zijn
opgenomen
Sociale balans geeft informatie over het personeel
De jaarrekening moet voldoen aan regels, ontwikkeld door de wetgever, om het ‘ware en getrouwe
beeld van de onderneming’ te verzekeren. De jaarrekening moet een getrouwd beeld geven.
Regelgeving:
het Wetboek van Vennootschappen (7 mei 1999) en haar uitvoeringsbesluiten, voornamelijk
het Koninklijk Besluit van 30 januari 2001 tot uitvoering van het Wetboek van
Vennootschappen;
de Wet op de boekhouding van de onderneming (17 juli 1975) en haar uitvoeringsbesluiten;
de adviezen en aanbevelingen vastgelegd door de Commissie voor Boekhoudkundige Normen
(CBN);
de International Financial Reporting Standards of IFRS-normen, van toepassing op
geconsolideerde jaarrekeningen van beursgenoteerde entiteiten of dochters van entiteiten
1
,Belgische ondernemingen waarvan de verantwoordelijkheid van de aandeelhouders of vennoten
beperkt is tot hun inbreng in de vennootschap, moeten jaarlijks hun jaarrekening en hun
geconsolideerde jaarrekening neerleggen bij de Balanscentrale van de Nationale Bank.
Voor de enkelvoudige jaarrekening moet de neerlegging gebeuren volgens de schema’s die de
nationale bank daarvoor ter beschikking stelt.
Voorwaarden voor de toepassing van de Belgische boekhoudwetgeving en voor het gebruik van het
volledige of verkorte schema van de jaarrekening:
kleine ondernemingen jaargemiddeld personeelsbestand kleiner dan 100 en ze mogen
niet meer dan 1 van volgende criteria overschrijden:
o jaargemiddeld personeelsbestand: 50 WN
o jaaromzet: 7.300.000 €
o balanstotaal: 3.650.000 €
Deze ondernemingen voeren een dubbele boekhouding en maken een jaarrekening op
volgens het verkort schema. Als een onderneming klein is, maar toch beursgenoteerd, moet
zij de regels van grote vennootschappen volgen.
grote ondernemingen jaargemiddeld personeelsbestand groter dan 100 of die meer dan 1
van volgende criteria overschrijden:
o jaargemiddelde personeelsbestand: 50 WN
o jaaromzet: 7.300.000 €
o balanstotaal: 3.650.000 €
Deze ondernemingen voeren een dubbele boekhouding en maken een jaarrekening op
volgens het volledige schema
De natuurlijke personen die handelaar zijn evenals de kleine vennootschappen waarvan de vennoten
onbeperkt aansprakelijk zijn, moeten niet aan deze verplichting tot openbaarmaking voldoen.
Zeer kleine ondernemingen zijn de ondernemingen die cumulatief aan de volgende voorwaarden
voldoen:
moet gaan over natuurlijke personen die koopman zijn, om vennootschappen onder firma of
om gewone commanditaire vennootschappen
omzet over het laatste boekjaar mat niet meer bedragen dan 500.000€
Deze kleine ondernemingen hebben de mogelijkheid een ‘vereenvoudigde’ boekhouding te voeren.
Schema’s:
grote ondernemingen volledig schema, incl. jaarverslag en verslag van commissaris
kleine ondernemingen verkort schema
zeer kleine ondernemingen vereenvoudigde boekhouding – geen
openbaarmakingverplichtingen
Opmerking: criteria grote – kleine – zeer kleine ondernemingen zijn gebaseerd op:
jaargemiddelde personeelsbestand
jaaromzet
balanstotaal
2 De jaarrekening
Om een goede financiële analyse te kunnen maken, is een goede kennis en inzicht in de
boekhoudkundige regels en verplichtingen van groot belang. De analist dient zich bewust te zijn van
de beperkingen waaraan de boekhoudkundige gegevens onderworpen zijn.
2
, De jaarrekening moet voldoen aan de regels v.h. boekhoudrecht in België, ook genoemd de Belgian
GAAP. Bovendien geldt dat geconsolideerde jaarrekeningen van beursgenoteerde entiteiten of
dochters van entiteiten volgens de IFRS normen opgesteld moeten worden
2.1 De balans
We geven een synthese van de belangrijkste inhoud, waarderingsregels en aandachtspunten bij de
financiële analyse m.b.t. de balansposten die we terugvinden in het officiële schema van de balans.
2.1.1 Activa
2.1.1.1 Oprichtingskosten
Belgian GAAP
Inhoud:
Kosten van oprichting
Kosten van kapitaalverhoging
Kosten bij uitgifte van leningen
Herstructureringskosten deze mogen alleen geactiveerd worden indien zij een ingrijpende
wijziging in de structuur of de organisatie van de onderneming teweegbregnen en ertoe
strekken een gunstige en duurzame invloed uit te oefenen op de rendabiliteit van de
onderneming
Belastingen en kosten m.b.t. de inbreng indien ze niet onmiddellijk ten laste worden
genomen
Waardering:
Waardering gebeurt aan AW en deze kosten worden slechts op actief geboekt voor zover ze
niet ten laste worden genomen gedurende het boekjaar
Ze worden afgeschreven over max. 5 jaar, de kosten bij uitgifte van leningen mogen gespreid
worden over de looptijd van de leningen
Bij stopzetting moeten de oprichtingskosten volledig afgeschreven worden
Aandachtspunten bij financiële analyse:
Oprichtingskosten worden beschouwd als ‘fictieve’ vaste activa. Het gaat om kosten die
worden geactiveerd en afgeschreven over max. 5 jaar. Daarom worden niet afgeschreven
oprichtingskosten dikwijls in mindering gebracht van het EV.
Een groot bedrag aan oprichtingskosten wijst meestal op een herstructurering. De toelichting
kan hierover meer informatie geven.
De waardering van herstructureringskosten is meestal subjectief. Het onderscheid tss
gewone kosten en investeringen en herstructureringskosten is in de praktijk moeilijk te
maken en bovendien is de toelichting vaak onvoldoende
2.1.1.2 Immateriële vaste activa
Belgian GAAP
Inhoud:
Kosten van onderzoek en ontwikkeling
Concessies, octrooien, licenties, knowhow, merken en andere gelijkaardige rechten
Goodwill
Vooruitbetalingen op IVA
3
1 Inleiding
Belgische kleine en grote ondernemingen hebben ruime publicatieverplichtingen in de vorm van
jaarrekeningen.
Financiële analyse heeft tot doel de financiële toestand van een onderneming zo goed mogelijk vast
te stellen en daaruit zo nauwkeurig mogelijke previsies af te leiden voor de toekomstige financiële
situatie.
Financiële analyse is een instrument om informatie te verstrekken aan verschillende
belangengroepen, met name:
Leveranciers
Aandeelhouders
Klanten
Concurrenten
Beleggers
Personeel, …
Deze analyse wordt gebaseerd op:
Externe informatie groepen buiten de onderneming toelaten om nodige beslissingen te
nemen m.b.t. de onderneming. Bv. jaarrekening
Interne informatie de leiding of personeel toelaten om de toestand van de onderneming
te volgen en om een oordeel over de gang van zaken te vormen. Bv. budgetten, standaarden,
contracten, …
In dit werk wordt de financiële analyse gebaseerd op de externe informatie. De belangrijkste externe
informatiebron is de jaarrekening, die informatie geeft over het vermogen, resultaat en de financiële
positie van de onderneming.
De jaarrekening bestaat uit:
Balans overzicht van de bezittingen (activa) en de financieringsbronnen van de
onderneming (passiva)
Resultatenrekening overzicht van de opbrengsten en kosten die door onderneming
worden gerealiseerd
Toelichting bevat bijkomende informatie over bepaalde posten van de balans en
resultatenrekening. Maar ook informatie over rechten en plichten dat niet in de balans zijn
opgenomen
Sociale balans geeft informatie over het personeel
De jaarrekening moet voldoen aan regels, ontwikkeld door de wetgever, om het ‘ware en getrouwe
beeld van de onderneming’ te verzekeren. De jaarrekening moet een getrouwd beeld geven.
Regelgeving:
het Wetboek van Vennootschappen (7 mei 1999) en haar uitvoeringsbesluiten, voornamelijk
het Koninklijk Besluit van 30 januari 2001 tot uitvoering van het Wetboek van
Vennootschappen;
de Wet op de boekhouding van de onderneming (17 juli 1975) en haar uitvoeringsbesluiten;
de adviezen en aanbevelingen vastgelegd door de Commissie voor Boekhoudkundige Normen
(CBN);
de International Financial Reporting Standards of IFRS-normen, van toepassing op
geconsolideerde jaarrekeningen van beursgenoteerde entiteiten of dochters van entiteiten
1
,Belgische ondernemingen waarvan de verantwoordelijkheid van de aandeelhouders of vennoten
beperkt is tot hun inbreng in de vennootschap, moeten jaarlijks hun jaarrekening en hun
geconsolideerde jaarrekening neerleggen bij de Balanscentrale van de Nationale Bank.
Voor de enkelvoudige jaarrekening moet de neerlegging gebeuren volgens de schema’s die de
nationale bank daarvoor ter beschikking stelt.
Voorwaarden voor de toepassing van de Belgische boekhoudwetgeving en voor het gebruik van het
volledige of verkorte schema van de jaarrekening:
kleine ondernemingen jaargemiddeld personeelsbestand kleiner dan 100 en ze mogen
niet meer dan 1 van volgende criteria overschrijden:
o jaargemiddeld personeelsbestand: 50 WN
o jaaromzet: 7.300.000 €
o balanstotaal: 3.650.000 €
Deze ondernemingen voeren een dubbele boekhouding en maken een jaarrekening op
volgens het verkort schema. Als een onderneming klein is, maar toch beursgenoteerd, moet
zij de regels van grote vennootschappen volgen.
grote ondernemingen jaargemiddeld personeelsbestand groter dan 100 of die meer dan 1
van volgende criteria overschrijden:
o jaargemiddelde personeelsbestand: 50 WN
o jaaromzet: 7.300.000 €
o balanstotaal: 3.650.000 €
Deze ondernemingen voeren een dubbele boekhouding en maken een jaarrekening op
volgens het volledige schema
De natuurlijke personen die handelaar zijn evenals de kleine vennootschappen waarvan de vennoten
onbeperkt aansprakelijk zijn, moeten niet aan deze verplichting tot openbaarmaking voldoen.
Zeer kleine ondernemingen zijn de ondernemingen die cumulatief aan de volgende voorwaarden
voldoen:
moet gaan over natuurlijke personen die koopman zijn, om vennootschappen onder firma of
om gewone commanditaire vennootschappen
omzet over het laatste boekjaar mat niet meer bedragen dan 500.000€
Deze kleine ondernemingen hebben de mogelijkheid een ‘vereenvoudigde’ boekhouding te voeren.
Schema’s:
grote ondernemingen volledig schema, incl. jaarverslag en verslag van commissaris
kleine ondernemingen verkort schema
zeer kleine ondernemingen vereenvoudigde boekhouding – geen
openbaarmakingverplichtingen
Opmerking: criteria grote – kleine – zeer kleine ondernemingen zijn gebaseerd op:
jaargemiddelde personeelsbestand
jaaromzet
balanstotaal
2 De jaarrekening
Om een goede financiële analyse te kunnen maken, is een goede kennis en inzicht in de
boekhoudkundige regels en verplichtingen van groot belang. De analist dient zich bewust te zijn van
de beperkingen waaraan de boekhoudkundige gegevens onderworpen zijn.
2
, De jaarrekening moet voldoen aan de regels v.h. boekhoudrecht in België, ook genoemd de Belgian
GAAP. Bovendien geldt dat geconsolideerde jaarrekeningen van beursgenoteerde entiteiten of
dochters van entiteiten volgens de IFRS normen opgesteld moeten worden
2.1 De balans
We geven een synthese van de belangrijkste inhoud, waarderingsregels en aandachtspunten bij de
financiële analyse m.b.t. de balansposten die we terugvinden in het officiële schema van de balans.
2.1.1 Activa
2.1.1.1 Oprichtingskosten
Belgian GAAP
Inhoud:
Kosten van oprichting
Kosten van kapitaalverhoging
Kosten bij uitgifte van leningen
Herstructureringskosten deze mogen alleen geactiveerd worden indien zij een ingrijpende
wijziging in de structuur of de organisatie van de onderneming teweegbregnen en ertoe
strekken een gunstige en duurzame invloed uit te oefenen op de rendabiliteit van de
onderneming
Belastingen en kosten m.b.t. de inbreng indien ze niet onmiddellijk ten laste worden
genomen
Waardering:
Waardering gebeurt aan AW en deze kosten worden slechts op actief geboekt voor zover ze
niet ten laste worden genomen gedurende het boekjaar
Ze worden afgeschreven over max. 5 jaar, de kosten bij uitgifte van leningen mogen gespreid
worden over de looptijd van de leningen
Bij stopzetting moeten de oprichtingskosten volledig afgeschreven worden
Aandachtspunten bij financiële analyse:
Oprichtingskosten worden beschouwd als ‘fictieve’ vaste activa. Het gaat om kosten die
worden geactiveerd en afgeschreven over max. 5 jaar. Daarom worden niet afgeschreven
oprichtingskosten dikwijls in mindering gebracht van het EV.
Een groot bedrag aan oprichtingskosten wijst meestal op een herstructurering. De toelichting
kan hierover meer informatie geven.
De waardering van herstructureringskosten is meestal subjectief. Het onderscheid tss
gewone kosten en investeringen en herstructureringskosten is in de praktijk moeilijk te
maken en bovendien is de toelichting vaak onvoldoende
2.1.1.2 Immateriële vaste activa
Belgian GAAP
Inhoud:
Kosten van onderzoek en ontwikkeling
Concessies, octrooien, licenties, knowhow, merken en andere gelijkaardige rechten
Goodwill
Vooruitbetalingen op IVA
3
