KENNISTOETS ONDERZOEKEN
Amber ten Hartog
FYSIOTHERAPIE LEERJAAR 2
,Inhoudsopgave
ONDERZOEKSDESIGNS EN STEEKPROEVEN....................................................................................................................1
VALIDITEIT EN BETROUWBAARHEID VAN MEETINSTRUMENTEN.........................................................................................5
BETROUWBAARHEID VAN ONDERZOEK......................................................................................................................10
VALIDITEIT VAN ONDERZOEK...................................................................................................................................21
Onderzoeksdesigns en steekproeven
- De student is in staat de verschillende categorieën van klinische vragen te
beschrijven, aan te geven welk onderzoeksdesign het meest geschikt is voor het
beantwoorden van een bepaalde klinische vraag. De student kan beschrijven wat
primaire en secundaire studies zijn en kan hier voorbeelden van geven.
Het is van belang een onderzoekende houding te hebben, hieronder wordt verstaan:
- Open, kritische en creatieve houding
- Nieuwsgierig zijn
- Verbanden zien, willen begrijpen en willen onderbouwen
Onderzoeksvraag
Een onderzoekscyclus begint meestal met een vraag. Binnen deze vraag zijn er een aantal
centrale begrippen; PICO/PECO-acroniem is een methode om de vraag duidelijk en concreet
te formuleren.
P = populatie
I= interventie
C = comparison
O= outcome
Onderzoeksvariabelen
Baselinevariabelen; kenmerken van de onderzoekspopulatie (geslacht, leeftijd, aandoening)
deze beschrijven de P; patiënt, probleem, populatie
Voorbeelden:
o Leeftijd
o Geslacht
o Fractuur
o Pijnscore
o Bewegingsangst
o Balans/ coördinatie
o uithoudingsvermogen
Onafhankelijke variabele; oorzaakvariabele, determinant dit zijn de I (E) en C binnen de
onderzoeksvraag.
Afhankelijke variabele; gevolgvariabele, uitkomstvariabele uitkomstmaat dit is de O
binnen de onderzoeksvraag.
Primaire studies
, Patiënten zijn direct betrokken bij het onderzoek.
Experimenteel en observationeel onderzoek zijn primaire studies. (Wordt verder op
ingegaan bij het volgende leerdoel)
Secundaire studies
Overzichtsartikelen; samenvatting van alle publicaties van primair onderzoek om een
onderzoeksvraag te beantwoorden.
Systematic reviews van RCT’s, systematic reviews van observationeel onderzoek zijn
voorbeelden van secundaire studies. (Bij het volgende leerdoel meer hierover)
- De student is in staat de kenmerken van de meest gebruikte onderzoeksdesigns te
beschrijven en kan aangeven welke designs een hoger of lager risico op bias hebben
(levels of evidence)
Level of evidence
Hoe graat is de bewijskracht dat er een causale relatie is tussen de onafhankelijke en
afhankelijke variabele. Bewijskracht is gebaseerd op het studiedesign.
Experimenteel onderzoek
De onderzoeker legt de onderzoekspopulatie iets op (bijvoorbeeld het wel of niet ondergaan
van een interventie) ethiek is hierbij altijd een belangrijk onderdeel. Niet alles wat je
graag zou willen onderzoeken kan op een ethisch verantwoorde manier.
Zuiver experimenteel RCT
Quasi-experimenteel CT
Observationeel onderzoek
De onderzoeker observeert en meet maar legt de populatie geen gedragsregels op.
Cohortonderzoek, patiënt-controle onderzoek, patiëntenseries.
Figuur 1 Steekproef
Steekproef
Representatieve vertegenwoordigers uit de populatie.
Bij toetsend onderzoek heb je een verwachting over de relatie tussen twee variabelen. Het is
meestal praktisch onmogelijk om het onderzoek bij de gehele deelpopulatie uit te voeren,
daarom trek je een steekproef.
Amber ten Hartog
FYSIOTHERAPIE LEERJAAR 2
,Inhoudsopgave
ONDERZOEKSDESIGNS EN STEEKPROEVEN....................................................................................................................1
VALIDITEIT EN BETROUWBAARHEID VAN MEETINSTRUMENTEN.........................................................................................5
BETROUWBAARHEID VAN ONDERZOEK......................................................................................................................10
VALIDITEIT VAN ONDERZOEK...................................................................................................................................21
Onderzoeksdesigns en steekproeven
- De student is in staat de verschillende categorieën van klinische vragen te
beschrijven, aan te geven welk onderzoeksdesign het meest geschikt is voor het
beantwoorden van een bepaalde klinische vraag. De student kan beschrijven wat
primaire en secundaire studies zijn en kan hier voorbeelden van geven.
Het is van belang een onderzoekende houding te hebben, hieronder wordt verstaan:
- Open, kritische en creatieve houding
- Nieuwsgierig zijn
- Verbanden zien, willen begrijpen en willen onderbouwen
Onderzoeksvraag
Een onderzoekscyclus begint meestal met een vraag. Binnen deze vraag zijn er een aantal
centrale begrippen; PICO/PECO-acroniem is een methode om de vraag duidelijk en concreet
te formuleren.
P = populatie
I= interventie
C = comparison
O= outcome
Onderzoeksvariabelen
Baselinevariabelen; kenmerken van de onderzoekspopulatie (geslacht, leeftijd, aandoening)
deze beschrijven de P; patiënt, probleem, populatie
Voorbeelden:
o Leeftijd
o Geslacht
o Fractuur
o Pijnscore
o Bewegingsangst
o Balans/ coördinatie
o uithoudingsvermogen
Onafhankelijke variabele; oorzaakvariabele, determinant dit zijn de I (E) en C binnen de
onderzoeksvraag.
Afhankelijke variabele; gevolgvariabele, uitkomstvariabele uitkomstmaat dit is de O
binnen de onderzoeksvraag.
Primaire studies
, Patiënten zijn direct betrokken bij het onderzoek.
Experimenteel en observationeel onderzoek zijn primaire studies. (Wordt verder op
ingegaan bij het volgende leerdoel)
Secundaire studies
Overzichtsartikelen; samenvatting van alle publicaties van primair onderzoek om een
onderzoeksvraag te beantwoorden.
Systematic reviews van RCT’s, systematic reviews van observationeel onderzoek zijn
voorbeelden van secundaire studies. (Bij het volgende leerdoel meer hierover)
- De student is in staat de kenmerken van de meest gebruikte onderzoeksdesigns te
beschrijven en kan aangeven welke designs een hoger of lager risico op bias hebben
(levels of evidence)
Level of evidence
Hoe graat is de bewijskracht dat er een causale relatie is tussen de onafhankelijke en
afhankelijke variabele. Bewijskracht is gebaseerd op het studiedesign.
Experimenteel onderzoek
De onderzoeker legt de onderzoekspopulatie iets op (bijvoorbeeld het wel of niet ondergaan
van een interventie) ethiek is hierbij altijd een belangrijk onderdeel. Niet alles wat je
graag zou willen onderzoeken kan op een ethisch verantwoorde manier.
Zuiver experimenteel RCT
Quasi-experimenteel CT
Observationeel onderzoek
De onderzoeker observeert en meet maar legt de populatie geen gedragsregels op.
Cohortonderzoek, patiënt-controle onderzoek, patiëntenseries.
Figuur 1 Steekproef
Steekproef
Representatieve vertegenwoordigers uit de populatie.
Bij toetsend onderzoek heb je een verwachting over de relatie tussen twee variabelen. Het is
meestal praktisch onmogelijk om het onderzoek bij de gehele deelpopulatie uit te voeren,
daarom trek je een steekproef.
