PERSONEN EN
FAMILIERECHT
, Personenrecht
1. Staat en burgerlijke stand
Staat : verschillende hoedanigheden (moeder, dochter, … zijn) die de
rechtstoestand bepalen van een persoon. De hoedanigheid bepalen welke rechten
ik heb in de maatschappij
Veranderd doorheen het leven van de persoon (van minderjarig naar meerderjarig,
van kinderloos naar moederloos)
1.1. Hoe verkrijgt men de staat
Rechtsfeiten : feiten / gebeurtenis / handeling waaraan het recht rechtsgevolgen koppelt
Door de geboorte en het overlijden verkrijg je een staat
Wijzigen van (subjectieve) rechten
Doen ontstaan van (subjectieve) rechten
Doen verdwijnen van (subjectieve) rechten
Overdragen van (subjectieve) rechten
Rechtshandeling : handeling die wordt gesteld met als doel rechtsgevolgen te creëren
(door het huwelijk verkrijg je een staat)
Gerechtelijke uitspraken
Wet : daardoor veranderd iemand zijn staat
1.2. Vanaf het bestaan (geboorte)
Eigen staat is evolutief (veranderd doorheen je leven), maar ook elementen van staat zijn
evolutief (sommige elementen zijn niet meer zo relevant – het geslacht)
Openbare orde : regels die de overheid belangrijk vind, je kan er niet zomaar van af
treden
1.3. Publiciteit
Waar : de akte en register van de burgerlijke stand + de veranderingen
Belang ten aanzien van derden
De staat van de persoon is tegenstelbaar : iedereen moet men de elementen rekening
houden, iedereen moet ervan op de hoogte zijn
Als ik een contract sluit met jou dan is het belangrijk dat ik weet dat je meerderjarig
bent.
Als je wilt trouwen, mag je niet trouwen met iemand die al getrouwd is
1
, 1.4. Burgerlijke stand
Burgerlijke stand : gemeentelijke dienst + verzamelen van gegevens omtrent het bestaan
+ opmaken van de akte van burgerlijke stand + publiciteit geven aan de akte
Akte van burgerlijke stand : authentieke bewijswaarde, er kan niet over gediscussieerd
worden
Geboorteakte
Huwelijksakte
Overlijdensakte
Akte van erkenning
2. Bestaan
2.1. Begin
Principe : je bestaat vanaf de geboorte als je levens en levensvatbaar geboren wordt.
Ouders met doodgeboren kinderen hebben meer rechten voor de rechten van begrafenis,
erkenning van het kind, …
Aangifte : geboorteakte
Uitzondering : ongeboren vrucht
Levend en levensvatbaar geboren
o Art. 3.28 §3, oud BW : stel dat de papa tijdens de zwangerschap zijn kind ging
erkennen (omdat ze niet getrouwd zijn), maar komt te overlijden, kan het kind
toch gaan erven.
o Art. 4.4 NBW : je bent wel erfgerechtigd als je al verwerkt bent, maar je moet
levens en levensvatbaar geboren worden
o Art. 4.137 NBW : een verwekt kind kan een schenking krijgen op voorwaarde
dat het levens en levensvatbaar geboren wordt
2.2. Wettelijk tijdvak van verwekking
we gaan ervan uit dat een kind verwekt is
binnen de 300 – 180 dagen voor de geboorte.
Dit is belangrijk voor de afstammingsregel
voor de papa
2.3. Einde
Principe : ons ontstaan stopt bij het overlijden
Aangifte : overlijdensakte
Uitzondering : overleden persoon zien we nog als persoon
Als in belang van familieleden, erfgenamen, schuldeiser
Erfgenamen van een auteur kunnen hiervoor 30jaar nog van genieten
2
, Een ondernemer kan na 6maand nog failliet worden verklaard
2.4. Wat als bestaan niet meer zeker is
Vermoeden van afwezigheid (art. 112, §1 oud BW)
Meer dan 3 maand niet meer thuis geweest
Meer dan 3 maand geen nieuws ontvangen
Verklaring van afwezigheid (art. 118, §1 oud BW)
Ofwel hadden we al een vonnis en zijn we 5j later
Ofwel was er geen vonnis maar hebben we 7j niets gehoord
Gerechtelijke verklaring van overlijden (art. 126 oud BW)
In levensbedreigende omstandigheden verdwenen
3. Geslacht
Vaststelling geslacht (art.44) : soms heb je pasgeboren baby’s met meerdere kenmerken
van beide geslachten
Aanpassing registratie geslacht (art. 48) : binnen de 3 maand moet er een keuze
gemaakt worden of het nu een man of een vrouw wordt
3.1. Aanpassing geslacht
Transgenderwet van 10 mei 2007 : registratie van het geslacht kan veranderd worden
Hervorming : wet van 25 juni 2017 : zonder medische voorwaarden (kan veranderen
zonder operatie)
Art. 135, §1 oud BW
Verandering van de voornaam : art. 370.3, §4 oud BW
4. Woonplaats
Woonplaats : officieel domicilie adres
Verblijfplaats : meestal hetzelfde, maar je kan ook een verblijfplaats hebben aan zee
Juridische gevolgen : - territoriale bevoegdheid van rechter
- dagvaarding door deurwaarder
- waar nalatenschap openvalt
Woonplaatskeuze : - minderjarigen hebben hun woonplaats bij hun ouders
- rechters moeten woonplaats hebben waar hun ambten uitgevoerd
worden
3
FAMILIERECHT
, Personenrecht
1. Staat en burgerlijke stand
Staat : verschillende hoedanigheden (moeder, dochter, … zijn) die de
rechtstoestand bepalen van een persoon. De hoedanigheid bepalen welke rechten
ik heb in de maatschappij
Veranderd doorheen het leven van de persoon (van minderjarig naar meerderjarig,
van kinderloos naar moederloos)
1.1. Hoe verkrijgt men de staat
Rechtsfeiten : feiten / gebeurtenis / handeling waaraan het recht rechtsgevolgen koppelt
Door de geboorte en het overlijden verkrijg je een staat
Wijzigen van (subjectieve) rechten
Doen ontstaan van (subjectieve) rechten
Doen verdwijnen van (subjectieve) rechten
Overdragen van (subjectieve) rechten
Rechtshandeling : handeling die wordt gesteld met als doel rechtsgevolgen te creëren
(door het huwelijk verkrijg je een staat)
Gerechtelijke uitspraken
Wet : daardoor veranderd iemand zijn staat
1.2. Vanaf het bestaan (geboorte)
Eigen staat is evolutief (veranderd doorheen je leven), maar ook elementen van staat zijn
evolutief (sommige elementen zijn niet meer zo relevant – het geslacht)
Openbare orde : regels die de overheid belangrijk vind, je kan er niet zomaar van af
treden
1.3. Publiciteit
Waar : de akte en register van de burgerlijke stand + de veranderingen
Belang ten aanzien van derden
De staat van de persoon is tegenstelbaar : iedereen moet men de elementen rekening
houden, iedereen moet ervan op de hoogte zijn
Als ik een contract sluit met jou dan is het belangrijk dat ik weet dat je meerderjarig
bent.
Als je wilt trouwen, mag je niet trouwen met iemand die al getrouwd is
1
, 1.4. Burgerlijke stand
Burgerlijke stand : gemeentelijke dienst + verzamelen van gegevens omtrent het bestaan
+ opmaken van de akte van burgerlijke stand + publiciteit geven aan de akte
Akte van burgerlijke stand : authentieke bewijswaarde, er kan niet over gediscussieerd
worden
Geboorteakte
Huwelijksakte
Overlijdensakte
Akte van erkenning
2. Bestaan
2.1. Begin
Principe : je bestaat vanaf de geboorte als je levens en levensvatbaar geboren wordt.
Ouders met doodgeboren kinderen hebben meer rechten voor de rechten van begrafenis,
erkenning van het kind, …
Aangifte : geboorteakte
Uitzondering : ongeboren vrucht
Levend en levensvatbaar geboren
o Art. 3.28 §3, oud BW : stel dat de papa tijdens de zwangerschap zijn kind ging
erkennen (omdat ze niet getrouwd zijn), maar komt te overlijden, kan het kind
toch gaan erven.
o Art. 4.4 NBW : je bent wel erfgerechtigd als je al verwerkt bent, maar je moet
levens en levensvatbaar geboren worden
o Art. 4.137 NBW : een verwekt kind kan een schenking krijgen op voorwaarde
dat het levens en levensvatbaar geboren wordt
2.2. Wettelijk tijdvak van verwekking
we gaan ervan uit dat een kind verwekt is
binnen de 300 – 180 dagen voor de geboorte.
Dit is belangrijk voor de afstammingsregel
voor de papa
2.3. Einde
Principe : ons ontstaan stopt bij het overlijden
Aangifte : overlijdensakte
Uitzondering : overleden persoon zien we nog als persoon
Als in belang van familieleden, erfgenamen, schuldeiser
Erfgenamen van een auteur kunnen hiervoor 30jaar nog van genieten
2
, Een ondernemer kan na 6maand nog failliet worden verklaard
2.4. Wat als bestaan niet meer zeker is
Vermoeden van afwezigheid (art. 112, §1 oud BW)
Meer dan 3 maand niet meer thuis geweest
Meer dan 3 maand geen nieuws ontvangen
Verklaring van afwezigheid (art. 118, §1 oud BW)
Ofwel hadden we al een vonnis en zijn we 5j later
Ofwel was er geen vonnis maar hebben we 7j niets gehoord
Gerechtelijke verklaring van overlijden (art. 126 oud BW)
In levensbedreigende omstandigheden verdwenen
3. Geslacht
Vaststelling geslacht (art.44) : soms heb je pasgeboren baby’s met meerdere kenmerken
van beide geslachten
Aanpassing registratie geslacht (art. 48) : binnen de 3 maand moet er een keuze
gemaakt worden of het nu een man of een vrouw wordt
3.1. Aanpassing geslacht
Transgenderwet van 10 mei 2007 : registratie van het geslacht kan veranderd worden
Hervorming : wet van 25 juni 2017 : zonder medische voorwaarden (kan veranderen
zonder operatie)
Art. 135, §1 oud BW
Verandering van de voornaam : art. 370.3, §4 oud BW
4. Woonplaats
Woonplaats : officieel domicilie adres
Verblijfplaats : meestal hetzelfde, maar je kan ook een verblijfplaats hebben aan zee
Juridische gevolgen : - territoriale bevoegdheid van rechter
- dagvaarding door deurwaarder
- waar nalatenschap openvalt
Woonplaatskeuze : - minderjarigen hebben hun woonplaats bij hun ouders
- rechters moeten woonplaats hebben waar hun ambten uitgevoerd
worden
3
