CONTEXT 3: POLITIEK EN ACTUALITEIT
Een coalitie = samenstellingen van de regering
Opdracht:
- Welke partijen zetelen in de Kamer? + afkortingen en voorzitters van de partijen
- Voorzitter van de Europese Commissie + Belgische Europese Commissaris + bevoegdheden
-…
DE KENMERKEN VAN HET ANCIEN REGIME
VOORAF : SITUERING: RUIMTELIJK EN TIJDSINDELING
Vanaf de late middeleeuwen is Europa de voornaamste plaats beginnen innemen. Europa
werd gezien als de pijler van de Westerse beschaving. Europa speelde op sociaaleconomisch
en industrieel vlak een belangrijke rol. Europa moet zijn best doen om toonaangevend te
blijven.
- Er is enorme concurrentie tussen Europa en de rest van de wereld
(bv. tegenover China, India, Arabische wereld,…)
- Cultureel terrein (nog op kop qua ontwikkeling en aanbod) maar op vlak van
technologie en wetenschap ligt Europa achter – wetenschappers kiezen niet
uitdagingen
meer voor Europa, we verliezen terrein
- Achteruitgang van onderwijskwaliteit
- Uitdaging van klimaattransitie – Amerika steekt Europa voorbij
- Productie van analytische auto’s
Soms is er discussie over hoe we de tijd indelen
- Late middeleeuwen: vanaf 12e/13e eeuw
- Moderne tijden: midden 15e eeuw tot 1648
1648: Europese vrede na de godsdienstoorlogen
Verdeling Europa in protestantse en katholieke landen
Sterk moderniserend t.o.v. late middeleeuwen (bv. doorbraken in wetenschap
zoals uitvinding boekdrukkunsten – qua impact te vergelijken met de huidige
digitalisering)
- Oude regime: late middeleeuwen tot vroeg moderne tijd
1789 = Franse Revolutie
- Hedendaagse tijd
RUIMTELIJKE INDELEN VAN DE VERSCHILLENDE TIJDEN:
Bepaalde tijden worden positief/negatief geïnterpreteerd door wetenschappers – de
insteek kan ook veranderen met de tijd (bv. de Bourgondische tijd was vroeger niet zo
belangrijk, maar nu wel)
Late middeleeuwen = Dark Ages – naam door Verlichtingsdenkers
Late middeleeuwen = Pré-moderne tijden – naam door andere wetenschappers – er waren
ook positieve ontwikkelingen zoals de oprichting van universiteiten, de rijkdom van de steden,
…
,Bepaalde periodes in de geschiedenis zijn onderhevig aan de modeverschijnselen (kledij,
woordgebruik,…)
DE GROTE AANWEZIGHEID VAN GEWELD:
Late middeleeuwen werden tijdelijk omschreven als de Dark Ages – kwam door gebruik van
geweld.
Geweld was een alledaags fenomeen.
HET CRIMINELE GEWELD
Crimineel geweld was sterk aanwezig, ondanks de bestraffing
Redenen voor crimineel geweld:
1. Tekort aan beschaving
2. Cultuur waarbij mensen het recht in eigen handen nemen (oog om oog, tand om tand)
= anarchie (letterlijk: wetteloosheid – men neemt het recht in eigen handen, de
wetten tellen niet)
- De strafwetgeving was nog niet voldoende ontwikkeld (= het opstellen van dikke
strafwetboeken waarin staat welke straf je krijgt voor welk misdrijf)
- Er was nog geen sprake van een rechtspraak zoals we die vandaag kennen – de
rechter baseert zich op strafwetboeken en iemand kan verdedigd worden met
behulp van een advocaat.
Gevolg: het recht van de sterkste (= meeste macht, de sterkste,…)
Het maken van wetten beschermt vaak de zwakkeren in de samenleving – zonder
wetten geldt het recht van de sterkste
3. Er bestonden nog geen staten zoals we die nu kennen – Europa was een lappendeken
van regionale gebieden en steden
- Huidige moderne staten hebben een monopolie/alleenrecht van geweld (bv. de
Belgische staat heeft politie- en legerdiensten en alleen zij kunnen gebruik maken
van geweld) – men kan met geweld wetten afdwingen (bv. je mag niet stelen maar
als dat wel gebeurt kan de staat ingrijpen)
Vroeger kon ‘iedereen geweld bestrijden’ want er waren geen speciale ingrijpende
diensten voor
Actueel verband: in landen zoals Haïti, Mexico (drugskartels),… is er een
anarchie en verliezen ze de monopolie op geweld - bepaalde criminele bendes
nemen de macht over en vermoorden of folteren zonder dat de overheid kán
ingrijpen
- Ook de moderne staten waar de monopolie op geweld van toepassing is en waar er
rechtspraak is, zouden het beter moeten doen
Het wettelijk, gerechtelijk apparaat werkt niet naar behoren en is verouderd.
We hebben te weinig rechters en de bestaande rechters hebben te veel werk. >
er worden te weinig straffen uitgesproken > straffen worden niet uitgevoerd en
de gevangenis is overbevolkt
DE ONMENSELIJKE FOLTERINGEN
Folteringen waren heel gebruikelijk in de Zuidelijke Nederlanden en in Europa. Folteringen
gingen vaak gepaard met ondervragingen, vaak ook in opdracht van de Katholieke Kerk of de
, politieke leiders. Mensen die bv. kritiek uitten tegenover de Katholieke Kerk werden opgepakt
en ondervraagd/gefolterd om ze te laten bekennen.
Inquirere/Inquisitie = ondervragen – ondervragen door middel van folteren
Zowel de folteringen als de straffen waren bijzonder wreed.
HET KATHOLIEK-RELIGEUZE GEWELD TEGENOVER DE HEIDENEN OF DE "ONGELOVIGEN"
Ook vandaag wordt religieus geweld nog veel gebruikt.
De Katholieken gebruikten religieus geweld ten aanzien van de Joden.
HET RELIGIEUZE GEWELD TEGENOVER DE JODEN:
DE COMPLEXE RELATIE TUSSEN DE JODEN EN DE KATHOLIEKEN: HET RELIGIEUZE
ANTISEMITISME
Er is een zeer complexe relatie tussen de Joden en de Katholieken, maar zowel de Joden als
de Katholieken baseren zich op het Oude Testament. De Joden sloegen op de vlucht vanuit
Egypte, op zoek naar Het Beloofde Land. Ze kregen in 1948 een land, Israël, toegewezen.
Sindsdien ontstaan de conflicten tussen de Joden en de Palestijnen. De zoektocht naar een
land van de Joden was religieus bepaald.
De eerste lezing in de misviering is uit het Oude Testament. De grootste meningsverschillen
tussen de Joden en de Christenen komen sinds het Nieuwe Testament. Door de Christenen
wordt Jezus gezien als een Messias, een verlosser op aarde. De Joden echter verwerpen Jezus
als Messias.
Volgens de Christenen zijn de Joden verantwoordelijk voor de moord op Jezus. Volgens hen
hebben de Joden Jezus gekruisigd. Daarom vinden ze de Joden ook Godsmoordenaars. Dit
werd officieel in de leer opgenomen tot 1960.
Er beruste een vloek binnen de katholieke middens over de Joden. Op dat moment ontstaat er
een religieus antisemitisme. Dat religieus antisemitisme werd ondersteund door de koning,
politiek ondersteund dus.
Antisemitisme = Jodenhaat
DE DISCRIMINERENDE MAATREGELEN TEGENOVER DE JODEN EN DE GEVOLGEN DAARVAN:
DE AANZETTEN TOT HAAT EN GEWELD
Vanuit de katholieke kerk, binnen de katholieke leer gaat men Joden discrimineren. Deze
maatregelen werden vastgelegd in een Katholiek Concilie (= een bijeenkomst van
kerkelijke leiders/katholieke bisschoppen en de paus, meestal in Rome). Soms werden er ook
wetenschappers uitgenodigd.
Dit Concilie houdt zich bezig met de invulling en interpretatie van de Katholieke Leer. In 1215
heeft de Katholieke Kerk besloten om discriminerende maatregelen te nemen ten
aanzien van de Joden. De maatregelen waren zeer vergaand.
1. De Joden mochten geen landbouwgrond bewerken. Ze mochten niet aan landbouw
of veeteelt doen.
Landbouwgrond werd vaak ingezegend door katholieke mensen, waardoor het
een ‘heilige’ plaats was
Een coalitie = samenstellingen van de regering
Opdracht:
- Welke partijen zetelen in de Kamer? + afkortingen en voorzitters van de partijen
- Voorzitter van de Europese Commissie + Belgische Europese Commissaris + bevoegdheden
-…
DE KENMERKEN VAN HET ANCIEN REGIME
VOORAF : SITUERING: RUIMTELIJK EN TIJDSINDELING
Vanaf de late middeleeuwen is Europa de voornaamste plaats beginnen innemen. Europa
werd gezien als de pijler van de Westerse beschaving. Europa speelde op sociaaleconomisch
en industrieel vlak een belangrijke rol. Europa moet zijn best doen om toonaangevend te
blijven.
- Er is enorme concurrentie tussen Europa en de rest van de wereld
(bv. tegenover China, India, Arabische wereld,…)
- Cultureel terrein (nog op kop qua ontwikkeling en aanbod) maar op vlak van
technologie en wetenschap ligt Europa achter – wetenschappers kiezen niet
uitdagingen
meer voor Europa, we verliezen terrein
- Achteruitgang van onderwijskwaliteit
- Uitdaging van klimaattransitie – Amerika steekt Europa voorbij
- Productie van analytische auto’s
Soms is er discussie over hoe we de tijd indelen
- Late middeleeuwen: vanaf 12e/13e eeuw
- Moderne tijden: midden 15e eeuw tot 1648
1648: Europese vrede na de godsdienstoorlogen
Verdeling Europa in protestantse en katholieke landen
Sterk moderniserend t.o.v. late middeleeuwen (bv. doorbraken in wetenschap
zoals uitvinding boekdrukkunsten – qua impact te vergelijken met de huidige
digitalisering)
- Oude regime: late middeleeuwen tot vroeg moderne tijd
1789 = Franse Revolutie
- Hedendaagse tijd
RUIMTELIJKE INDELEN VAN DE VERSCHILLENDE TIJDEN:
Bepaalde tijden worden positief/negatief geïnterpreteerd door wetenschappers – de
insteek kan ook veranderen met de tijd (bv. de Bourgondische tijd was vroeger niet zo
belangrijk, maar nu wel)
Late middeleeuwen = Dark Ages – naam door Verlichtingsdenkers
Late middeleeuwen = Pré-moderne tijden – naam door andere wetenschappers – er waren
ook positieve ontwikkelingen zoals de oprichting van universiteiten, de rijkdom van de steden,
…
,Bepaalde periodes in de geschiedenis zijn onderhevig aan de modeverschijnselen (kledij,
woordgebruik,…)
DE GROTE AANWEZIGHEID VAN GEWELD:
Late middeleeuwen werden tijdelijk omschreven als de Dark Ages – kwam door gebruik van
geweld.
Geweld was een alledaags fenomeen.
HET CRIMINELE GEWELD
Crimineel geweld was sterk aanwezig, ondanks de bestraffing
Redenen voor crimineel geweld:
1. Tekort aan beschaving
2. Cultuur waarbij mensen het recht in eigen handen nemen (oog om oog, tand om tand)
= anarchie (letterlijk: wetteloosheid – men neemt het recht in eigen handen, de
wetten tellen niet)
- De strafwetgeving was nog niet voldoende ontwikkeld (= het opstellen van dikke
strafwetboeken waarin staat welke straf je krijgt voor welk misdrijf)
- Er was nog geen sprake van een rechtspraak zoals we die vandaag kennen – de
rechter baseert zich op strafwetboeken en iemand kan verdedigd worden met
behulp van een advocaat.
Gevolg: het recht van de sterkste (= meeste macht, de sterkste,…)
Het maken van wetten beschermt vaak de zwakkeren in de samenleving – zonder
wetten geldt het recht van de sterkste
3. Er bestonden nog geen staten zoals we die nu kennen – Europa was een lappendeken
van regionale gebieden en steden
- Huidige moderne staten hebben een monopolie/alleenrecht van geweld (bv. de
Belgische staat heeft politie- en legerdiensten en alleen zij kunnen gebruik maken
van geweld) – men kan met geweld wetten afdwingen (bv. je mag niet stelen maar
als dat wel gebeurt kan de staat ingrijpen)
Vroeger kon ‘iedereen geweld bestrijden’ want er waren geen speciale ingrijpende
diensten voor
Actueel verband: in landen zoals Haïti, Mexico (drugskartels),… is er een
anarchie en verliezen ze de monopolie op geweld - bepaalde criminele bendes
nemen de macht over en vermoorden of folteren zonder dat de overheid kán
ingrijpen
- Ook de moderne staten waar de monopolie op geweld van toepassing is en waar er
rechtspraak is, zouden het beter moeten doen
Het wettelijk, gerechtelijk apparaat werkt niet naar behoren en is verouderd.
We hebben te weinig rechters en de bestaande rechters hebben te veel werk. >
er worden te weinig straffen uitgesproken > straffen worden niet uitgevoerd en
de gevangenis is overbevolkt
DE ONMENSELIJKE FOLTERINGEN
Folteringen waren heel gebruikelijk in de Zuidelijke Nederlanden en in Europa. Folteringen
gingen vaak gepaard met ondervragingen, vaak ook in opdracht van de Katholieke Kerk of de
, politieke leiders. Mensen die bv. kritiek uitten tegenover de Katholieke Kerk werden opgepakt
en ondervraagd/gefolterd om ze te laten bekennen.
Inquirere/Inquisitie = ondervragen – ondervragen door middel van folteren
Zowel de folteringen als de straffen waren bijzonder wreed.
HET KATHOLIEK-RELIGEUZE GEWELD TEGENOVER DE HEIDENEN OF DE "ONGELOVIGEN"
Ook vandaag wordt religieus geweld nog veel gebruikt.
De Katholieken gebruikten religieus geweld ten aanzien van de Joden.
HET RELIGIEUZE GEWELD TEGENOVER DE JODEN:
DE COMPLEXE RELATIE TUSSEN DE JODEN EN DE KATHOLIEKEN: HET RELIGIEUZE
ANTISEMITISME
Er is een zeer complexe relatie tussen de Joden en de Katholieken, maar zowel de Joden als
de Katholieken baseren zich op het Oude Testament. De Joden sloegen op de vlucht vanuit
Egypte, op zoek naar Het Beloofde Land. Ze kregen in 1948 een land, Israël, toegewezen.
Sindsdien ontstaan de conflicten tussen de Joden en de Palestijnen. De zoektocht naar een
land van de Joden was religieus bepaald.
De eerste lezing in de misviering is uit het Oude Testament. De grootste meningsverschillen
tussen de Joden en de Christenen komen sinds het Nieuwe Testament. Door de Christenen
wordt Jezus gezien als een Messias, een verlosser op aarde. De Joden echter verwerpen Jezus
als Messias.
Volgens de Christenen zijn de Joden verantwoordelijk voor de moord op Jezus. Volgens hen
hebben de Joden Jezus gekruisigd. Daarom vinden ze de Joden ook Godsmoordenaars. Dit
werd officieel in de leer opgenomen tot 1960.
Er beruste een vloek binnen de katholieke middens over de Joden. Op dat moment ontstaat er
een religieus antisemitisme. Dat religieus antisemitisme werd ondersteund door de koning,
politiek ondersteund dus.
Antisemitisme = Jodenhaat
DE DISCRIMINERENDE MAATREGELEN TEGENOVER DE JODEN EN DE GEVOLGEN DAARVAN:
DE AANZETTEN TOT HAAT EN GEWELD
Vanuit de katholieke kerk, binnen de katholieke leer gaat men Joden discrimineren. Deze
maatregelen werden vastgelegd in een Katholiek Concilie (= een bijeenkomst van
kerkelijke leiders/katholieke bisschoppen en de paus, meestal in Rome). Soms werden er ook
wetenschappers uitgenodigd.
Dit Concilie houdt zich bezig met de invulling en interpretatie van de Katholieke Leer. In 1215
heeft de Katholieke Kerk besloten om discriminerende maatregelen te nemen ten
aanzien van de Joden. De maatregelen waren zeer vergaand.
1. De Joden mochten geen landbouwgrond bewerken. Ze mochten niet aan landbouw
of veeteelt doen.
Landbouwgrond werd vaak ingezegend door katholieke mensen, waardoor het
een ‘heilige’ plaats was
