Samenvatting: Binnenvaart
MODULE BINNENVA ART
Hoofdstuk 1 – Binnenvaartbeleid
Begripsomschrijving
Algemene begrippen
Binnenscheepvaart = Vervoer van goederen per vaartuig over binnenwateren
- Professioneel karakter
- Diverse ladingsoorten
- EU-context
- Alternatief of aanvulling binnen SCM
Binnenschip = Schip uitsluitend of overwegend bestemd voor de vaart op binnenwateren =
Schip met winstgevende activiteit op binnenwateren of op zeewateren met schepen < 25 ton
Individualisatie van het binnenschip
Juridische individualisatie = Individualisatie die nodig is voor het vestigen van zakelijke
rechten via inschrijving in Belgische Scheepsregister
- Inschrijving of teboekstelling Verleent nationaliteit
- Levert certificaat van teboekstelling:
o Gebeurt op aanvraag van eigenaar
o Onbeperkt geldig
o Moet steeds aan boord zijn
- Volgens nieuwe Zeevaartwet: Teboekstelling van het schip in
een register van binnenschepen geldt als bewijs dat schip
een binnenschip is
Materiële individualisatie = Individualisatie op basis van de tonnenmaat van het schip
- Verplichte kenmerken volgens Algemeen Politiereglement
voor de Scheepvaart (APSB):
o Algemeen: Naam, type, lengte, breedte,…
o Voor elk groot schip geldt: Verplicht meting
o Extra gegevens voor vrachtschip: Max tonnenmaat
o Geldigheid: 10 jaar, document verplicht aan boord
Unieke identificatie (ENI) = European Number of Identification
- 8 cijfers, blijven onveranderd tijdens levensduur van het schip
- Verplicht voor vaart in Europese wateren en IT-doeleinden
- Moet fysiek zichtbaar zijn op de romp
Binnenvaartbeleid (Europees en international)
Verschillende niveaus
- De rivierencommissies
o Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR)
, o Donaucommissie
o Moezelcommissie
- De Europese Unie
- Intergouvernementele organisaties (ECE-VN)
- Nationaal en gewestelijk
Europese binnenvaartpolitiek
Riviercommissie: Central commissie voor de Rijnvaart (CCR)
Vier reglementeringen:
1. Omtrent scheepvaartverkeer op de Rijn: Verkeersreglement (Rijnvaarpolitiereglement)
2. Omtrent technische voorschriften voor schepen op de Rijn
3. Omtrent toepassing van scheepvaartpersoneel voor schepen op Rijn
4. Omtrent het vervoer van gevaarlijke stoffen op de rijn
Opm. CCR bepaalt ook taken van keuringsinstanties en klassenbureaus
Riviercommissie: Donaucommissie
= Intergouvernementele organisatie voor
- Het garanderen van de vrije scheepvaart op de Donau
- Het onderhouden van de bevaarbare infrastructuur op de Donau
- Het versterken van economische & culturele banden tussen de lidstaten en derde landen
- Het scheppen van een juridisch en technisch kader voor Donauvaart
Riviercommissie: Moezelcommissie
= Publiekrechtelijk instelling voor het behartigen van de scheepvaart op de Moezel en het
garanderen van de winstgevendheid
EU: Trans-European vervoersnetwerk (TEN-T)
TEN-T = Grensoverschrijdend netwerk van wegen, spoor, binnenwateren, havens,…
- Doelstellingen:
o Knelpunten & belemmeringen wegnemen
o Sociale, economische en territoriale cohesie bevorderen
o Huidige netwerk (met waterwegen & 9 corridors als ruggengraat) upgraden
EU: Europese harmonisatie en stimuleringsprogramma’s
Europese saneringsregeling:
- Aanpak capaciteitsproblemen binnen West-Europese binnenvaart
o Te veel (verouderde) schepen verminderen
- Van sanering naar toekomstgerichte “groenscenario” – 2 programma’s:
o Marco Polo I & II Modal shift stimuleren (minder wegvervoer)
o Naiades III +25% vrachtvervoer via binnenwateren tegen 2030, +50% tegen 2050
+ Emissievrije schepen tegen 2050
+ Slimme binnenvaart + aantrekkelijke, duurzame jobs
EU: Verdrag van Boedapest (CMNI)
Verdrag over het vervoer van goederen over binnenwateren regelt:
, - Algemene bepalingen
- Rechten en plichten van partijen
- Vervoersdocumenten
- Beschikkingsrecht goederen
- Aansprakelijkheid
o Bij verlies of schade is aansprakelijkheid van vervoerde beperkt tot:
666,67 SDR per eenheid, of Hoogste waarde wordt genomen
2 SDR per kg bruto
Nationale binnenvaartbeleid
- Vanaf 1993: Geleidelijk uitbouw van gericht binnenvaartbeleid in België
- Vanaf 1996: Invoering van steunmaatregelen en opmaak binnenvaartbeleidsplan
o + Modernisering vloot, ondersteuning jonge starters & opvolgers en extra opleiding
Bevoegdheden: Binnenvaart is deels een gewestelijke bevoegdheid (bv. bemanning,…)
Belang van binnenvaart
Algemeen
Profit (economie)
- Just-in-time leveringen: betrouwbare planning en stipte leveringen aan bedrijven
- Modal shift: alternatief voor goederenvervoer om wegtransport te ontlasten
- Concurrentiële prijs: binnenvaart is vaak goedkoper per tonkilometer dan wegvervoer
Planet (milieu)
- Milieuvriendelijk: een binnenschip verbruikt minder brandstof per tonkilometer
- Lage uitstoot: significant minder CO₂- en fijnstofuitstoot dan vrachtwagens
- Vervanging/aanvulling: ideaal om weg- en spoorvervoer aan te vullen of deels te vervangen
Praktische troeven (people en logistiek)
- 24/7 beschikbaarheid: schepen zijn continue inzetbaar, zonder sluitingstijden
- Vrije grensdoorvaart: met minimale administratieve verplichtingen
- Zacht vervoer: minder schade aan goederen door stabiel transport
Opm. Nadelen: Beperkte bereikbaarheid, trager dan wegvervoer, infrastructuurbeperkingen,…
Belang van binnenvaart in België
Aandeel verschillende transportmodi:
1. Vrachtwagen (72%)
2. Binnenschip (14%)
o Aantal schepen in België: 1137 schepen
o Aantal bevaarbare wegen: 1516 km
3. Trein (12%)
Goederen via binnenvaart:
- >70% van vervoerde goederen: droge bulk (bv. kolen, ijzererts, granen,…)
- 18% van vervoerde goederen: vloeibare bulk (bv. olieproducten, fruitsappen,…)
Belang van binnenvaart in Europa
MODULE BINNENVA ART
Hoofdstuk 1 – Binnenvaartbeleid
Begripsomschrijving
Algemene begrippen
Binnenscheepvaart = Vervoer van goederen per vaartuig over binnenwateren
- Professioneel karakter
- Diverse ladingsoorten
- EU-context
- Alternatief of aanvulling binnen SCM
Binnenschip = Schip uitsluitend of overwegend bestemd voor de vaart op binnenwateren =
Schip met winstgevende activiteit op binnenwateren of op zeewateren met schepen < 25 ton
Individualisatie van het binnenschip
Juridische individualisatie = Individualisatie die nodig is voor het vestigen van zakelijke
rechten via inschrijving in Belgische Scheepsregister
- Inschrijving of teboekstelling Verleent nationaliteit
- Levert certificaat van teboekstelling:
o Gebeurt op aanvraag van eigenaar
o Onbeperkt geldig
o Moet steeds aan boord zijn
- Volgens nieuwe Zeevaartwet: Teboekstelling van het schip in
een register van binnenschepen geldt als bewijs dat schip
een binnenschip is
Materiële individualisatie = Individualisatie op basis van de tonnenmaat van het schip
- Verplichte kenmerken volgens Algemeen Politiereglement
voor de Scheepvaart (APSB):
o Algemeen: Naam, type, lengte, breedte,…
o Voor elk groot schip geldt: Verplicht meting
o Extra gegevens voor vrachtschip: Max tonnenmaat
o Geldigheid: 10 jaar, document verplicht aan boord
Unieke identificatie (ENI) = European Number of Identification
- 8 cijfers, blijven onveranderd tijdens levensduur van het schip
- Verplicht voor vaart in Europese wateren en IT-doeleinden
- Moet fysiek zichtbaar zijn op de romp
Binnenvaartbeleid (Europees en international)
Verschillende niveaus
- De rivierencommissies
o Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR)
, o Donaucommissie
o Moezelcommissie
- De Europese Unie
- Intergouvernementele organisaties (ECE-VN)
- Nationaal en gewestelijk
Europese binnenvaartpolitiek
Riviercommissie: Central commissie voor de Rijnvaart (CCR)
Vier reglementeringen:
1. Omtrent scheepvaartverkeer op de Rijn: Verkeersreglement (Rijnvaarpolitiereglement)
2. Omtrent technische voorschriften voor schepen op de Rijn
3. Omtrent toepassing van scheepvaartpersoneel voor schepen op Rijn
4. Omtrent het vervoer van gevaarlijke stoffen op de rijn
Opm. CCR bepaalt ook taken van keuringsinstanties en klassenbureaus
Riviercommissie: Donaucommissie
= Intergouvernementele organisatie voor
- Het garanderen van de vrije scheepvaart op de Donau
- Het onderhouden van de bevaarbare infrastructuur op de Donau
- Het versterken van economische & culturele banden tussen de lidstaten en derde landen
- Het scheppen van een juridisch en technisch kader voor Donauvaart
Riviercommissie: Moezelcommissie
= Publiekrechtelijk instelling voor het behartigen van de scheepvaart op de Moezel en het
garanderen van de winstgevendheid
EU: Trans-European vervoersnetwerk (TEN-T)
TEN-T = Grensoverschrijdend netwerk van wegen, spoor, binnenwateren, havens,…
- Doelstellingen:
o Knelpunten & belemmeringen wegnemen
o Sociale, economische en territoriale cohesie bevorderen
o Huidige netwerk (met waterwegen & 9 corridors als ruggengraat) upgraden
EU: Europese harmonisatie en stimuleringsprogramma’s
Europese saneringsregeling:
- Aanpak capaciteitsproblemen binnen West-Europese binnenvaart
o Te veel (verouderde) schepen verminderen
- Van sanering naar toekomstgerichte “groenscenario” – 2 programma’s:
o Marco Polo I & II Modal shift stimuleren (minder wegvervoer)
o Naiades III +25% vrachtvervoer via binnenwateren tegen 2030, +50% tegen 2050
+ Emissievrije schepen tegen 2050
+ Slimme binnenvaart + aantrekkelijke, duurzame jobs
EU: Verdrag van Boedapest (CMNI)
Verdrag over het vervoer van goederen over binnenwateren regelt:
, - Algemene bepalingen
- Rechten en plichten van partijen
- Vervoersdocumenten
- Beschikkingsrecht goederen
- Aansprakelijkheid
o Bij verlies of schade is aansprakelijkheid van vervoerde beperkt tot:
666,67 SDR per eenheid, of Hoogste waarde wordt genomen
2 SDR per kg bruto
Nationale binnenvaartbeleid
- Vanaf 1993: Geleidelijk uitbouw van gericht binnenvaartbeleid in België
- Vanaf 1996: Invoering van steunmaatregelen en opmaak binnenvaartbeleidsplan
o + Modernisering vloot, ondersteuning jonge starters & opvolgers en extra opleiding
Bevoegdheden: Binnenvaart is deels een gewestelijke bevoegdheid (bv. bemanning,…)
Belang van binnenvaart
Algemeen
Profit (economie)
- Just-in-time leveringen: betrouwbare planning en stipte leveringen aan bedrijven
- Modal shift: alternatief voor goederenvervoer om wegtransport te ontlasten
- Concurrentiële prijs: binnenvaart is vaak goedkoper per tonkilometer dan wegvervoer
Planet (milieu)
- Milieuvriendelijk: een binnenschip verbruikt minder brandstof per tonkilometer
- Lage uitstoot: significant minder CO₂- en fijnstofuitstoot dan vrachtwagens
- Vervanging/aanvulling: ideaal om weg- en spoorvervoer aan te vullen of deels te vervangen
Praktische troeven (people en logistiek)
- 24/7 beschikbaarheid: schepen zijn continue inzetbaar, zonder sluitingstijden
- Vrije grensdoorvaart: met minimale administratieve verplichtingen
- Zacht vervoer: minder schade aan goederen door stabiel transport
Opm. Nadelen: Beperkte bereikbaarheid, trager dan wegvervoer, infrastructuurbeperkingen,…
Belang van binnenvaart in België
Aandeel verschillende transportmodi:
1. Vrachtwagen (72%)
2. Binnenschip (14%)
o Aantal schepen in België: 1137 schepen
o Aantal bevaarbare wegen: 1516 km
3. Trein (12%)
Goederen via binnenvaart:
- >70% van vervoerde goederen: droge bulk (bv. kolen, ijzererts, granen,…)
- 18% van vervoerde goederen: vloeibare bulk (bv. olieproducten, fruitsappen,…)
Belang van binnenvaart in Europa
