Master in Bedrijfskunde Samenvatting: Inleiding tot het recht VUB
Inhoud
Hoofdstuk 0: Algemeen recht ................................................................................................................. 7
1 Algemene inleiding .......................................................................................................................... 7
1.1 Wat is recht?............................................................................................................................ 7
1.2 Indeling van het recht.............................................................................................................. 7
1.2.1 Privaatrecht – publiekrecht ............................................................................................. 7
1.2.2 Enkele andere indelingen ................................................................................................ 8
1.3 De bronnen van het recht ....................................................................................................... 8
1.3.1 Wetgeving sensu lato ...................................................................................................... 8
1.3.2 Rechtspraak ................................................................................................................... 10
1.3.3 Rechtsleer ...................................................................................................................... 10
1.3.4 Gewoonte – billijkheid................................................................................................... 10
2 Structuren en instellingen ............................................................................................................. 11
2.1 Enkele algemene beginselen ................................................................................................. 11
2.2 Enkele politieke instellingen .................................................................................................. 11
2.2.1 Op federaal niveau ........................................................................................................ 11
2.2.2 Op regionaal niveau....................................................................................................... 12
2.2.3 Provincies en gemeenten .............................................................................................. 12
2.3 Rechtbanken en hoven .......................................................................................................... 12
3 Privaatrechtelijke procesrechtbewijs ............................................................................................ 14
4 Enkele algemene begrippen van het burgerlijk recht ................................................................... 15
4.1 Gebiedende en aanvullende rechtsregels ............................................................................. 15
4.2 Rechtshandeling – Rechtsfeit ................................................................................................ 15
4.3 Geldigheid en nietigheid van rechtshandelingen .................................................................. 15
4.4 Rechtsmisbruik ...................................................................................................................... 16
Hoofdstuk 1: Personen- en familierecht ............................................................................................... 16
5 Personenrecht ............................................................................................................................... 16
5.1 Het begrip persoon................................................................................................................ 16
5.2 Staat van de persoon ............................................................................................................. 16
5.2.1 Naam ............................................................................................................................. 16
5.2.2 Geslacht ......................................................................................................................... 17
5.2.3 Woonplaats ................................................................................................................... 17
5.2.4 Nationaliteit ................................................................................................................... 17
5.3 Bekwaamheid van de persoon .............................................................................................. 18
1
,Master in Bedrijfskunde Samenvatting: Inleiding tot het recht VUB
5.3.1 De niet-ontvoogde minderjarige ................................................................................... 18
5.3.2 De ontvoogde minderjarige........................................................................................... 18
6 Familierecht ................................................................................................................................... 19
6.1 Inleidende begrippen ............................................................................................................ 19
6.2 Het huwelijk en samenwonen ............................................................................................... 19
6.2.1 Huwelijk ......................................................................................................................... 19
6.2.2 De wettelijke samenwoning .......................................................................................... 20
6.2.3 Feitelijke samenwoning ................................................................................................. 20
6.3 Het primair stelsel: rechten & verplichtingen echtgenoten.................................................. 20
6.3.1 Huwelijksplichten .......................................................................................................... 20
6.3.2 Bescherming gezinswoning ........................................................................................... 20
6.3.3 Hoofdelijkheid ............................................................................................................... 21
6.3.4 Vrijheid van beroep en autonomie in bankzaken ......................................................... 21
6.3.5 Dringende en voorlopige maatregelen ......................................................................... 21
6.4 Echtscheiding......................................................................................................................... 21
6.4.1 Voorlopige maatregelen ................................................................................................ 21
6.4.2 De vormen van echtscheiding ....................................................................................... 22
6.5 Onderhoudsgeld .................................................................................................................... 23
6.5.1 Kring van onderhoudsgerechtigde ................................................................................ 23
Hoofdstuk 2: Familiaal vermogensrecht ............................................................................................... 24
7 Huwelijksvermogensrecht ............................................................................................................. 24
7.1 Inleiding ................................................................................................................................. 24
7.2 Voorafgaande bemerkingen bij het secundair stelsel ........................................................... 24
7.3 Het wettelijk stelsel ............................................................................................................... 24
7.3.1 De samenstelling van de vermogens ............................................................................. 24
7.3.2 Het bestuur van de vermogens ..................................................................................... 25
7.3.3 Het verhaal van de schuldeisers .................................................................................... 25
7.3.4 De ontbinding van het stelsel ........................................................................................ 26
7.4 Huwelijkscontract .................................................................................................................. 26
7.4.1 Definitie ......................................................................................................................... 26
7.4.2 Inhoud ........................................................................................................................... 26
8 Het intestaat erfrecht .................................................................................................................... 28
8.1 Inleidende begrippen ............................................................................................................ 28
8.2 De technieken........................................................................................................................ 28
8.2.1 Orde ............................................................................................................................... 28
8.2.2 Lijn ................................................................................................................................. 28
2
,Master in Bedrijfskunde Samenvatting: Inleiding tot het recht VUB
8.2.3 Graad ............................................................................................................................. 28
8.2.4 Kloving ........................................................................................................................... 28
8.2.5 Plaatsvervulling ............................................................................................................. 29
8.3 Concrete uitwerking technieken ........................................................................................... 29
8.4 Situatie Langstlevende echtgenoot of wettelijke samenwoner ............................................ 29
8.5 Aanvaarden of verwerpen van de nalatenschap................................................................... 29
8.5.1 Het zuiver aanvaarden................................................................................................... 29
8.5.2 Verwerpen van de nalatenschap ................................................................................... 29
8.5.3 Aanvaarden onder het voorrecht van boedelbeschrijving ............................................ 29
8.6 Verdeling en inbreng ............................................................................................................. 29
9 Schenkingen en testamenten ........................................................................................................ 30
9.1 Schenking............................................................................................................................... 30
9.1.1 Definitie ......................................................................................................................... 30
9.1.2 Vorm .............................................................................................................................. 30
9.1.3 Enige bijzondere schenkingsvormen ............................................................................. 30
9.2 Testament.............................................................................................................................. 30
9.2.1 Onderscheid schenking-testament ............................................................................... 30
9.2.2 Definitie ......................................................................................................................... 30
9.2.3 Vorm .............................................................................................................................. 30
9.2.4 Inhoud ........................................................................................................................... 30
9.2.5 De reservataire erfgenamen ......................................................................................... 31
Hoofdstuk 3: Zakenrecht ....................................................................................................................... 32
10 Inleiding zakenrecht .................................................................................................................. 32
10.1 Indeling goederen.............................................................................................................. 32
10.1.1 Roerende goederen en onroerende goederen ......................................................... 32
10.1.2 Lichamelijke en onlichamelijke goederen ................................................................. 32
10.1.3 Zaken in en buiten de handel .................................................................................... 32
10.1.4 Gemene zaken ........................................................................................................... 32
10.2 Zakelijke rechten ............................................................................................................... 33
10.2.1 Eigendomsrecht ......................................................................................................... 33
10.2.2 Vruchtgebruik ............................................................................................................ 34
10.2.3 Erfdienstbaarheden ................................................................................................... 35
10.2.4 Recht van opstal ........................................................................................................ 35
10.2.5 Recht van erfpacht .................................................................................................... 35
Hoofdstuk 4: verbintenissenrecht ......................................................................................................... 36
11 Verbintenissen uit overeenkomst ............................................................................................. 36
3
,Master in Bedrijfskunde Samenvatting: Inleiding tot het recht VUB
11.1 Definitie & soorten ............................................................................................................ 36
11.1.1 Consensuele & plechtige overeenkomsten ............................................................... 36
11.1.2 Eenzijdige & wederkerige overeenkomsten.............................................................. 36
11.1.3 Overeenkomst om niet & overeenkomst ten bezwarende titel ............................... 36
11.2 De basisbeginselen van ons contractrecht ........................................................................ 36
11.2.1 Contractvrijheid ......................................................................................................... 36
11.2.2 De verbindende kracht van de overeenkomst .......................................................... 36
11.2.3 Consensualisme ......................................................................................................... 36
11.3 De geldigheidsvoorwaarden voor het bestaan van de overeenkomst ............................. 37
11.3.1 Toestemming ............................................................................................................. 37
1. Dwaling .............................................................................................................................. 37
11.3.2 Bekwaamheid ............................................................................................................ 38
11.3.3 Voorwerp ................................................................................................................... 38
11.3.4 Oorzaak...................................................................................................................... 38
11.4 De interpretatie van overeenkomsten .............................................................................. 38
11.5 De uitwerking van de overeenkomst ................................................................................ 38
11.5.1 De uitwerking tussen de contractpartijen ................................................................. 38
11.5.2 De uitwerking tegenover derden .............................................................................. 39
11.6 Beëindiging en schorsing van de overeenkomst. .............................................................. 40
11.6.1 Betaling ...................................................................................................................... 40
11.6.2 Ongewone uitdovingsgronden .................................................................................. 40
11.7 Modaliteiten van de verbintenis ....................................................................................... 42
11.7.1 Verbintenissen onder voorwaarde ............................................................................ 42
11.7.2 Verbintenissen met tijdsbepaling .............................................................................. 42
11.7.3 Alternatieve verbintenissen ...................................................................................... 43
11.7.4 Verbintenissen met meerdere subjecten .................................................................. 43
11.8 Bewijs van verbintenissen ................................................................................................. 44
11.8.1 Basisregels inzake bewijslast ..................................................................................... 44
11.8.2 De verschillende bewijsmiddelen .............................................................................. 44
12 Verbintenissen uit quasi-contracten ......................................................................................... 46
12.1 Zaakwaarneming ............................................................................................................... 46
12.2 De onverschuldigde betaling ............................................................................................. 46
12.3 Verrijking zonder oorzaak.................................................................................................. 46
13 Verbintenissen uit onrechtmatige daad .................................................................................... 47
13.1 Aansprakelijkheid voor eigen daad ................................................................................... 47
13.1.1 De fout ....................................................................................................................... 47
4
,Master in Bedrijfskunde Samenvatting: Inleiding tot het recht VUB
13.1.2 Schade ....................................................................................................................... 47
13.1.3 Causaal verband ........................................................................................................ 47
13.2 Aansprakelijkheid van de ouders voor daden van hun minderjarigen kinderen .............. 48
13.3 Aansprakelijkheid van onderwijzers en ambachtslieden .................................................. 48
13.4 Aansprakelijkheid van aanstellers (WN&WG) ................................................................... 48
13.5 Aansprakelijkheid voor zaken ............................................................................................ 48
13.5.1 Algemene aansprakelijkheid voor zaken ................................................................... 48
13.5.2 Aansprakelijkheid voor dieren................................................................................... 49
13.6 Bijzondere regeling inzake verkeersslachtoffers ............................................................... 49
Hoofdstuk 5: Benoemde overeenkomsten ........................................................................................... 50
14 Koop........................................................................................................................................... 50
14.1 Definitie ............................................................................................................................. 50
14.2 Partijen en voorwerp ......................................................................................................... 50
14.3 Vorm van de verkoopovereenkomst ................................................................................. 50
14.4 De verplichtingen van de partijen ..................................................................................... 50
14.4.1 De verplichtingen van de verkoper ........................................................................... 50
14.4.2 De verplichtingen van de koper ................................................................................ 51
15 Huur ........................................................................................................................................... 52
15.1 Definitie en soorten ........................................................................................................... 52
15.2 Algemene regels inzake huur ............................................................................................ 52
15.2.1 De verplichtingen van de verhuurder........................................................................ 52
15.2.2 De verplichtingen van de huurder ............................................................................. 52
15.2.3 De duurtijd van de huur ............................................................................................ 53
15.3 Woninghuur ....................................................................................................................... 53
15.3.1 Toepassingsgebied .................................................................................................... 53
15.3.2 Schriftelijke overeenkomst en bijlage ....................................................................... 54
15.3.3 De huurprijs en de herziening ................................................................................... 54
15.3.4 De huurwaarborg ...................................................................................................... 54
15.3.5 Duurtijd en opzeggingsregeling ................................................................................. 54
15.4 Pacht .................................................................................................................................. 54
16 Ander benoemde overeenkomsten .......................................................................................... 55
16.1 Aannemingsovereenkomst................................................................................................ 55
16.1.1 Definitie ..................................................................................................................... 55
16.1.2 Taak van aannemer en architect ............................................................................... 55
16.1.3 Oplevering van de werkzaamheden .......................................................................... 55
16.1.4 De wet Breyne ........................................................................................................... 55
5
,Master in Bedrijfskunde Samenvatting: Inleiding tot het recht VUB
16.2 Lening ................................................................................................................................ 55
16.2.1 Bruiklening ................................................................................................................. 55
16.2.2 Verbruiklening ........................................................................................................... 55
16.3 Bewaargeving .................................................................................................................... 56
16.4 Dading................................................................................................................................ 56
16.5 Borgtocht ........................................................................................................................... 56
16.5.1 Definitie ..................................................................................................................... 56
16.5.2 Gevolgen .................................................................................................................... 56
16.6 Pand ................................................................................................................................... 56
16.7 Lastgeving .......................................................................................................................... 56
Handels – en economisch recht ............................................................................................................ 57
17 Hoofdstuk 1: Fundamentele elementen van het handels- en economisch recht ..................... 57
17.1 De bronnen van het economisch recht ............................................................................. 57
17.2 Wetgeving.......................................................................................................................... 57
17.2.1 Rechtsregels uitgevaardigd door supranationale politieke instellingen ................... 57
17.2.2 Het traditionele internationaal recht ........................................................................ 57
17.3 Rechtspraak ....................................................................................................................... 57
17.4 Gewoonte .......................................................................................................................... 57
17.5 Rechtsleer .......................................................................................................................... 58
18 De rechtbank van koophandel .................................................................................................. 58
18.1 Samenstelling .................................................................................................................... 58
18.2 Bevoegdheden ................................................................................................................... 58
18.3 Procedures......................................................................................................................... 58
19 Het bewijs in handelszaken ....................................................................................................... 59
19.1 Bijzondere bewijsmiddelen ............................................................................................... 59
19.1.1 De boekhouding ........................................................................................................ 59
19.1.2 De factuur .................................................................................................................. 59
20 De handelaar en handelsdaden................................................................................................. 61
20.1 De daden van koophandel (examenvraag)........................................................................ 61
20.1.1 De objectieve daden van koophandel ....................................................................... 61
6
, Master in Bedrijfskunde Samenvatting: Inleiding tot het recht VUB
Recht: samenvatting
Hoofdstuk 0: Algemeen recht
1 Algemene inleiding
1.1 Wat is recht?
Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen, wat mag, moet en verboden is.
Bv. Een meerderjarige mag een huis kopen, kiesplicht vanaf 18, diefstal is een misdaad.
Doel van recht= het maatschappelijk leven te ordenen.
De regels worden opgelegd door de overheid, het is m.a.w. de overheid die beslist welke
rechtsregels uitgevaardigd zullen worden.
De regels zijn afdwingbaar, bv. De regel dat iemand een overeenkomst heeft afgesloten en die dus
ook moet naleven is een rechtsregel.
1.2 Indeling van het recht
Binnen het recht kunnen verschillende indelingen gemaakt worden. Het meest klassieke is het
privaatrecht en publiekrecht.
1.2.1 Privaatrecht – publiekrecht
1. Het privaatrecht
Regelt de verhouding tussen burgers onderling.
Binnen het privaatrecht vind men o.a. het burgerlijk recht, handelsrecht, gerechtelijk privaatrecht
en internationaal privaatrecht.
Burgerlijk recht: geeft o.a. regels aan mbt familiale verhoudingen, contracten tussen burgers,
zakelijke rechten…
Handelsrecht: Bevat regels inzake het statuut van handelaars en bepaalde
handelsverrichtingen.
Gerechtelijk privaatrecht: Geeft aan hoe het gerechtelijk apparaat (welke rechtbanken en
waarvoor ze bevoegd zijn), en op welke wijze procedures voor de rechtbank gevoerd moeten
worden.
Internationaal privaatrecht: Geeft aan welke rechter bevoegd is en welke rechtsregels
toegepast moeten worden als er een grensoverschrijdend rechtsprobleem is.
2. Het publiekrecht
Regelt de algemene belangen en heeft betrekking op de inrichting, de werking en de onderlinge
verhoudingen van de overheidsorganen, en op de verhouding van de overheid tot de burgers.
Binnen het publiekrecht vinden we o.a. het staatrecht, het administratief recht, het strafrecht en
het fiscaal recht.
Staatsrecht: Geheel van regels die betrekking hebben op de inrichting en de werking van de
staat.
7
Inhoud
Hoofdstuk 0: Algemeen recht ................................................................................................................. 7
1 Algemene inleiding .......................................................................................................................... 7
1.1 Wat is recht?............................................................................................................................ 7
1.2 Indeling van het recht.............................................................................................................. 7
1.2.1 Privaatrecht – publiekrecht ............................................................................................. 7
1.2.2 Enkele andere indelingen ................................................................................................ 8
1.3 De bronnen van het recht ....................................................................................................... 8
1.3.1 Wetgeving sensu lato ...................................................................................................... 8
1.3.2 Rechtspraak ................................................................................................................... 10
1.3.3 Rechtsleer ...................................................................................................................... 10
1.3.4 Gewoonte – billijkheid................................................................................................... 10
2 Structuren en instellingen ............................................................................................................. 11
2.1 Enkele algemene beginselen ................................................................................................. 11
2.2 Enkele politieke instellingen .................................................................................................. 11
2.2.1 Op federaal niveau ........................................................................................................ 11
2.2.2 Op regionaal niveau....................................................................................................... 12
2.2.3 Provincies en gemeenten .............................................................................................. 12
2.3 Rechtbanken en hoven .......................................................................................................... 12
3 Privaatrechtelijke procesrechtbewijs ............................................................................................ 14
4 Enkele algemene begrippen van het burgerlijk recht ................................................................... 15
4.1 Gebiedende en aanvullende rechtsregels ............................................................................. 15
4.2 Rechtshandeling – Rechtsfeit ................................................................................................ 15
4.3 Geldigheid en nietigheid van rechtshandelingen .................................................................. 15
4.4 Rechtsmisbruik ...................................................................................................................... 16
Hoofdstuk 1: Personen- en familierecht ............................................................................................... 16
5 Personenrecht ............................................................................................................................... 16
5.1 Het begrip persoon................................................................................................................ 16
5.2 Staat van de persoon ............................................................................................................. 16
5.2.1 Naam ............................................................................................................................. 16
5.2.2 Geslacht ......................................................................................................................... 17
5.2.3 Woonplaats ................................................................................................................... 17
5.2.4 Nationaliteit ................................................................................................................... 17
5.3 Bekwaamheid van de persoon .............................................................................................. 18
1
,Master in Bedrijfskunde Samenvatting: Inleiding tot het recht VUB
5.3.1 De niet-ontvoogde minderjarige ................................................................................... 18
5.3.2 De ontvoogde minderjarige........................................................................................... 18
6 Familierecht ................................................................................................................................... 19
6.1 Inleidende begrippen ............................................................................................................ 19
6.2 Het huwelijk en samenwonen ............................................................................................... 19
6.2.1 Huwelijk ......................................................................................................................... 19
6.2.2 De wettelijke samenwoning .......................................................................................... 20
6.2.3 Feitelijke samenwoning ................................................................................................. 20
6.3 Het primair stelsel: rechten & verplichtingen echtgenoten.................................................. 20
6.3.1 Huwelijksplichten .......................................................................................................... 20
6.3.2 Bescherming gezinswoning ........................................................................................... 20
6.3.3 Hoofdelijkheid ............................................................................................................... 21
6.3.4 Vrijheid van beroep en autonomie in bankzaken ......................................................... 21
6.3.5 Dringende en voorlopige maatregelen ......................................................................... 21
6.4 Echtscheiding......................................................................................................................... 21
6.4.1 Voorlopige maatregelen ................................................................................................ 21
6.4.2 De vormen van echtscheiding ....................................................................................... 22
6.5 Onderhoudsgeld .................................................................................................................... 23
6.5.1 Kring van onderhoudsgerechtigde ................................................................................ 23
Hoofdstuk 2: Familiaal vermogensrecht ............................................................................................... 24
7 Huwelijksvermogensrecht ............................................................................................................. 24
7.1 Inleiding ................................................................................................................................. 24
7.2 Voorafgaande bemerkingen bij het secundair stelsel ........................................................... 24
7.3 Het wettelijk stelsel ............................................................................................................... 24
7.3.1 De samenstelling van de vermogens ............................................................................. 24
7.3.2 Het bestuur van de vermogens ..................................................................................... 25
7.3.3 Het verhaal van de schuldeisers .................................................................................... 25
7.3.4 De ontbinding van het stelsel ........................................................................................ 26
7.4 Huwelijkscontract .................................................................................................................. 26
7.4.1 Definitie ......................................................................................................................... 26
7.4.2 Inhoud ........................................................................................................................... 26
8 Het intestaat erfrecht .................................................................................................................... 28
8.1 Inleidende begrippen ............................................................................................................ 28
8.2 De technieken........................................................................................................................ 28
8.2.1 Orde ............................................................................................................................... 28
8.2.2 Lijn ................................................................................................................................. 28
2
,Master in Bedrijfskunde Samenvatting: Inleiding tot het recht VUB
8.2.3 Graad ............................................................................................................................. 28
8.2.4 Kloving ........................................................................................................................... 28
8.2.5 Plaatsvervulling ............................................................................................................. 29
8.3 Concrete uitwerking technieken ........................................................................................... 29
8.4 Situatie Langstlevende echtgenoot of wettelijke samenwoner ............................................ 29
8.5 Aanvaarden of verwerpen van de nalatenschap................................................................... 29
8.5.1 Het zuiver aanvaarden................................................................................................... 29
8.5.2 Verwerpen van de nalatenschap ................................................................................... 29
8.5.3 Aanvaarden onder het voorrecht van boedelbeschrijving ............................................ 29
8.6 Verdeling en inbreng ............................................................................................................. 29
9 Schenkingen en testamenten ........................................................................................................ 30
9.1 Schenking............................................................................................................................... 30
9.1.1 Definitie ......................................................................................................................... 30
9.1.2 Vorm .............................................................................................................................. 30
9.1.3 Enige bijzondere schenkingsvormen ............................................................................. 30
9.2 Testament.............................................................................................................................. 30
9.2.1 Onderscheid schenking-testament ............................................................................... 30
9.2.2 Definitie ......................................................................................................................... 30
9.2.3 Vorm .............................................................................................................................. 30
9.2.4 Inhoud ........................................................................................................................... 30
9.2.5 De reservataire erfgenamen ......................................................................................... 31
Hoofdstuk 3: Zakenrecht ....................................................................................................................... 32
10 Inleiding zakenrecht .................................................................................................................. 32
10.1 Indeling goederen.............................................................................................................. 32
10.1.1 Roerende goederen en onroerende goederen ......................................................... 32
10.1.2 Lichamelijke en onlichamelijke goederen ................................................................. 32
10.1.3 Zaken in en buiten de handel .................................................................................... 32
10.1.4 Gemene zaken ........................................................................................................... 32
10.2 Zakelijke rechten ............................................................................................................... 33
10.2.1 Eigendomsrecht ......................................................................................................... 33
10.2.2 Vruchtgebruik ............................................................................................................ 34
10.2.3 Erfdienstbaarheden ................................................................................................... 35
10.2.4 Recht van opstal ........................................................................................................ 35
10.2.5 Recht van erfpacht .................................................................................................... 35
Hoofdstuk 4: verbintenissenrecht ......................................................................................................... 36
11 Verbintenissen uit overeenkomst ............................................................................................. 36
3
,Master in Bedrijfskunde Samenvatting: Inleiding tot het recht VUB
11.1 Definitie & soorten ............................................................................................................ 36
11.1.1 Consensuele & plechtige overeenkomsten ............................................................... 36
11.1.2 Eenzijdige & wederkerige overeenkomsten.............................................................. 36
11.1.3 Overeenkomst om niet & overeenkomst ten bezwarende titel ............................... 36
11.2 De basisbeginselen van ons contractrecht ........................................................................ 36
11.2.1 Contractvrijheid ......................................................................................................... 36
11.2.2 De verbindende kracht van de overeenkomst .......................................................... 36
11.2.3 Consensualisme ......................................................................................................... 36
11.3 De geldigheidsvoorwaarden voor het bestaan van de overeenkomst ............................. 37
11.3.1 Toestemming ............................................................................................................. 37
1. Dwaling .............................................................................................................................. 37
11.3.2 Bekwaamheid ............................................................................................................ 38
11.3.3 Voorwerp ................................................................................................................... 38
11.3.4 Oorzaak...................................................................................................................... 38
11.4 De interpretatie van overeenkomsten .............................................................................. 38
11.5 De uitwerking van de overeenkomst ................................................................................ 38
11.5.1 De uitwerking tussen de contractpartijen ................................................................. 38
11.5.2 De uitwerking tegenover derden .............................................................................. 39
11.6 Beëindiging en schorsing van de overeenkomst. .............................................................. 40
11.6.1 Betaling ...................................................................................................................... 40
11.6.2 Ongewone uitdovingsgronden .................................................................................. 40
11.7 Modaliteiten van de verbintenis ....................................................................................... 42
11.7.1 Verbintenissen onder voorwaarde ............................................................................ 42
11.7.2 Verbintenissen met tijdsbepaling .............................................................................. 42
11.7.3 Alternatieve verbintenissen ...................................................................................... 43
11.7.4 Verbintenissen met meerdere subjecten .................................................................. 43
11.8 Bewijs van verbintenissen ................................................................................................. 44
11.8.1 Basisregels inzake bewijslast ..................................................................................... 44
11.8.2 De verschillende bewijsmiddelen .............................................................................. 44
12 Verbintenissen uit quasi-contracten ......................................................................................... 46
12.1 Zaakwaarneming ............................................................................................................... 46
12.2 De onverschuldigde betaling ............................................................................................. 46
12.3 Verrijking zonder oorzaak.................................................................................................. 46
13 Verbintenissen uit onrechtmatige daad .................................................................................... 47
13.1 Aansprakelijkheid voor eigen daad ................................................................................... 47
13.1.1 De fout ....................................................................................................................... 47
4
,Master in Bedrijfskunde Samenvatting: Inleiding tot het recht VUB
13.1.2 Schade ....................................................................................................................... 47
13.1.3 Causaal verband ........................................................................................................ 47
13.2 Aansprakelijkheid van de ouders voor daden van hun minderjarigen kinderen .............. 48
13.3 Aansprakelijkheid van onderwijzers en ambachtslieden .................................................. 48
13.4 Aansprakelijkheid van aanstellers (WN&WG) ................................................................... 48
13.5 Aansprakelijkheid voor zaken ............................................................................................ 48
13.5.1 Algemene aansprakelijkheid voor zaken ................................................................... 48
13.5.2 Aansprakelijkheid voor dieren................................................................................... 49
13.6 Bijzondere regeling inzake verkeersslachtoffers ............................................................... 49
Hoofdstuk 5: Benoemde overeenkomsten ........................................................................................... 50
14 Koop........................................................................................................................................... 50
14.1 Definitie ............................................................................................................................. 50
14.2 Partijen en voorwerp ......................................................................................................... 50
14.3 Vorm van de verkoopovereenkomst ................................................................................. 50
14.4 De verplichtingen van de partijen ..................................................................................... 50
14.4.1 De verplichtingen van de verkoper ........................................................................... 50
14.4.2 De verplichtingen van de koper ................................................................................ 51
15 Huur ........................................................................................................................................... 52
15.1 Definitie en soorten ........................................................................................................... 52
15.2 Algemene regels inzake huur ............................................................................................ 52
15.2.1 De verplichtingen van de verhuurder........................................................................ 52
15.2.2 De verplichtingen van de huurder ............................................................................. 52
15.2.3 De duurtijd van de huur ............................................................................................ 53
15.3 Woninghuur ....................................................................................................................... 53
15.3.1 Toepassingsgebied .................................................................................................... 53
15.3.2 Schriftelijke overeenkomst en bijlage ....................................................................... 54
15.3.3 De huurprijs en de herziening ................................................................................... 54
15.3.4 De huurwaarborg ...................................................................................................... 54
15.3.5 Duurtijd en opzeggingsregeling ................................................................................. 54
15.4 Pacht .................................................................................................................................. 54
16 Ander benoemde overeenkomsten .......................................................................................... 55
16.1 Aannemingsovereenkomst................................................................................................ 55
16.1.1 Definitie ..................................................................................................................... 55
16.1.2 Taak van aannemer en architect ............................................................................... 55
16.1.3 Oplevering van de werkzaamheden .......................................................................... 55
16.1.4 De wet Breyne ........................................................................................................... 55
5
,Master in Bedrijfskunde Samenvatting: Inleiding tot het recht VUB
16.2 Lening ................................................................................................................................ 55
16.2.1 Bruiklening ................................................................................................................. 55
16.2.2 Verbruiklening ........................................................................................................... 55
16.3 Bewaargeving .................................................................................................................... 56
16.4 Dading................................................................................................................................ 56
16.5 Borgtocht ........................................................................................................................... 56
16.5.1 Definitie ..................................................................................................................... 56
16.5.2 Gevolgen .................................................................................................................... 56
16.6 Pand ................................................................................................................................... 56
16.7 Lastgeving .......................................................................................................................... 56
Handels – en economisch recht ............................................................................................................ 57
17 Hoofdstuk 1: Fundamentele elementen van het handels- en economisch recht ..................... 57
17.1 De bronnen van het economisch recht ............................................................................. 57
17.2 Wetgeving.......................................................................................................................... 57
17.2.1 Rechtsregels uitgevaardigd door supranationale politieke instellingen ................... 57
17.2.2 Het traditionele internationaal recht ........................................................................ 57
17.3 Rechtspraak ....................................................................................................................... 57
17.4 Gewoonte .......................................................................................................................... 57
17.5 Rechtsleer .......................................................................................................................... 58
18 De rechtbank van koophandel .................................................................................................. 58
18.1 Samenstelling .................................................................................................................... 58
18.2 Bevoegdheden ................................................................................................................... 58
18.3 Procedures......................................................................................................................... 58
19 Het bewijs in handelszaken ....................................................................................................... 59
19.1 Bijzondere bewijsmiddelen ............................................................................................... 59
19.1.1 De boekhouding ........................................................................................................ 59
19.1.2 De factuur .................................................................................................................. 59
20 De handelaar en handelsdaden................................................................................................. 61
20.1 De daden van koophandel (examenvraag)........................................................................ 61
20.1.1 De objectieve daden van koophandel ....................................................................... 61
6
, Master in Bedrijfskunde Samenvatting: Inleiding tot het recht VUB
Recht: samenvatting
Hoofdstuk 0: Algemeen recht
1 Algemene inleiding
1.1 Wat is recht?
Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen, wat mag, moet en verboden is.
Bv. Een meerderjarige mag een huis kopen, kiesplicht vanaf 18, diefstal is een misdaad.
Doel van recht= het maatschappelijk leven te ordenen.
De regels worden opgelegd door de overheid, het is m.a.w. de overheid die beslist welke
rechtsregels uitgevaardigd zullen worden.
De regels zijn afdwingbaar, bv. De regel dat iemand een overeenkomst heeft afgesloten en die dus
ook moet naleven is een rechtsregel.
1.2 Indeling van het recht
Binnen het recht kunnen verschillende indelingen gemaakt worden. Het meest klassieke is het
privaatrecht en publiekrecht.
1.2.1 Privaatrecht – publiekrecht
1. Het privaatrecht
Regelt de verhouding tussen burgers onderling.
Binnen het privaatrecht vind men o.a. het burgerlijk recht, handelsrecht, gerechtelijk privaatrecht
en internationaal privaatrecht.
Burgerlijk recht: geeft o.a. regels aan mbt familiale verhoudingen, contracten tussen burgers,
zakelijke rechten…
Handelsrecht: Bevat regels inzake het statuut van handelaars en bepaalde
handelsverrichtingen.
Gerechtelijk privaatrecht: Geeft aan hoe het gerechtelijk apparaat (welke rechtbanken en
waarvoor ze bevoegd zijn), en op welke wijze procedures voor de rechtbank gevoerd moeten
worden.
Internationaal privaatrecht: Geeft aan welke rechter bevoegd is en welke rechtsregels
toegepast moeten worden als er een grensoverschrijdend rechtsprobleem is.
2. Het publiekrecht
Regelt de algemene belangen en heeft betrekking op de inrichting, de werking en de onderlinge
verhoudingen van de overheidsorganen, en op de verhouding van de overheid tot de burgers.
Binnen het publiekrecht vinden we o.a. het staatrecht, het administratief recht, het strafrecht en
het fiscaal recht.
Staatsrecht: Geheel van regels die betrekking hebben op de inrichting en de werking van de
staat.
7
