Bestuursrecht
H1 – Fundamentele elementen van het bestuursrecht
1 Afbakening van het bestuursrecht
Situering van het bestuursrecht
Voorbeelden
Welness bouwen op verkavelingsgrond
Vergunningen
Betogingen organiseren
Verbouwen aan bestaande woning
Het algemeen belang heeft voorrang op het privaat belang
Bv: snelweg aanleggen
Nodig dat privégrond wordt ingenomen als alles in orde is van
regelgeving burger wordt onteigent
Nationaal (Belgisch)
Regionaal niveau
- WM: Provincieraad – provinciale reglementen
- WM: Gemeenteraad – gemeentelijke reglementen
Publiek recht
Overheid bepaalde regels
Relatie overheid – burgers
Begrip bestuursrecht
Organiseert het openbaar bestuur
Bestuurlijke overheden uit Grondwet
- Federale UM
o Federale regering
- Regionale UM
o Regeringen van de gemeenschappen en gewesten
Vlaamse regering
Waalse regering
Franse Gemeenschapsregering
Brusselse regering
Regering van de Duitstalige Gemeenschap
- Provincies UM
o Provinciegouverneur en bestendige deputatie
- Gemeenten UM
o Burgemeester en college van burgemeester en
schepenen
Bestuurlijke diensten opgericht of erkend door de overheid
- OCMW’s
o Werkloosheidsuitkeringen beperken tot 2 jaar meer
mensen willen leefloon
- Agentschap van opgroeien (Kind&Gezin)
- Bpost
- FOD (Financiële Overheidsdienst)
- Rijksinstituut voor sociale verzekeringen
Regelt diens taakvervulling binnen de krijtlijnen van het grondwettelijk
recht/ staatsrecht
Bestuur moet steeds optreden in het algemeen belang
1
, Veranderende beleidsopvattingen overheden
Veranderende verwachtingen bevolking
Overheden treden op verschillende wijzen op, door het
nemen van
- Bestuurlijke beslissingen
o Een wet op zich is niet voldoende moet verder
uitgevoerd worden
o Individuele beslissingen nemen in een concreet dossier
- Beslissingen van wetgevende aard
o Regels of besluiten genomen in het algemeen belang
o Vb: Gemeentelijk politiereglement
- Beslissingen van jurisdictionele aard
o Beslissingen van administratieve rechtbanken
o Beslissingen in tuchtzaken
o De Raad van State
OEFENINGEN
Weigering vrijstelling student KU Leuven
Bestuurlijke dienst; erkend/opgericht door Vlaamse overheid
Bestuurlijke beslissing; individuele beslissing in concreet dossier
- Kadert binnen het algemeen belang
o Evenwaardig zijn – gelijke berechting
o Afhankelijk van aantal studiepunten en inhoud
Vastelling politiereglement door de gemeenteraad
Beslissing van wetgevende aard
Bestuurlijke overheid uit de Grondwet gemeenteraad neemt deze
beslissing
Raad voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen
Beslissingen van jurisdictionele aard
Eerst naar ombudsdienst examencommissie de raad
Bekrachtiging van wet door koning
Valt niet onder administratief recht
Bekrachtiging en afkondiging / goedkeuring en ondertekening
Kadert binnen de federale WM
Bpost
Bestuurlijke dienst; erkend/opgericht door federale overheid
Bestuurlijke beslissing; individuele beslissing in concreet dossier
Arrest van cassatie
Valt niet onder administratief recht
Het is een jurisdictionele/rechterlijke beslissing
Valt onder RM
OCMW
Bestuurlijke dienst; erkend/opgericht door federale overheid
Bestuurlijke beslissing; individuele beslissing in concreet dossier
Inroepen alarmbelprocedure
Procedure die ervoor zorgt dat een beslissing niet zomaar
goedgekeurd wordt
Binnen de WM van staatsrecht
OVAM (Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij)
Bestuurlijke beslissing; individuele beslissing in concreet dossier
Afleveren van stedenbouwkundige vergunning
Bestuurlijke beslissing; individuele beslissing in concreet dossier
2
, Administratief recht is een uitzonderingsrecht
Bestuurlijke overheidsdiensten moet beslissingen nemen in het algemeen
belang
Hebben van eigen rechtsregels
Diensten staan boven de burgers en kunnen soms meer permitteren
Bv: betogingsverbod in algemeen belang (veiligheid)
Algemeen belang ⟷ privébelang individu
Eenzijdige beslissingen kunnen nemen
- Geen inspraak van de bevolking
Meerzijdige beslissingen
- Er moet een contract zijn, een consensus
Eigen (ruimere) rechten (=voorrechten)
Eigen (zwaardere) plichten
Eigen terminologie
Uitvoerbare beslissingen
= Eenzijdige administratieve beslissingen/rechtshandeling
Voorbeeldsituatie
Een studentenorganisatie (organisatoren van de betoging) vraagt de
burgemeester toelating om te betogen in de gemeente. De
burgemeester weigert toelating te verlenen.
Administratieve rechtshandeling vs materiële handeling
Administratieve rechtshandeling
- Rechtsgevolgen die het bestuur bewust gewild heeft en voor
ogen had
- Bv: betoging weigeren, iemand benoemen
Materiële handeling
- Er zijn geen rechtsgevolgen gewild
- Bv: toch een betoging optreden om de betoging te stoppen
- Bv: er moeten nog documenten in het dossier worden
neergelegd voor een benoeming
Eenzijdige rechtshandeling vs meerzijdige rechtshandeling
Eenzijdige rechtshandeling
- Rechtsgevolgen zonder akkoord van de betrokkene
- Aanvechtbaar bij de RvS
- Bv: een aanbod in de winkel, betogingsverbod,
jachtvergunning, bouwvergunning
Meerzijdige rechtshandeling
- Met het akkoord van de betrokkene = overeenkomsten
(consensus)
- Bv: aannemingsovereenkomst tussen gemeente en bedrijf die
sportcomplex wil bouwen
3
H1 – Fundamentele elementen van het bestuursrecht
1 Afbakening van het bestuursrecht
Situering van het bestuursrecht
Voorbeelden
Welness bouwen op verkavelingsgrond
Vergunningen
Betogingen organiseren
Verbouwen aan bestaande woning
Het algemeen belang heeft voorrang op het privaat belang
Bv: snelweg aanleggen
Nodig dat privégrond wordt ingenomen als alles in orde is van
regelgeving burger wordt onteigent
Nationaal (Belgisch)
Regionaal niveau
- WM: Provincieraad – provinciale reglementen
- WM: Gemeenteraad – gemeentelijke reglementen
Publiek recht
Overheid bepaalde regels
Relatie overheid – burgers
Begrip bestuursrecht
Organiseert het openbaar bestuur
Bestuurlijke overheden uit Grondwet
- Federale UM
o Federale regering
- Regionale UM
o Regeringen van de gemeenschappen en gewesten
Vlaamse regering
Waalse regering
Franse Gemeenschapsregering
Brusselse regering
Regering van de Duitstalige Gemeenschap
- Provincies UM
o Provinciegouverneur en bestendige deputatie
- Gemeenten UM
o Burgemeester en college van burgemeester en
schepenen
Bestuurlijke diensten opgericht of erkend door de overheid
- OCMW’s
o Werkloosheidsuitkeringen beperken tot 2 jaar meer
mensen willen leefloon
- Agentschap van opgroeien (Kind&Gezin)
- Bpost
- FOD (Financiële Overheidsdienst)
- Rijksinstituut voor sociale verzekeringen
Regelt diens taakvervulling binnen de krijtlijnen van het grondwettelijk
recht/ staatsrecht
Bestuur moet steeds optreden in het algemeen belang
1
, Veranderende beleidsopvattingen overheden
Veranderende verwachtingen bevolking
Overheden treden op verschillende wijzen op, door het
nemen van
- Bestuurlijke beslissingen
o Een wet op zich is niet voldoende moet verder
uitgevoerd worden
o Individuele beslissingen nemen in een concreet dossier
- Beslissingen van wetgevende aard
o Regels of besluiten genomen in het algemeen belang
o Vb: Gemeentelijk politiereglement
- Beslissingen van jurisdictionele aard
o Beslissingen van administratieve rechtbanken
o Beslissingen in tuchtzaken
o De Raad van State
OEFENINGEN
Weigering vrijstelling student KU Leuven
Bestuurlijke dienst; erkend/opgericht door Vlaamse overheid
Bestuurlijke beslissing; individuele beslissing in concreet dossier
- Kadert binnen het algemeen belang
o Evenwaardig zijn – gelijke berechting
o Afhankelijk van aantal studiepunten en inhoud
Vastelling politiereglement door de gemeenteraad
Beslissing van wetgevende aard
Bestuurlijke overheid uit de Grondwet gemeenteraad neemt deze
beslissing
Raad voor betwistingen inzake studievoortgangsbeslissingen
Beslissingen van jurisdictionele aard
Eerst naar ombudsdienst examencommissie de raad
Bekrachtiging van wet door koning
Valt niet onder administratief recht
Bekrachtiging en afkondiging / goedkeuring en ondertekening
Kadert binnen de federale WM
Bpost
Bestuurlijke dienst; erkend/opgericht door federale overheid
Bestuurlijke beslissing; individuele beslissing in concreet dossier
Arrest van cassatie
Valt niet onder administratief recht
Het is een jurisdictionele/rechterlijke beslissing
Valt onder RM
OCMW
Bestuurlijke dienst; erkend/opgericht door federale overheid
Bestuurlijke beslissing; individuele beslissing in concreet dossier
Inroepen alarmbelprocedure
Procedure die ervoor zorgt dat een beslissing niet zomaar
goedgekeurd wordt
Binnen de WM van staatsrecht
OVAM (Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij)
Bestuurlijke beslissing; individuele beslissing in concreet dossier
Afleveren van stedenbouwkundige vergunning
Bestuurlijke beslissing; individuele beslissing in concreet dossier
2
, Administratief recht is een uitzonderingsrecht
Bestuurlijke overheidsdiensten moet beslissingen nemen in het algemeen
belang
Hebben van eigen rechtsregels
Diensten staan boven de burgers en kunnen soms meer permitteren
Bv: betogingsverbod in algemeen belang (veiligheid)
Algemeen belang ⟷ privébelang individu
Eenzijdige beslissingen kunnen nemen
- Geen inspraak van de bevolking
Meerzijdige beslissingen
- Er moet een contract zijn, een consensus
Eigen (ruimere) rechten (=voorrechten)
Eigen (zwaardere) plichten
Eigen terminologie
Uitvoerbare beslissingen
= Eenzijdige administratieve beslissingen/rechtshandeling
Voorbeeldsituatie
Een studentenorganisatie (organisatoren van de betoging) vraagt de
burgemeester toelating om te betogen in de gemeente. De
burgemeester weigert toelating te verlenen.
Administratieve rechtshandeling vs materiële handeling
Administratieve rechtshandeling
- Rechtsgevolgen die het bestuur bewust gewild heeft en voor
ogen had
- Bv: betoging weigeren, iemand benoemen
Materiële handeling
- Er zijn geen rechtsgevolgen gewild
- Bv: toch een betoging optreden om de betoging te stoppen
- Bv: er moeten nog documenten in het dossier worden
neergelegd voor een benoeming
Eenzijdige rechtshandeling vs meerzijdige rechtshandeling
Eenzijdige rechtshandeling
- Rechtsgevolgen zonder akkoord van de betrokkene
- Aanvechtbaar bij de RvS
- Bv: een aanbod in de winkel, betogingsverbod,
jachtvergunning, bouwvergunning
Meerzijdige rechtshandeling
- Met het akkoord van de betrokkene = overeenkomsten
(consensus)
- Bv: aannemingsovereenkomst tussen gemeente en bedrijf die
sportcomplex wil bouwen
3