H1: RÖNTGEN
1. Röntgenbuis
- Opstelling
* Vacuüm buis * Kathode (-) * Anode (+)
= wolfraamspiraal = Focus / trefplaat
* Diafragma
- Buis spanning (kV) - Buis stroom (mA)
* ↑ = sterkere stralen
= betere penetratie
2. Röntgenstralen
- Penetratievermogen
1) Soort weefsel 2) Golflengte
* Dichtheid * Harde stralen = korte golflengte
* Dikte ⟶ weke delen zichtb. (hogere dosis)
* Doordingbaarheid * Zachtere stralen = langere golflengte
⟶ bot beelden (lagere dosis)
⟶ Intensiteitsverschillen
° soorten densiteit
1. Lucht ⟶ zwart = translucent
2. Vet vet = tranlucenter dan klieren
3. Weke delen
4. Bot ⟶ wit = afgenomen translucentie
3. Röntgendetector
- Acquisitie + verwerkingseenheden
4. Röntgenfoto
- Kwaliteit; A) Spatiële resolutie B) Contrast resolutie
- Lucent vs radiopaak
- Projectieradiologie (3D ⟶ 2D) ⟶ fluoroscopie (continue)
4.1 Projectie radiologie
- Thorax - Abdominale - Conventionele skelet radiologie
- PA + lateraal - AP - 2 richtingen ⊥
- Bedlig = AP ⟶ staand + ruglig - Bevatten
- Bed: * Vorm
⟶ L-zijde (lateraal) * Botstructuur
* Gewrichten
- Lytische afwijking
= zwart
- Sclerotische afwijking
= wit
A) Superpositie
⟶ ° anatomische ruis => ¾ opname
- FAS opname - Profiel opname
* wervellichamen * proc. transversus
* proc. Spinosus * C1-C2
* facet gewrichten * neuroforamina
B) Vergroting C) Contrast
⟶ dichter bij detector = minimale vergroting - Natuurlijk ⟶ ° spontane densiteits≠
- Middelen ⟶ versterking
1
, 5. Fluoroscopie
- Continue bestraling
* Bewegende lichaamsdelen * Contrast BV * sonde/katheter plaating
H2: TOMOGRAFIE
1. Conventionele tomografie
- Oplossing voor superpositie
2. Computer Tomografie (CT)
-Röntgenstralen - Ontwikkeling
- Spiraalvormige acquisitie ⟶ spiraal CT * ’74: conventionele CT
- Snelle acquisitie * ’89: spiraal CT
- Stralingsabsorptie = Hounsfield eenheden * ’98: multidetector CT
* ’05: dual energy CT
* ’21: photon counting CT
2.1 SPIRAAL CT
- Voordelen - Nadelen
* ↑ contrastoplossend vermogen * kostprijs
* gn superpositie hinder * nood contrast
* dwarse doorsnede * ↑ stralingsdosis
- Attenuatie
* Toename attenuatie * Afname attenuatie
° wit ° zwart
° hyperdens ° hypodens
- Hounsfield Unit (HU)
* -1000 − +3000 * gebruik:
⟶ beelden maken
* Lucht = -1000 ⟶ hypodens ⟶ beelden bekijken
* Longen = -500
* Vet = -100 / - 50
* Water =0
* Bloed = +
* Bot = + ⟶ hyperdens
* Window width / level
- Contraststoffen
* ↑ intrinsieke contrast * oraal / rectaal * intraveneus jodium
° orgaan/BV ° darmen ° BV
° ↑ attenuatie = hyperdens
* IV contrast en karakteriseren afwijkingen
° Structuren ° Snelheid aankleuring ° Gehele / sommige plaatsen
° Uitwassing
2.2 MULTIDETECTOR SPIRAAL CT
- ↑ Temporele resolutie - ↑ Spatiale resolutie
* sneller * dunnere doorsnede
* ↓ artefarcten * ↓ volume-artefarcten + scherpere beelden
* ↑ contrast administratie * grotere volumes (total body)
2
1. Röntgenbuis
- Opstelling
* Vacuüm buis * Kathode (-) * Anode (+)
= wolfraamspiraal = Focus / trefplaat
* Diafragma
- Buis spanning (kV) - Buis stroom (mA)
* ↑ = sterkere stralen
= betere penetratie
2. Röntgenstralen
- Penetratievermogen
1) Soort weefsel 2) Golflengte
* Dichtheid * Harde stralen = korte golflengte
* Dikte ⟶ weke delen zichtb. (hogere dosis)
* Doordingbaarheid * Zachtere stralen = langere golflengte
⟶ bot beelden (lagere dosis)
⟶ Intensiteitsverschillen
° soorten densiteit
1. Lucht ⟶ zwart = translucent
2. Vet vet = tranlucenter dan klieren
3. Weke delen
4. Bot ⟶ wit = afgenomen translucentie
3. Röntgendetector
- Acquisitie + verwerkingseenheden
4. Röntgenfoto
- Kwaliteit; A) Spatiële resolutie B) Contrast resolutie
- Lucent vs radiopaak
- Projectieradiologie (3D ⟶ 2D) ⟶ fluoroscopie (continue)
4.1 Projectie radiologie
- Thorax - Abdominale - Conventionele skelet radiologie
- PA + lateraal - AP - 2 richtingen ⊥
- Bedlig = AP ⟶ staand + ruglig - Bevatten
- Bed: * Vorm
⟶ L-zijde (lateraal) * Botstructuur
* Gewrichten
- Lytische afwijking
= zwart
- Sclerotische afwijking
= wit
A) Superpositie
⟶ ° anatomische ruis => ¾ opname
- FAS opname - Profiel opname
* wervellichamen * proc. transversus
* proc. Spinosus * C1-C2
* facet gewrichten * neuroforamina
B) Vergroting C) Contrast
⟶ dichter bij detector = minimale vergroting - Natuurlijk ⟶ ° spontane densiteits≠
- Middelen ⟶ versterking
1
, 5. Fluoroscopie
- Continue bestraling
* Bewegende lichaamsdelen * Contrast BV * sonde/katheter plaating
H2: TOMOGRAFIE
1. Conventionele tomografie
- Oplossing voor superpositie
2. Computer Tomografie (CT)
-Röntgenstralen - Ontwikkeling
- Spiraalvormige acquisitie ⟶ spiraal CT * ’74: conventionele CT
- Snelle acquisitie * ’89: spiraal CT
- Stralingsabsorptie = Hounsfield eenheden * ’98: multidetector CT
* ’05: dual energy CT
* ’21: photon counting CT
2.1 SPIRAAL CT
- Voordelen - Nadelen
* ↑ contrastoplossend vermogen * kostprijs
* gn superpositie hinder * nood contrast
* dwarse doorsnede * ↑ stralingsdosis
- Attenuatie
* Toename attenuatie * Afname attenuatie
° wit ° zwart
° hyperdens ° hypodens
- Hounsfield Unit (HU)
* -1000 − +3000 * gebruik:
⟶ beelden maken
* Lucht = -1000 ⟶ hypodens ⟶ beelden bekijken
* Longen = -500
* Vet = -100 / - 50
* Water =0
* Bloed = +
* Bot = + ⟶ hyperdens
* Window width / level
- Contraststoffen
* ↑ intrinsieke contrast * oraal / rectaal * intraveneus jodium
° orgaan/BV ° darmen ° BV
° ↑ attenuatie = hyperdens
* IV contrast en karakteriseren afwijkingen
° Structuren ° Snelheid aankleuring ° Gehele / sommige plaatsen
° Uitwassing
2.2 MULTIDETECTOR SPIRAAL CT
- ↑ Temporele resolutie - ↑ Spatiale resolutie
* sneller * dunnere doorsnede
* ↓ artefarcten * ↓ volume-artefarcten + scherpere beelden
* ↑ contrast administratie * grotere volumes (total body)
2
