Deel V: Burgerlijk recht
Hoofdstuk 2: Personen
2.1.Natuurlijke personen
2.1.2 Bestaan van personen
Rechtssubjecten (dragers van het recht)
1. Natuurlijke personen kunnen rechtshandelingen stellen.
2. Rechtspersonen is een aparte entiteit in het rechtssysteem.
Rechtsobjecten (voorwerpen van de rechtshandeling) kunnen geen
rechtshandelingen stellen.
Principe: Op moment van geboorte wordt je rechtssubject, je wordt
drager van subjectieve rechten -> Geboorte is een rechtsfeit
Uitzondering: ongeboren vrucht ~ persoon (vb: erfrechten) in het belang
van de toekomstige persoon
Voorwaarde: Je moet levend en levensvatbaar zijn
Einde: dood
Principe
Uitzondering: overledene ~ persoon
In het belang van familieleden, erfgenamen, Schuld Eisers
Erkenning na overlijden mhoo erfenis
Als je NA overlijden failliet verklaard worden, vallen schulden weg
ook voor erfgenamen
Afwezigheid (Rechtssubjecten zijn niet te vinden)
Onzekerheid over bestaan -> goederen? Nalatenschap valt niet open,
goederen worden onbeheerd
Speciale Procedure inzake afwezigheid te voeren door belanghebbende bij
EURO om alsnog goederen over gedragen te krijgen
1
,2.1.3 Bekwaamheid
Bekwaamheid rechtsbekwaamheid (bekwaam om onroerend goed te
hebben) of handelingsbekwaamheid (met onroerend goed handelingen
stellen)
Rechtsbekwaamheid Geschikt drager te zijn van Rechten en Plichten
Iedereen is rechtsbekwaam (toch uitzonderingen vb. rechtbank kan je
ontzetten uit politieke rechten)
Handelingsbekwaamheid Geschikt om Rechtshandelingen te stellen
• zelf rechten uit te oefenen
• zelf plichten (verbintenissen) aan te gaan
Beginsel: iedereen is handelingsbekwaam
Uitzonderingen: onbekwaamheden (minderjarigen of verlengd
minderjarige)
2.1.6 Naam
A. Identiteit van de persoon
Belang: identificatie van personen (In het maatschappelijk verkeer en voor
overheidsadministratie)
B. Aard van de naam Van openbare orde
Van openbare orde, in principe een constant gegeven om in het
rechtsverkeer en de overheid te herkennen
C. Soorten:
C.1. Familienaam: Verkrijging afstamming
-> Keuzerecht: naam vader, naam moeder of van een
samengestelde .
naam (zelf gekozen volgorde)
C.2 Voornaam, Wordt door de ouders gekozen
C.3 Ondernemingsnaam, De officiële naam van een bedrijf; moet uniek
en duidelijk zijn.
Ondernemingsnaam is niet hetzelfde als het merknaam.
2
,D. Naamsverbetering en naamsverandering
Naamsverbetering vergissing rechtzetten (recht)
Naamsverandering geen verwarring of schade berokkenen (gunst)
waarvoor je een dossier moet opmaken
2.1.7 Woonplaats
Begrip en belang :
(Juridische) woonplaats: De plaats waar een persoon zijn hoofdverblijf
heeft en geacht wordt te verblijven om zijn rechten uit te oefenen en zijn
plichten na te komen.
• Te onderscheiden van de (feitelijke) verblijfplaats
(Feitelijke) woonplaats: De plaats waar iemand echt verblijft, zonder
dat het officieel geregistreerd is. (vb. Op kot)
Belang woonplaats: juridische gevolgen zoals schulden betalen, exploten,
bevoegde rechtbank, openvallen nalatenschap…
Keuze Woonplaats
Principe: vrije keuze, controle over het centrum van belangen.
2.1.8 Nationaliteit
Nationaliteit is de Juridische band tussen persoon en staat waartoe hij
behoort
Vreemdeling? iemand die op grondgebied van staat verblijft maar niet de
nationaliteit van die staat heeft
3
, 2.1.9 Burgerlijke stand (registers)
A. Begrip en Belang
Publiciteitsregelingen persoonlijke gegevens (vb. over de Onroerend Goed
van een natuurlijk persoon via hypotheekkantoor)
Burgerlijke stand: gemeentedienst
Verzamelen van gegevens omtrent bestaan, staat en bekwaamheid:
authentiek bewijs van rechtsfeiten (geboorteakte) en rechtshandelingen
(huwelijk)
• Opmaken akten van burgerlijke stand
• Publiciteit geven aan die akten
B. Akten van burgerlijke stand
Authentieke bewijswaarde -> enkel aan te vechten met
valsheidsprocedure
Geboorteakte; huwelijksakte; overlijdensakte
C. Publiciteit
Registers van de burgerlijke stand: thans elektronisch in DABS
DABS Databank Akte Burgerlijk Stand
• Uittreksel (samenvatting van gegevens) voor iedereen
zichtbaar
• Afschrift (kopie van de akte) is enkel opvraagbaar voor
betrokkenen
• Privacy-wetgeving legt beperkingen op
2.1.10 Bescherming van de persoonlijke
levenssfeer
Bescherming van de persoonlijke levenssfeer betekend dat gegevens niet
overgenomen mogen worden zonder toestemming
Gaat over bedrijven die lijsten bijhouden met gegevens van natuurlijke
personen
Principe: algeheel verbod voor ondernemingen op het verwerken en
bewaren van persoonsgegevens van natuurlijke personen
MAAR Uitzonderingen:
4
Hoofdstuk 2: Personen
2.1.Natuurlijke personen
2.1.2 Bestaan van personen
Rechtssubjecten (dragers van het recht)
1. Natuurlijke personen kunnen rechtshandelingen stellen.
2. Rechtspersonen is een aparte entiteit in het rechtssysteem.
Rechtsobjecten (voorwerpen van de rechtshandeling) kunnen geen
rechtshandelingen stellen.
Principe: Op moment van geboorte wordt je rechtssubject, je wordt
drager van subjectieve rechten -> Geboorte is een rechtsfeit
Uitzondering: ongeboren vrucht ~ persoon (vb: erfrechten) in het belang
van de toekomstige persoon
Voorwaarde: Je moet levend en levensvatbaar zijn
Einde: dood
Principe
Uitzondering: overledene ~ persoon
In het belang van familieleden, erfgenamen, Schuld Eisers
Erkenning na overlijden mhoo erfenis
Als je NA overlijden failliet verklaard worden, vallen schulden weg
ook voor erfgenamen
Afwezigheid (Rechtssubjecten zijn niet te vinden)
Onzekerheid over bestaan -> goederen? Nalatenschap valt niet open,
goederen worden onbeheerd
Speciale Procedure inzake afwezigheid te voeren door belanghebbende bij
EURO om alsnog goederen over gedragen te krijgen
1
,2.1.3 Bekwaamheid
Bekwaamheid rechtsbekwaamheid (bekwaam om onroerend goed te
hebben) of handelingsbekwaamheid (met onroerend goed handelingen
stellen)
Rechtsbekwaamheid Geschikt drager te zijn van Rechten en Plichten
Iedereen is rechtsbekwaam (toch uitzonderingen vb. rechtbank kan je
ontzetten uit politieke rechten)
Handelingsbekwaamheid Geschikt om Rechtshandelingen te stellen
• zelf rechten uit te oefenen
• zelf plichten (verbintenissen) aan te gaan
Beginsel: iedereen is handelingsbekwaam
Uitzonderingen: onbekwaamheden (minderjarigen of verlengd
minderjarige)
2.1.6 Naam
A. Identiteit van de persoon
Belang: identificatie van personen (In het maatschappelijk verkeer en voor
overheidsadministratie)
B. Aard van de naam Van openbare orde
Van openbare orde, in principe een constant gegeven om in het
rechtsverkeer en de overheid te herkennen
C. Soorten:
C.1. Familienaam: Verkrijging afstamming
-> Keuzerecht: naam vader, naam moeder of van een
samengestelde .
naam (zelf gekozen volgorde)
C.2 Voornaam, Wordt door de ouders gekozen
C.3 Ondernemingsnaam, De officiële naam van een bedrijf; moet uniek
en duidelijk zijn.
Ondernemingsnaam is niet hetzelfde als het merknaam.
2
,D. Naamsverbetering en naamsverandering
Naamsverbetering vergissing rechtzetten (recht)
Naamsverandering geen verwarring of schade berokkenen (gunst)
waarvoor je een dossier moet opmaken
2.1.7 Woonplaats
Begrip en belang :
(Juridische) woonplaats: De plaats waar een persoon zijn hoofdverblijf
heeft en geacht wordt te verblijven om zijn rechten uit te oefenen en zijn
plichten na te komen.
• Te onderscheiden van de (feitelijke) verblijfplaats
(Feitelijke) woonplaats: De plaats waar iemand echt verblijft, zonder
dat het officieel geregistreerd is. (vb. Op kot)
Belang woonplaats: juridische gevolgen zoals schulden betalen, exploten,
bevoegde rechtbank, openvallen nalatenschap…
Keuze Woonplaats
Principe: vrije keuze, controle over het centrum van belangen.
2.1.8 Nationaliteit
Nationaliteit is de Juridische band tussen persoon en staat waartoe hij
behoort
Vreemdeling? iemand die op grondgebied van staat verblijft maar niet de
nationaliteit van die staat heeft
3
, 2.1.9 Burgerlijke stand (registers)
A. Begrip en Belang
Publiciteitsregelingen persoonlijke gegevens (vb. over de Onroerend Goed
van een natuurlijk persoon via hypotheekkantoor)
Burgerlijke stand: gemeentedienst
Verzamelen van gegevens omtrent bestaan, staat en bekwaamheid:
authentiek bewijs van rechtsfeiten (geboorteakte) en rechtshandelingen
(huwelijk)
• Opmaken akten van burgerlijke stand
• Publiciteit geven aan die akten
B. Akten van burgerlijke stand
Authentieke bewijswaarde -> enkel aan te vechten met
valsheidsprocedure
Geboorteakte; huwelijksakte; overlijdensakte
C. Publiciteit
Registers van de burgerlijke stand: thans elektronisch in DABS
DABS Databank Akte Burgerlijk Stand
• Uittreksel (samenvatting van gegevens) voor iedereen
zichtbaar
• Afschrift (kopie van de akte) is enkel opvraagbaar voor
betrokkenen
• Privacy-wetgeving legt beperkingen op
2.1.10 Bescherming van de persoonlijke
levenssfeer
Bescherming van de persoonlijke levenssfeer betekend dat gegevens niet
overgenomen mogen worden zonder toestemming
Gaat over bedrijven die lijsten bijhouden met gegevens van natuurlijke
personen
Principe: algeheel verbod voor ondernemingen op het verwerken en
bewaren van persoonsgegevens van natuurlijke personen
MAAR Uitzonderingen:
4
