Vrouw als vrouw
VAV1: Zenuwstelsel … 2
VAV1: Urinair stelsel … 15
VAV1: Van vruchtbaar naar onvruchtbaar … 21
VAV1: Spijsverteringsstelsel … 28
1
,Vrouw als vrouw 1: Zenuwstelsel
Chemische signaalstoffen = neurotransmitters
● Specifieke berichten (prikkels) van de ene plaats naar andere plaats in het
lichaam (specifiek)
● Meestal kortere duur
● SNELLERE reacties
Functies
● Meet interne en externe milieu
● Integreert informatie van de zintuigen
- Kijken, voelen, ruiken → geeft belangrijke informatie aan centraal
zenuwstelsel (hersenen)
● Coördineert gewilde en ongewilde reacties van vele andere orgaanstelsels
- Direct + niet gewilde reactie: hamer op knie
- Gewilde reactie: knipperen
2 hoofdonderdelen van het zenuwstelsel
1. Centraal zenuwstelsel
● Hersenen + ruggenmerg
- Integreert en coördineert de verwerking sensorische
informatie
- verwerking informatie, geheugen, impulsen
doorgeven
- Doorgeven impulsen naar spieren
- Hogere functies: emoties, geheugen, intelligentie
2. Perifeer zenuwstelsel
● Alle zenuwweefsel buiten CZS
● Alle communicatie tussen CZS en de rest v/h lichaam
→ Ik krijg een prikkel aan in PZS → gaat naar CZS → hersenen registreren prikkel
Reactie: CZS gaat zorgen voor beweging (bv. bloedvaten verwijden of vernauwen)
Prikkel: fles aanraken
Afferente prikkel komt aan in CZS, efferente prikkel gaat weg van het CZS
2
,→ Somatische zintuigen: registreren gewaarwordingen van de buitenwereld en onze
positie daarin (somatisch betekent letterlijk lichamelijk) (voelen, ruiken…)
→ Viscerale zintuigen: registreren gewaarwordingen van de inwendige
omstandigheden en de toestand van de orgaanstelsels (mbt de ingewanden)
→ Gladde spieren: samentrekken of ontspannen zonder dat we er invloed op
hebben (bv klieren)
Functionele onderverdeling
1. Autonoom zenuwstelsel = onbewuste functies zoals hartslag, spijsvertering…
1) Parasympathisch stelsel
● alles wat in rust wordt aangestuurd + alles voornamelijk in
spijsvertering (automatisch, sensorische informatie, viscerale
zintuigen, ik registreer iets er moet informatie doorgegeven
worden)
● “Rest and repose”
● Vb: Activering spijsverteringsstelsel : secretie maagzuur,
pancreas en galvocht, peristaltiek van maag en darmen,...
● Craniale en sacrale hoogte
2) (Ortho)sympathisch ZS
● moment dat er iets beangstigend gebeurt
● “Fight or flight” reacties
● Versnellen hartslag, verhogen BD, verwijding pupillen,
verwijding luchtwegen,zweetklieren,...
● thoracolumbale hoogte
→ Werken vaak tegengesteld
→ Wanneer sympathisch ZS geactiveerd: hartslag versnelt
→ Wanneer parasympatisch ZS geactiveerd: hartslag vertraagt
2. Somatisch zenuwstelsel
● Bewuste controle zoals spierbeweging
Zenuwweefsel
● Neuronen
- = basiseenheden van het zenuwstelsel
- Communiceren zowel onderling als met andere celtypen
3
, - NB: “Neurologie” focust zich op diagnose en behandeling van ziektes
betreffende het zenuwstelsel
● Neuroglia
- = steunweefsel, ondersteuning neuronen
- = Netwerk van vertakte cellen (= neurogliacellen)
- Zeer talrijk
- Veel kleinere cellen dan neuronen
- ondersteuning aan zenuwcellen die de signalen doorgeven
Neuron
● Multipolaire neuronen
- meeste neuronen van het CZS
- alle motorische zenuwcellen die de skeletspieren aansturen
(somatische ZS)
● Unipolaire neuronen
- meeste sensibele neuronen van perifeer zs
- zenuwen die vanuit somatische en viscerale zintuigen impulsen
doorgeven aan CZS
● Dendrieten: op verschillende plaatsen informatie ontvangen
● “Neurogenese” = vorming van nieuwe zenuwcellen.
● Vroeger: celdeling niet mogelijk bij volwassen cel → kan niet worden
vervangen. Enkel bij kinderen (tot adolescentie) nog neurogenese mogelijk
vanwege aanwezigheid van stamcellen.
● Nu: Wel neurale stamcellen aanwezig bij volwassenen zowel in het CZS als
PZS. Toch traag proces indien verwonding, ziekte of veroudering.
- Thv hippocampus (leren en geheugen)
- Thv voorste hersenholtes (reukverwerking en herinneringen)
Neuronen
● Functionele indeling neuronen
1. Sensibele neuronen (zenuwcellen)
4
VAV1: Zenuwstelsel … 2
VAV1: Urinair stelsel … 15
VAV1: Van vruchtbaar naar onvruchtbaar … 21
VAV1: Spijsverteringsstelsel … 28
1
,Vrouw als vrouw 1: Zenuwstelsel
Chemische signaalstoffen = neurotransmitters
● Specifieke berichten (prikkels) van de ene plaats naar andere plaats in het
lichaam (specifiek)
● Meestal kortere duur
● SNELLERE reacties
Functies
● Meet interne en externe milieu
● Integreert informatie van de zintuigen
- Kijken, voelen, ruiken → geeft belangrijke informatie aan centraal
zenuwstelsel (hersenen)
● Coördineert gewilde en ongewilde reacties van vele andere orgaanstelsels
- Direct + niet gewilde reactie: hamer op knie
- Gewilde reactie: knipperen
2 hoofdonderdelen van het zenuwstelsel
1. Centraal zenuwstelsel
● Hersenen + ruggenmerg
- Integreert en coördineert de verwerking sensorische
informatie
- verwerking informatie, geheugen, impulsen
doorgeven
- Doorgeven impulsen naar spieren
- Hogere functies: emoties, geheugen, intelligentie
2. Perifeer zenuwstelsel
● Alle zenuwweefsel buiten CZS
● Alle communicatie tussen CZS en de rest v/h lichaam
→ Ik krijg een prikkel aan in PZS → gaat naar CZS → hersenen registreren prikkel
Reactie: CZS gaat zorgen voor beweging (bv. bloedvaten verwijden of vernauwen)
Prikkel: fles aanraken
Afferente prikkel komt aan in CZS, efferente prikkel gaat weg van het CZS
2
,→ Somatische zintuigen: registreren gewaarwordingen van de buitenwereld en onze
positie daarin (somatisch betekent letterlijk lichamelijk) (voelen, ruiken…)
→ Viscerale zintuigen: registreren gewaarwordingen van de inwendige
omstandigheden en de toestand van de orgaanstelsels (mbt de ingewanden)
→ Gladde spieren: samentrekken of ontspannen zonder dat we er invloed op
hebben (bv klieren)
Functionele onderverdeling
1. Autonoom zenuwstelsel = onbewuste functies zoals hartslag, spijsvertering…
1) Parasympathisch stelsel
● alles wat in rust wordt aangestuurd + alles voornamelijk in
spijsvertering (automatisch, sensorische informatie, viscerale
zintuigen, ik registreer iets er moet informatie doorgegeven
worden)
● “Rest and repose”
● Vb: Activering spijsverteringsstelsel : secretie maagzuur,
pancreas en galvocht, peristaltiek van maag en darmen,...
● Craniale en sacrale hoogte
2) (Ortho)sympathisch ZS
● moment dat er iets beangstigend gebeurt
● “Fight or flight” reacties
● Versnellen hartslag, verhogen BD, verwijding pupillen,
verwijding luchtwegen,zweetklieren,...
● thoracolumbale hoogte
→ Werken vaak tegengesteld
→ Wanneer sympathisch ZS geactiveerd: hartslag versnelt
→ Wanneer parasympatisch ZS geactiveerd: hartslag vertraagt
2. Somatisch zenuwstelsel
● Bewuste controle zoals spierbeweging
Zenuwweefsel
● Neuronen
- = basiseenheden van het zenuwstelsel
- Communiceren zowel onderling als met andere celtypen
3
, - NB: “Neurologie” focust zich op diagnose en behandeling van ziektes
betreffende het zenuwstelsel
● Neuroglia
- = steunweefsel, ondersteuning neuronen
- = Netwerk van vertakte cellen (= neurogliacellen)
- Zeer talrijk
- Veel kleinere cellen dan neuronen
- ondersteuning aan zenuwcellen die de signalen doorgeven
Neuron
● Multipolaire neuronen
- meeste neuronen van het CZS
- alle motorische zenuwcellen die de skeletspieren aansturen
(somatische ZS)
● Unipolaire neuronen
- meeste sensibele neuronen van perifeer zs
- zenuwen die vanuit somatische en viscerale zintuigen impulsen
doorgeven aan CZS
● Dendrieten: op verschillende plaatsen informatie ontvangen
● “Neurogenese” = vorming van nieuwe zenuwcellen.
● Vroeger: celdeling niet mogelijk bij volwassen cel → kan niet worden
vervangen. Enkel bij kinderen (tot adolescentie) nog neurogenese mogelijk
vanwege aanwezigheid van stamcellen.
● Nu: Wel neurale stamcellen aanwezig bij volwassenen zowel in het CZS als
PZS. Toch traag proces indien verwonding, ziekte of veroudering.
- Thv hippocampus (leren en geheugen)
- Thv voorste hersenholtes (reukverwerking en herinneringen)
Neuronen
● Functionele indeling neuronen
1. Sensibele neuronen (zenuwcellen)
4
