Samenvatting - zwemmen - Bewegingsleer in de individuele bewegingsactiviteiten I

Sofie Bosmans KU Leuven 1e Bachelor LO & BW 2023-2024 Examen Juni

Zwemmen
H2: basispricipes zwemmen p6-27
2.1: Fysische eigenschappen van water

Zwemmen
= het zelfstandig voortbewegen in water met behulp van voet-, hand-‚ of Iichaamsbewegingen zonder gebruik te
maken van steun-, drijf- of andere hulpmiddelen.
Stuwen
= mogelijkheden die het menselijk lichaam heeft in het water vooruit te komen

Water...
o Is nat
o Is koud
o Weerkaatst geluid
o Prikt in ogen
o Geeft opwaartse druk
o Geeft meer weerstand
o Oefent hydrostatische druk uit
o Bevat onvoldoende O2 om in te ademen


Hydrostatische druk

 Lucht drukt op lichaam = 1 atmosfeer (bar) zeeniveau

 Onder water: lucht + water drukt op lichaam
o Per 10m verhoogt de druk met 1 bar
o Dus op 10m diepte: 1bar (lucht) + 1 bar (water) = 2 bar

 Voelbaar in
o alle luchtruimtes in lichaam (vb. oren)
o bij inademen: borstkas tegen deze druk inzetten vraagt inspanning  uitademen gaat makkelijk


Aquatisch ademhalen

 Boven water inademen (en onder water uitademen)

 Ademhaling bestaat uit 2 delen:
o Inademen
 Laag boven water en kort
o Uitademen
 Door neus en mond
 Kan in gestroomlijnde positie
 Duur langer dan inademen
 Hoofd in verlengde van lichaam
 Tijdens stuwfase

 2 manieren om te ademen:
o Rotatie breedteas – hoofd op tillen (SS en VL)
o Rotatie lengteas – hoofd draaien (CR)
1

,Evenwicht + vlotvermogen

2 krachten die op het lichaam zonder verplaatsing inwerken in het water
 Neerwaartse/Zwaartekracht (Fz) = kracht die ons lichaam naar centrum van aarde trekt (ook in water !)
 Opwaartse kracht (Fo) = “een lichaam of voorwerp dat je onderdompelt in water, ondervindt een opwaartse
kracht die gelijk is aan het gewicht van de verplaatste hoeveelheid water



Drijven of zinken
 Zwaartekracht < opwaartse kracht  drijven
 Zwaartekracht > opwaartse kracht  zinken



Massadichtheid bepaalt of iets drijft of zinkt

ρ = massa/volume ; ρ van (ongezouten) water = 1
 ρ voorwerp < water  drijven
 ρ voorwerp > water  zinken

- hoe hoger de dichtheid van water, hoe makkelijker drijven wordt
- dode zee = veel zout = hoge dichtheid = makkelijk drijven



Dichtheid lichaam afhankelijk van:
 Samenstelling  vet/lucht = drijven  spieren/bot zinken
 Volume  ingeademd drijven we meestal

Stel:
 Persoon (60kg) ademt in en neemt een volume in van 62liter (= 0,062m³)
o Dichtheid = 60kg/0,062m³ = 967,7kg/m³ < 996kg/m³  drijven
 Persoon van 60kg ademt 4l lucht uit (volume wordt 58liter = 0,058m³)
o Dichtheid = 60kg/0,058m³ = 1034,5 > 996kg/m³  zinken




Principes van Archimedes

 Wanneer we iemand optillen onder, en vervolgens boven water, lijkt het alsof de persoon onder water minder
weegt. Nochtans blijft het dezelfde persoon  schijnbaar gewichtsverlies

 Water heeft een opwaartse kracht!

 Opwaartse kracht van water neutraliseert voor een deel neerwaartse zwaartekracht  schijnbaar gewichtsverlies.




2

, Aangrijpingspunt zwaartekracht = zwaartepunt

 meer voetwaarts want: vet in hersenen, lucht in longen/ veel spiermassa en zware botten in benen

Aangrijpingspunt opwaartse kracht water = perspunt

 Midden verplaatste watermassa

 Krachtenkoppel = rotatie (benen zinken)



Evenwicht = perspunt en zwaartepunt op 1 verticale lijn

Voor evenwicht MOET het zwaartepunt onder het perspunt liggen



Zwaartepunt verplaatsen
o Benen plooien
o Armen boven hoofd

Opdrukpunt/perspunt verplaatsen
o Lichaamsdelen in de lucht
o Drijfmiddelen aanbrengen
 Vlotter tussen benen  perspunt naar voeten (dichtbij Fz)  horizontaler
 Plankje in handen  perspunt naar hoofd (ver van Fz)  benen zinken




Evenwicht bij zwemmers

 Aangrijpingspunten van krachten
o Fz  midden massa
o Fo  (perspunt/opdrukpunt) = midden verplaatst watermassa

 Passief evenwicht (drijven zonder bewegen)

o Hoofd komt boven (vet in hersenen, lucht in longen)
o Benen zinken (veel spiermassa en zware botten)




 rotatie/krachtenkopp
3