EETSTOORNISSEN
ALGEMENE KENMERKEN
Eetstoornis = psychiatrische ziekte waarbij het normale functioneren
wordt belemmert door stoornis in gedachten en gedrag rond eten (Niet
door geringe beschikbaarheid aan voedsel).
Algemene kenmerken:
Vooral bij adolescentie meisjes
Geobsedeerde manier met omgaan eten, lichaamsomvang en
gewicht
Zelfwaardegevoel hangt sterk samen met eetgedrag
Ontstaan door combinatie psychische, sociale, biologische en
familiale factoren
Vaak ontstaan in puberteit als reactie op veel veranderingen die
door jongeren als angstaanjagend worden ervaren
DSM-5 classificatie
Feeding disorders Eating disorders
Pica Anorexia nervosa
Ruminatiestoornis Boulimia nervosa
Vermijdende restrictieve Binge-eating disorder
voedselinnamestoornis Ongespecificeerde eating
disorders
leiden niet tot verstoorde Purging disorder en night
lichaamsbeeld eating syndroom
,ANOREXIA NERVOSA
DSM 5
A) TE LAAG LICHAAMSGEWICHT
15% lager dan normaal gewicht
Beperken van energie-inname ten opzichte van energiebehoefte
Laag gewicht voor leeftijd, sekse, groeicurve, lichamelijke
gezondheid
B) INTENSE VREES OM AAN TE KOMEN OF DIK TE WORDEN
Gewichtstoename wordt verhindert door pre-occupaties met voedsel
Persisterend gedrag al heeft betrokkene te laag gewicht
C) STOORNIS IN EIGEN LICHAAMSSCHEMA -> INVLOED OP GEWICHT
OF VORM
Onevenredig grote invloed lichaamsgewicht en vorm op oordeel:
perceptiestoornis
Negatieve lichaamsbeweging
Persisteren in het niet onderkennen van ernst actuele lage
lichaamsgewicht
Controle willen behouden (‘ hoe goed ben ik hierin?’) -> afhankelijk
van gewicht (tevreden <-> angstig)
Omgevingsreacties
D) AMENORROE
uitblijven menstruatie gedurende 3 achtereenvolgende cycli
Indien lichaamsvet lager dan 25% -> stop menstruatie
(voortplanting onmogelijk)
Kritiek; pilgebruik + bij mannen geen menstruatie mogelijk
(libidodaling moeilijk vast te stellen)
Bij jonge meisjes is menstruatie vaak niet regelmatig dus moeilijk in
te schatten
TYPES
RESTRICTIEVE TYPE (BEPERKEND TYPE)
Klassieke of zuivere anorexia
Afgelopen 3 maand tijdens recidiverende episoden niet met eetbuien
of purgeren
Dieet + vasten
Overmatig bewegen
,PURGERENDE TYPE
Afgelopen 3 maand tijdens recidiverende episoden bezig met
purgeergedrag of eetbuien
Gebruik van laxantia en/of diuretica
Controleverlies + impulsbeheersing -> automutilatie, woede-
uitbarstingen of verslaving
Stemmingsschommelingen
Purgeergedrag is het zelf opgewekt braken
TYPISCHE GEDRAGSKENMERKEN
1) De negatieve motieven achter hun eetgedrag worden pas uitgesproken
indien er een vertrouwensband is
2) Kunnen kracht putten uit positief ziektewinst (ze kunnen wel afvallen,
sommige vrouwen hebben het hiermee moeilijker) het niet eten kan
aanzien worden als zelfbeheersing, zelfbeperking en wilskracht pseudo
– autonomie
3) Haat-liefdeband met de weegschaal
4) Schijnbare onverschilligheid tegenover symptomen -> gebrek aan
realiteitsbesef
KERNSYMPTOMEN
Verliezen gewicht door te vasten of toename lichaamsbeweging
(restrictief type)
Gewichtsvermindering door opwekken braken of gebruik
laxantia/diuretica (purgerend type)
Hongergevoel is aanwezig -> weigering door extreme angst om in
gewicht toe te nemen
Verstoord lichaamsbeeld
Bizarre eetpatronen zoals eten versnijden in kleine stukjes
Bij mannen een verlies van seksuele interesse en potentie
BMI
Specificatie van actuele ernst anorexia nervosa:
Licht: > 17kg/m2
Matig: 16-16,99 kg/m2
Ernstig: 15-15,99 kg/m2
Zeer ernstig < 15 kg/m2
LICHAMELIJKE KENMERKEN
Amenorroe: indien menstruatie nog niet op 16 jarige leeftijd of later
opgetreden is = primaire amenorroe
, Droge huid + haarverlies
Lanugohaar = donsachtige beharing
Hypotensie + gedaalde lichaamstemperatuur
Obstipatie + dehydratatie
Hypokaliëmie, hypoglycemie + andere elektrolytenstoornissen
Krimpen maag minder voedsel verteren ontwikkelen reflux
Koude ledematen
Oedeem
Gestoorde leverfuncties
Anemie +tekort aan leukocyten
Afname primaire geslachtskenmerken
Ontwikkelen osteoporose + fertiliteitsproblemen
PSYCHOLOGISCHE KENMERKEN
70% heeft andere psychiatrische aandoeningen meest depressie
(vaak als gevolg van anorexia)
Ambitieus, perfectionistisch, conformistisch en vertonen goede
prestaties op school of sport (extreme vormen zoals dwangmatig
sporten)
Bevestiging en waardering van anderen nodig bang voor kritiek
Dwangmatige persoonlijkheidstrekken vaste rituelen
GEZINSKENMERKEN
Hechte gezinnen met zwakke grenzen tussen gezinsleden en met
ongezonde coalities
Generatiegrens vaak waardoor vaak betrokken in ouderlijke
conflicten
Ouders sterk kindgericht en overprotectief
Vanuit sterke gevoelens afhankelijkheid van ouders -> angst voor
scheiding + onbekende met nieuwe ervaringen
SOCIALE KENMERKEN
Vaker conflicten met personen die bezorgd zijn om hun gezondheid
Lastiger om samen te zijn met anderen sociale isolatie
Weinig belangstelling voor wat ooit belangrijk was zoals vrienden,
hobby’s, opleiding meer problemen op werk of school
Minder behoefte aan intimiteit
ALGEMENE KENMERKEN
Eetstoornis = psychiatrische ziekte waarbij het normale functioneren
wordt belemmert door stoornis in gedachten en gedrag rond eten (Niet
door geringe beschikbaarheid aan voedsel).
Algemene kenmerken:
Vooral bij adolescentie meisjes
Geobsedeerde manier met omgaan eten, lichaamsomvang en
gewicht
Zelfwaardegevoel hangt sterk samen met eetgedrag
Ontstaan door combinatie psychische, sociale, biologische en
familiale factoren
Vaak ontstaan in puberteit als reactie op veel veranderingen die
door jongeren als angstaanjagend worden ervaren
DSM-5 classificatie
Feeding disorders Eating disorders
Pica Anorexia nervosa
Ruminatiestoornis Boulimia nervosa
Vermijdende restrictieve Binge-eating disorder
voedselinnamestoornis Ongespecificeerde eating
disorders
leiden niet tot verstoorde Purging disorder en night
lichaamsbeeld eating syndroom
,ANOREXIA NERVOSA
DSM 5
A) TE LAAG LICHAAMSGEWICHT
15% lager dan normaal gewicht
Beperken van energie-inname ten opzichte van energiebehoefte
Laag gewicht voor leeftijd, sekse, groeicurve, lichamelijke
gezondheid
B) INTENSE VREES OM AAN TE KOMEN OF DIK TE WORDEN
Gewichtstoename wordt verhindert door pre-occupaties met voedsel
Persisterend gedrag al heeft betrokkene te laag gewicht
C) STOORNIS IN EIGEN LICHAAMSSCHEMA -> INVLOED OP GEWICHT
OF VORM
Onevenredig grote invloed lichaamsgewicht en vorm op oordeel:
perceptiestoornis
Negatieve lichaamsbeweging
Persisteren in het niet onderkennen van ernst actuele lage
lichaamsgewicht
Controle willen behouden (‘ hoe goed ben ik hierin?’) -> afhankelijk
van gewicht (tevreden <-> angstig)
Omgevingsreacties
D) AMENORROE
uitblijven menstruatie gedurende 3 achtereenvolgende cycli
Indien lichaamsvet lager dan 25% -> stop menstruatie
(voortplanting onmogelijk)
Kritiek; pilgebruik + bij mannen geen menstruatie mogelijk
(libidodaling moeilijk vast te stellen)
Bij jonge meisjes is menstruatie vaak niet regelmatig dus moeilijk in
te schatten
TYPES
RESTRICTIEVE TYPE (BEPERKEND TYPE)
Klassieke of zuivere anorexia
Afgelopen 3 maand tijdens recidiverende episoden niet met eetbuien
of purgeren
Dieet + vasten
Overmatig bewegen
,PURGERENDE TYPE
Afgelopen 3 maand tijdens recidiverende episoden bezig met
purgeergedrag of eetbuien
Gebruik van laxantia en/of diuretica
Controleverlies + impulsbeheersing -> automutilatie, woede-
uitbarstingen of verslaving
Stemmingsschommelingen
Purgeergedrag is het zelf opgewekt braken
TYPISCHE GEDRAGSKENMERKEN
1) De negatieve motieven achter hun eetgedrag worden pas uitgesproken
indien er een vertrouwensband is
2) Kunnen kracht putten uit positief ziektewinst (ze kunnen wel afvallen,
sommige vrouwen hebben het hiermee moeilijker) het niet eten kan
aanzien worden als zelfbeheersing, zelfbeperking en wilskracht pseudo
– autonomie
3) Haat-liefdeband met de weegschaal
4) Schijnbare onverschilligheid tegenover symptomen -> gebrek aan
realiteitsbesef
KERNSYMPTOMEN
Verliezen gewicht door te vasten of toename lichaamsbeweging
(restrictief type)
Gewichtsvermindering door opwekken braken of gebruik
laxantia/diuretica (purgerend type)
Hongergevoel is aanwezig -> weigering door extreme angst om in
gewicht toe te nemen
Verstoord lichaamsbeeld
Bizarre eetpatronen zoals eten versnijden in kleine stukjes
Bij mannen een verlies van seksuele interesse en potentie
BMI
Specificatie van actuele ernst anorexia nervosa:
Licht: > 17kg/m2
Matig: 16-16,99 kg/m2
Ernstig: 15-15,99 kg/m2
Zeer ernstig < 15 kg/m2
LICHAMELIJKE KENMERKEN
Amenorroe: indien menstruatie nog niet op 16 jarige leeftijd of later
opgetreden is = primaire amenorroe
, Droge huid + haarverlies
Lanugohaar = donsachtige beharing
Hypotensie + gedaalde lichaamstemperatuur
Obstipatie + dehydratatie
Hypokaliëmie, hypoglycemie + andere elektrolytenstoornissen
Krimpen maag minder voedsel verteren ontwikkelen reflux
Koude ledematen
Oedeem
Gestoorde leverfuncties
Anemie +tekort aan leukocyten
Afname primaire geslachtskenmerken
Ontwikkelen osteoporose + fertiliteitsproblemen
PSYCHOLOGISCHE KENMERKEN
70% heeft andere psychiatrische aandoeningen meest depressie
(vaak als gevolg van anorexia)
Ambitieus, perfectionistisch, conformistisch en vertonen goede
prestaties op school of sport (extreme vormen zoals dwangmatig
sporten)
Bevestiging en waardering van anderen nodig bang voor kritiek
Dwangmatige persoonlijkheidstrekken vaste rituelen
GEZINSKENMERKEN
Hechte gezinnen met zwakke grenzen tussen gezinsleden en met
ongezonde coalities
Generatiegrens vaak waardoor vaak betrokken in ouderlijke
conflicten
Ouders sterk kindgericht en overprotectief
Vanuit sterke gevoelens afhankelijkheid van ouders -> angst voor
scheiding + onbekende met nieuwe ervaringen
SOCIALE KENMERKEN
Vaker conflicten met personen die bezorgd zijn om hun gezondheid
Lastiger om samen te zijn met anderen sociale isolatie
Weinig belangstelling voor wat ooit belangrijk was zoals vrienden,
hobby’s, opleiding meer problemen op werk of school
Minder behoefte aan intimiteit