MEERDERJARIGE
BESCHERMDE PERSONEN
2024-2025
Gedoceerd door Gerd Verschelden
1e Master
,1 Wanneer is bescherming nodig? .......................................................................................7
1.1 Staat van wilsonbekwaamheid (art. 488/1 oud BW) ...................................................7
1.2 Staat van verkwisting (art. 488/2 oud BW) ..................................................................8
1.3 Quid bij afwezigheid van bescherming? ....................................................................8
2 Buitengerechtelijke bescherming .....................................................................................9
2.1 Doelstellingen..........................................................................................................9
2.2 Toepassingsgebied ................................................................................................. 10
2.3 Toepassingsvoorwaarden ....................................................................................... 10
2.4 Wat kan geregeld worden in de lastgevingsovereenkomst?....................................... 11
2.5 Uitwerking van de lastgeving (art. 490/1, §1 oud BW) ............................................... 12
2.6 Uitvoering van de lastgeving (art. 490/2, §1 oud BW) ................................................ 13
2.7 Buitengerechtelijke bescherming geniet voorrang .................................................... 14
2.8 Omzetting naar RB of voorwaarden ......................................................................... 14
2.9 Rechterlijke bescherming als vangnet? Art. 490/1, §2, lid 3 ...................................... 15
2.10 Einde buitengerechtelijke bescherming (490/2, §3 oud BW) ..................................... 16
3 Rechterlijke bescherming............................................................................................... 16
3.1 Wanneer? .............................................................................................................. 16
3.2 Wie kan om RB verzoeken? ..................................................................................... 16
3.3 Hoe verzoekt men om RB? ...................................................................................... 17
3.4 Administratief dossier per beschermde persoon ..................................................... 18
3.5 Centraal register voor de bescherming van personen ............................................... 19
3.6 Publiciteit .............................................................................................................. 19
3.7 Beoordeling wilsbekwaamheid door vrederechter ................................................... 19
3.8 Hoogstpersoonlijke rechtshandelingen ................................................................... 20
3.8.1 Machtigingsregime ......................................................................................... 21
3.9 Uitwerking RB (art. 492/3 oud BW) .......................................................................... 21
3.10 Sanctionering ........................................................................................................ 22
3.10.1 Handelingen gesteld vóór de start van het bewind (493/2 en 493/3) .................. 23
3.11 Beëindiging RB ....................................................................................................... 23
4 Bewindvoering ............................................................................................................... 23
4.1 Bijstand – art. 498 oud BW ...................................................................................... 24
4.1.1 Opdracht bewindvoerder bij bijstand – art 498/2 oud BW ................................. 24
4.2 Vertegenwoordiging en beheer – art. 499 oud BW .................................................... 24
4.2.1 Machtigingsbehoevende handelingen ............................................................. 25
4.2.2 Handelen bewindvoerder zonder voorafgaande machtiging? – art. 499/13 oud BW
4.2.3 Bijzondere beschermingsmaatregelen ............................................................ 26
1
, 4.2.4 Verslaggeving vertegenwoordiging en beheer ................................................... 26
4.2.5 Enkele bijzondere regelingen........................................................................... 27
4.3 Voorafgaande wilsverklaring – art. 496 ev Oud BW ................................................... 27
4.4 Keuze van de bewindvoerder .................................................................................. 28
4.5 Vervanging bewindvoerder/wijziging opdracht ......................................................... 29
4.6 Opdracht v/d bewindvoerder .................................................................................. 29
4.7 Belangentegenstelling – art. 497/4 oud BW.............................................................. 29
4.8 De vertrouwenspersoon – art. 501 oud BW .............................................................. 30
4.9 Beëindiging opdracht bewindvoerder – art. 502 Oud BW .......................................... 30
2
, Burgerlijk Wetboek – Titel XII Meerderjarigheid en beschermde personen
Hoofdstuk II Beschermde personen
Afdeling 1. Toepassingsgebied Art. 488/1 Staat van wilsonbekwaamheid
Art. 488/2 Staat van verkwisting
Afdeling 2. Buitengerechtelijke Art. 489 Toepassingsgebied
bescherming Art. 490 Registratie lastgeving
Art. 490/1 Aanvang en bescherming
Art. 490/2 Uitvoering en beëindiging
Afdeling 3. Rechterlijke bescherming
Onderafdeling 1. Definities Art. 491
Onderafdeling 2. De onbekwaamheid Art. 492 subsidiariteit rechterlijke bescherming
Art. 492/1 onbekwaamverklaring (handelingen)
Art. 492/2 gemeen recht opvang onbekwaamheid
(bijstand/vertegenwoordiging)
Art. 492/3 aanvang
Art. 492/4 beëindiging, herziening, evaluatie
Onderafdeling 3. Sanctionering Art. 493 Gevolgen, relatieve aard, rechtens,
restitutieverplichting
Art. 493/1 verjaring
Art. 493/2 nietigverklaring handelingen gesteld vóór
beschermingsmaatregel
Art. 493/3 nietigverklaring handelingen na overlijden en verzoek
tot bescherming
Hoofdstuk II/1. Het bewind
Afdeling 1. Definities Art. 494
Afdeling 2. Ontstaan van het bewind Art. 495
Afdeling 3. Organisatie van het bewind Art. 496 wilsverklaring door beschermde persoon
Art. 496/1 wilsverklaring door familiale bewindvoerder en
vertrouwenspersoon
Art. 496/2 homologatie aanstelling
Art. 496/3 aanwijzing bewindvoerder
Art. 496/4 aantal bewindvoerders
Art. 496/5 vrijwillig karakter
Art. 496/6 personen die geen bewindvoerder mogen zijn
Art. 496/7 herziening opdracht/aanstelling bewindvoerder
Afdeling 4. De werking van het bewind
Eerste onderafdeling. Algemene Art. 497 algemene opdracht bewindvoerder
bepalingen Art. 497/1 bevoegdheid Koning om functie bewindvoerder te
omkaderen
Art. 497/2 handelingen die niet vatbaar zijn voor bijstand en
vertegenwoordiging
Art. 497/3 geschillen tussen bewindvoerders en tussen
bewindvoerder en beschermde persoon
Art. 497/4 belangentegenstelling
Art. 497/5 bezoldiging
Art. 497/6 informatierecht vrederechter
Art. 497/7 informeringsplicht bewindvoerder
Art. 497/8 Onderzoek en goedkeuring verslag door vrederechter
Onderafdeling 2. Bijstand Art. 498 toepassingsgebied
Art. 498/1 inhoud bijstand
3
BESCHERMDE PERSONEN
2024-2025
Gedoceerd door Gerd Verschelden
1e Master
,1 Wanneer is bescherming nodig? .......................................................................................7
1.1 Staat van wilsonbekwaamheid (art. 488/1 oud BW) ...................................................7
1.2 Staat van verkwisting (art. 488/2 oud BW) ..................................................................8
1.3 Quid bij afwezigheid van bescherming? ....................................................................8
2 Buitengerechtelijke bescherming .....................................................................................9
2.1 Doelstellingen..........................................................................................................9
2.2 Toepassingsgebied ................................................................................................. 10
2.3 Toepassingsvoorwaarden ....................................................................................... 10
2.4 Wat kan geregeld worden in de lastgevingsovereenkomst?....................................... 11
2.5 Uitwerking van de lastgeving (art. 490/1, §1 oud BW) ............................................... 12
2.6 Uitvoering van de lastgeving (art. 490/2, §1 oud BW) ................................................ 13
2.7 Buitengerechtelijke bescherming geniet voorrang .................................................... 14
2.8 Omzetting naar RB of voorwaarden ......................................................................... 14
2.9 Rechterlijke bescherming als vangnet? Art. 490/1, §2, lid 3 ...................................... 15
2.10 Einde buitengerechtelijke bescherming (490/2, §3 oud BW) ..................................... 16
3 Rechterlijke bescherming............................................................................................... 16
3.1 Wanneer? .............................................................................................................. 16
3.2 Wie kan om RB verzoeken? ..................................................................................... 16
3.3 Hoe verzoekt men om RB? ...................................................................................... 17
3.4 Administratief dossier per beschermde persoon ..................................................... 18
3.5 Centraal register voor de bescherming van personen ............................................... 19
3.6 Publiciteit .............................................................................................................. 19
3.7 Beoordeling wilsbekwaamheid door vrederechter ................................................... 19
3.8 Hoogstpersoonlijke rechtshandelingen ................................................................... 20
3.8.1 Machtigingsregime ......................................................................................... 21
3.9 Uitwerking RB (art. 492/3 oud BW) .......................................................................... 21
3.10 Sanctionering ........................................................................................................ 22
3.10.1 Handelingen gesteld vóór de start van het bewind (493/2 en 493/3) .................. 23
3.11 Beëindiging RB ....................................................................................................... 23
4 Bewindvoering ............................................................................................................... 23
4.1 Bijstand – art. 498 oud BW ...................................................................................... 24
4.1.1 Opdracht bewindvoerder bij bijstand – art 498/2 oud BW ................................. 24
4.2 Vertegenwoordiging en beheer – art. 499 oud BW .................................................... 24
4.2.1 Machtigingsbehoevende handelingen ............................................................. 25
4.2.2 Handelen bewindvoerder zonder voorafgaande machtiging? – art. 499/13 oud BW
4.2.3 Bijzondere beschermingsmaatregelen ............................................................ 26
1
, 4.2.4 Verslaggeving vertegenwoordiging en beheer ................................................... 26
4.2.5 Enkele bijzondere regelingen........................................................................... 27
4.3 Voorafgaande wilsverklaring – art. 496 ev Oud BW ................................................... 27
4.4 Keuze van de bewindvoerder .................................................................................. 28
4.5 Vervanging bewindvoerder/wijziging opdracht ......................................................... 29
4.6 Opdracht v/d bewindvoerder .................................................................................. 29
4.7 Belangentegenstelling – art. 497/4 oud BW.............................................................. 29
4.8 De vertrouwenspersoon – art. 501 oud BW .............................................................. 30
4.9 Beëindiging opdracht bewindvoerder – art. 502 Oud BW .......................................... 30
2
, Burgerlijk Wetboek – Titel XII Meerderjarigheid en beschermde personen
Hoofdstuk II Beschermde personen
Afdeling 1. Toepassingsgebied Art. 488/1 Staat van wilsonbekwaamheid
Art. 488/2 Staat van verkwisting
Afdeling 2. Buitengerechtelijke Art. 489 Toepassingsgebied
bescherming Art. 490 Registratie lastgeving
Art. 490/1 Aanvang en bescherming
Art. 490/2 Uitvoering en beëindiging
Afdeling 3. Rechterlijke bescherming
Onderafdeling 1. Definities Art. 491
Onderafdeling 2. De onbekwaamheid Art. 492 subsidiariteit rechterlijke bescherming
Art. 492/1 onbekwaamverklaring (handelingen)
Art. 492/2 gemeen recht opvang onbekwaamheid
(bijstand/vertegenwoordiging)
Art. 492/3 aanvang
Art. 492/4 beëindiging, herziening, evaluatie
Onderafdeling 3. Sanctionering Art. 493 Gevolgen, relatieve aard, rechtens,
restitutieverplichting
Art. 493/1 verjaring
Art. 493/2 nietigverklaring handelingen gesteld vóór
beschermingsmaatregel
Art. 493/3 nietigverklaring handelingen na overlijden en verzoek
tot bescherming
Hoofdstuk II/1. Het bewind
Afdeling 1. Definities Art. 494
Afdeling 2. Ontstaan van het bewind Art. 495
Afdeling 3. Organisatie van het bewind Art. 496 wilsverklaring door beschermde persoon
Art. 496/1 wilsverklaring door familiale bewindvoerder en
vertrouwenspersoon
Art. 496/2 homologatie aanstelling
Art. 496/3 aanwijzing bewindvoerder
Art. 496/4 aantal bewindvoerders
Art. 496/5 vrijwillig karakter
Art. 496/6 personen die geen bewindvoerder mogen zijn
Art. 496/7 herziening opdracht/aanstelling bewindvoerder
Afdeling 4. De werking van het bewind
Eerste onderafdeling. Algemene Art. 497 algemene opdracht bewindvoerder
bepalingen Art. 497/1 bevoegdheid Koning om functie bewindvoerder te
omkaderen
Art. 497/2 handelingen die niet vatbaar zijn voor bijstand en
vertegenwoordiging
Art. 497/3 geschillen tussen bewindvoerders en tussen
bewindvoerder en beschermde persoon
Art. 497/4 belangentegenstelling
Art. 497/5 bezoldiging
Art. 497/6 informatierecht vrederechter
Art. 497/7 informeringsplicht bewindvoerder
Art. 497/8 Onderzoek en goedkeuring verslag door vrederechter
Onderafdeling 2. Bijstand Art. 498 toepassingsgebied
Art. 498/1 inhoud bijstand
3
