AFSTAMMING II
2024-2025
Gedoceerd door Gerd Verschelden
1e Master
,1 Betwisting vaderschap echtgenoot (vermoeden van vaderschap) .......................................3
1.1 Bezit van staat als absolute grond van niet-ontvankelijkheid ......................................3
1.1.1 GwH 3 februari 2011 (20/2011) – eiser betwistingsvordering: echtgenoot ................3
1.1.2 GwH 7 november 2013 (147/2013) en GwH 3 februari 2016 (18/2016), eiser :
meerderjarig kind .............................................................................................................5
1.1.3 GwH 9 juli 2013 (105/2013), eiser : beweerde biologische vader .............................5
1.1.4 Cassatierechtspraak ingevolge rechtspraak GwH ..................................................5
1.2 Procreatiegerichte toestemming als grond van niet-ontvankelijkheid .........................7
1.2.1 GwH 30 maart 2023 (56/2023) – homokoppel ........................................................7
1.2.2 GwH 6 juli 2023 (109/2023) – heterokoppel............................................................7
1.3 Termijnen.................................................................................................................8
1.3.1 Termijn echtgenoot betwisting eigen vaderschap ...................................................8
1.3.1.1 Overgangsrecht voor kinderen geboren VOOR 1 juli 2007 ...............................9
1.3.2 Termijn moeder betwisting vaderschap echtgenoot – 318,§2, lid 1 ..........................9
1.3.3 Termijn betwisting vaderschap echtgenoot door man die vaderschap opeist ..........9
1.3.3.1 Overgangsrecht kind geboren VOOR 1 juli 2007............................................ 10
1.3.4 Termijn betwisting vaderschap echtgenoot door kind ........................................... 10
1.3.4.1 Vervaltermijn kind – GwH 31 mei 2011 (96/2011).......................................... 11
1.3.4.2 GwH 7 november 2013 (147/2013) – gebrek aan overgangsbepaling i.v.m.
vervaltermijn kind ....................................................................................................... 12
1.4 Delphine Boël vs. Albert II ....................................................................................... 13
1.4.1 Famrb Brussel 17 november 2014 ....................................................................... 13
1.4.2 GwH 3 februari 2016 (18/2016) – vervaltermijn kind ............................................. 14
1.4.3 Famrb. Brussel 28 maart 2017 ............................................................................ 15
1.4.4 HvB Brussel 7 juni 2018 ...................................................................................... 15
1.4.5 HvB Brussel 25 oktober 2018 .............................................................................. 15
1.4.6 HvB Brussel 16 mei 2019 .................................................................................... 15
1.4.7 Cass. 13 december 2918 .................................................................................... 15
1.4.8 HvB Brussel 16 januari 2020 ............................................................................... 16
1.4.9 HvB Brussel 1 oktober 2020 ................................................................................ 16
1.5 Termijn voor bloedverwanten .................................................................................. 16
1.6 Gevolgen betwisting vaderschap echtgenoot .......................................................... 16
1.6.1 Mogelijke terugbetaling van onderhoudsbijdragen ............................................... 16
1.6.2 Schadevergoeding.............................................................................................. 17
2 Betwisting vaderlijke erkenning ....................................................................................... 18
2.1 Bezit van staat als absolute grond van niet-ontvankelijkheid - ongrondwettig ............ 19
1
, 2.2 Vereiste bewezen wilsgebrek als ontvankelijkheidsvoorwaarde voor de vordering ..... 21
2.3 Termijn betwisting erkenning .................................................................................. 21
2.3.1 Erkenner ............................................................................................................ 21
2.3.2 Beweerde biologische vader ............................................................................... 21
2.3.2.1 Overgangsrecht termijn beweerde ouder voor betwisting erkenning .............. 22
2.3.2.2 Discussie aanvangspunt vervaltermijn beweerde ouder ............................... 23
2.4 Partijen in het geding .............................................................................................. 23
2.5 Termijn kind betwisting erkenning ........................................................................... 24
2.6 Geen vorderingsrecht grootouders .......................................................................... 24
2.7 Schadevergoeding ................................................................................................. 25
2.8 Betwisting incestueuze vaderlijke erkenning............................................................ 25
3 Bestrijding frauduleuze erkenningen – W. 19 september 2017........................................... 27
3.1 Territoriaal bevoegde ABS ....................................................................................... 28
3.2 Fasen erkenning ..................................................................................................... 28
3.2.1 aangifte – art. 327, §1 oud BW ............................................................................. 29
3.2.2 Ondertekening aangifte – art. 327/1, §2 oud BW ................................................... 29
3.2.2.1 Weigering aangifte ondertekenen ................................................................ 29
3.2.3 Opmaak erkenningsakte ..................................................................................... 29
3.3 Verhaal tegen weigering opmaak erkenningsakte ..................................................... 31
3.4 Nietigverklaring ...................................................................................................... 32
4 Nota afstammingsrecht .................................................................................................. 35
2
, 1 Betwisting vaderschap echtgenoot (vermoeden van
vaderschap)
1.1 Bezit van staat als absolute grond van niet-ontvankelijkheid
1.1.1 GwH 3 februari 2011 (20/2011) – eiser betwistingsvordering:
echtgenoot
Eisende partij: echtgenoot-juridisch vader die zijn eigen vaderschap wil betwisten.
Art. 318, § 1 [oud] BW schendt artikel 22 van de Grondwet [recht op eerbiediging privéleven] in
samenhang gelezen met artikel 8 EVRM,
in zoverre de vordering tot betwisting van vaderschap niet ontvankelijk is indien het kind bezit
van staat heeft ten aanzien van de echtgenoot van de moeder
➔ Identiek probleem bij art. 330, §1 voor wat betreft erkenning
Als juridische vaderschap (van de echtgenoot) sociaal bevestigd wordt (de echtgenoot heeft zich
dus als vader gedragen)
➔ Volgens de wet: zijn juridisch vaderschap kan nooit worden betwist (de socio-affectieve
werkelijkheid primeert strikt wettelijk dus)
3
2024-2025
Gedoceerd door Gerd Verschelden
1e Master
,1 Betwisting vaderschap echtgenoot (vermoeden van vaderschap) .......................................3
1.1 Bezit van staat als absolute grond van niet-ontvankelijkheid ......................................3
1.1.1 GwH 3 februari 2011 (20/2011) – eiser betwistingsvordering: echtgenoot ................3
1.1.2 GwH 7 november 2013 (147/2013) en GwH 3 februari 2016 (18/2016), eiser :
meerderjarig kind .............................................................................................................5
1.1.3 GwH 9 juli 2013 (105/2013), eiser : beweerde biologische vader .............................5
1.1.4 Cassatierechtspraak ingevolge rechtspraak GwH ..................................................5
1.2 Procreatiegerichte toestemming als grond van niet-ontvankelijkheid .........................7
1.2.1 GwH 30 maart 2023 (56/2023) – homokoppel ........................................................7
1.2.2 GwH 6 juli 2023 (109/2023) – heterokoppel............................................................7
1.3 Termijnen.................................................................................................................8
1.3.1 Termijn echtgenoot betwisting eigen vaderschap ...................................................8
1.3.1.1 Overgangsrecht voor kinderen geboren VOOR 1 juli 2007 ...............................9
1.3.2 Termijn moeder betwisting vaderschap echtgenoot – 318,§2, lid 1 ..........................9
1.3.3 Termijn betwisting vaderschap echtgenoot door man die vaderschap opeist ..........9
1.3.3.1 Overgangsrecht kind geboren VOOR 1 juli 2007............................................ 10
1.3.4 Termijn betwisting vaderschap echtgenoot door kind ........................................... 10
1.3.4.1 Vervaltermijn kind – GwH 31 mei 2011 (96/2011).......................................... 11
1.3.4.2 GwH 7 november 2013 (147/2013) – gebrek aan overgangsbepaling i.v.m.
vervaltermijn kind ....................................................................................................... 12
1.4 Delphine Boël vs. Albert II ....................................................................................... 13
1.4.1 Famrb Brussel 17 november 2014 ....................................................................... 13
1.4.2 GwH 3 februari 2016 (18/2016) – vervaltermijn kind ............................................. 14
1.4.3 Famrb. Brussel 28 maart 2017 ............................................................................ 15
1.4.4 HvB Brussel 7 juni 2018 ...................................................................................... 15
1.4.5 HvB Brussel 25 oktober 2018 .............................................................................. 15
1.4.6 HvB Brussel 16 mei 2019 .................................................................................... 15
1.4.7 Cass. 13 december 2918 .................................................................................... 15
1.4.8 HvB Brussel 16 januari 2020 ............................................................................... 16
1.4.9 HvB Brussel 1 oktober 2020 ................................................................................ 16
1.5 Termijn voor bloedverwanten .................................................................................. 16
1.6 Gevolgen betwisting vaderschap echtgenoot .......................................................... 16
1.6.1 Mogelijke terugbetaling van onderhoudsbijdragen ............................................... 16
1.6.2 Schadevergoeding.............................................................................................. 17
2 Betwisting vaderlijke erkenning ....................................................................................... 18
2.1 Bezit van staat als absolute grond van niet-ontvankelijkheid - ongrondwettig ............ 19
1
, 2.2 Vereiste bewezen wilsgebrek als ontvankelijkheidsvoorwaarde voor de vordering ..... 21
2.3 Termijn betwisting erkenning .................................................................................. 21
2.3.1 Erkenner ............................................................................................................ 21
2.3.2 Beweerde biologische vader ............................................................................... 21
2.3.2.1 Overgangsrecht termijn beweerde ouder voor betwisting erkenning .............. 22
2.3.2.2 Discussie aanvangspunt vervaltermijn beweerde ouder ............................... 23
2.4 Partijen in het geding .............................................................................................. 23
2.5 Termijn kind betwisting erkenning ........................................................................... 24
2.6 Geen vorderingsrecht grootouders .......................................................................... 24
2.7 Schadevergoeding ................................................................................................. 25
2.8 Betwisting incestueuze vaderlijke erkenning............................................................ 25
3 Bestrijding frauduleuze erkenningen – W. 19 september 2017........................................... 27
3.1 Territoriaal bevoegde ABS ....................................................................................... 28
3.2 Fasen erkenning ..................................................................................................... 28
3.2.1 aangifte – art. 327, §1 oud BW ............................................................................. 29
3.2.2 Ondertekening aangifte – art. 327/1, §2 oud BW ................................................... 29
3.2.2.1 Weigering aangifte ondertekenen ................................................................ 29
3.2.3 Opmaak erkenningsakte ..................................................................................... 29
3.3 Verhaal tegen weigering opmaak erkenningsakte ..................................................... 31
3.4 Nietigverklaring ...................................................................................................... 32
4 Nota afstammingsrecht .................................................................................................. 35
2
, 1 Betwisting vaderschap echtgenoot (vermoeden van
vaderschap)
1.1 Bezit van staat als absolute grond van niet-ontvankelijkheid
1.1.1 GwH 3 februari 2011 (20/2011) – eiser betwistingsvordering:
echtgenoot
Eisende partij: echtgenoot-juridisch vader die zijn eigen vaderschap wil betwisten.
Art. 318, § 1 [oud] BW schendt artikel 22 van de Grondwet [recht op eerbiediging privéleven] in
samenhang gelezen met artikel 8 EVRM,
in zoverre de vordering tot betwisting van vaderschap niet ontvankelijk is indien het kind bezit
van staat heeft ten aanzien van de echtgenoot van de moeder
➔ Identiek probleem bij art. 330, §1 voor wat betreft erkenning
Als juridische vaderschap (van de echtgenoot) sociaal bevestigd wordt (de echtgenoot heeft zich
dus als vader gedragen)
➔ Volgens de wet: zijn juridisch vaderschap kan nooit worden betwist (de socio-affectieve
werkelijkheid primeert strikt wettelijk dus)
3
