Sociologische thema’s
Tentamen: 25 maart, herkansing 24 juni
Inhoud
Week 1: Globalisering ............................................................................................................3
Hoorcollege 1 ......................................................................................................................3
Hoorcollege 2 ......................................................................................................................6
Week 2: Werk en Kapitalisme ................................................................................................8
Hoorcollege 3 ......................................................................................................................8
Hoorcollege 4 .................................................................................................................... 11
Week 3: Culturele Ongelijkheid ........................................................................................... 13
Hoorcollege 5 .................................................................................................................... 13
Hoorcollege 6 .................................................................................................................... 17
Week 4: Religie en Secularisering ........................................................................................ 19
Hoorcollege 7 .................................................................................................................... 19
Week 5: Naties en Nationalisme .......................................................................................... 23
Hoorcollege 8 .................................................................................................................... 23
Hoorcollege 9 .................................................................................................................... 26
Week 6: Stedelijke Sociologie .............................................................................................. 27
Hoorcollege 10 .................................................................................................................. 27
Hoorcollege 11 .................................................................................................................. 29
Week 7: Migratie en Europese Waarden .............................................................................. 33
Hoorcollege 12 .................................................................................................................. 33
Literatuur: ............................................................................................................................ 35
Thema 1: globalisering ..................................................................................................... 35
Artikel 1.1: Giddens, A., & Sutton, P. (2021). Globalization and social change ................... 35
Artikel 1.2: Bu, M., Lin, C. T., & Zhang, B. (2016). Globalization and climate change: new
empirical panel data evidence ........................................................................................ 36
Artikel 1.3: Kauder, B., & Potrafke, N. (2015). Globalization and social justice in OECD ..... 37
Thema 2: Werk.................................................................................................................. 39
Artikel 2.1: Edgell, S., & Granter, E. (2019). The sociology of work ..................................... 39
Artikel 2.2: Graeber, D. (2019). Bullshit jobs: A theory. ..................................................... 39
Thema 3: Culturele Ongelijkheid ...................................................................................... 39
Artikel 3.1: Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. ....................................................... 39
Artikel 3.2: Peterson, R. A. (1992). Understanding audience segmentation: From elite and
mass to omnivore and univoor ........................................................................................ 40
1
, Artikel 3.3: Schaap, J., & Berkers, P. (2020). “Maybe it’s... skin colour?” How race-ethnicity
and gender function in consumers’ formation of classification styles of cultural content. . 41
Thema 4: Religie en Secularisering................................................................................... 42
Artikel 4.1: Wilkins-Laflamme, S. (2021). A tale of decline or change? ............................... 42
Artikel 4.2: Bruce, S. (2003). The social process of secularization. .................................... 43
Artikel 4.3: Harambam, J. (2017). Breaking Out of the Matrix: How People Explain Their
Biographical Turn to Conspiracy Theories........................................................................ 43
Thema 5: Natie en Nationalisme ...................................................................................... 44
Artikel 5.1: McCrone. Being Scottish ............................................................................... 44
Artikel 5.2: Calhoun. Nationalism Matters ....................................................................... 44
Artikel 5.3: Fox. National Holiday Commemorations ....................................................... 44
Thema 6: Urbanisering ..................................................................................................... 45
Artikel 6.1: Doucet & Koenders (2018) – Gentrificatie en ‘False Choice Urbanism’ in
Rotterdam’s Afrikaanderwijk ........................................................................................... 45
Artikel 6.2: Yeom & Mikelbank (2019) – Gentrificatie: Inleiding, Overzicht en Toepassing .. 45
Artikel 6.3: Sørensen (2014) – Sociaal Kapitaal in Stedelijke en Plattelandsgebieden: Een
Vergelijking .................................................................................................................... 46
Thema 7: Migratie en Europese Waarden ......................................................................... 46
Artikel 7.1: Massey et al. (1993) – Theories of International Migration: A Review and
Reappraisal.................................................................................................................... 46
Artikel 7.2: Hooghe et al. (2008) – Migration to European Countries: A Structural
Explanation of Patterns 1980-2004.................................................................................. 47
Artikel 7.3: Putnam (2007) – E Pluribus Unum: Diversity and Community in the Twenty-first
Century .......................................................................................................................... 47
2
,Week 1: Globalisering
Hoorcollege 1
Sociological imagination: maak het onbekende bekend
- Gewend raken aan onbekende gewoonten en praktijken
- Op nieuwe manieren over vertrouwde/alledaagse dingen na te denken
Wat is globalisering?
- Snelheid en omvang is heel erg toegenomen
- Bijv voetbal: wk
- Technologie zorgt voor verbinding
- Toegenomen verbinding van individuen als gevolg van technologische
ontwikkelingen
- Het gaat niet boven ons hoofd maar we hebben er dagelijks mee te maken
Herminio martins: sociologen focussen teveel op een land ‘methodologisch
nationalisme overkomen’
Globalisering beperkt het kijken naar een land, doordat veel betrekking heeft op een
groter gebied.
De definitie van globalisering is vaak politiek geladen, wat betekend dat het eraan licht
wie het definieert en wat zijn focus is.
Korte geschiedenis:
Globalisering zijn eigenlijk meerdere processen die steeds doorgaan,
Pre-moderne samenlevingen:
Succesvol → toename groepsgrootte en wereldwijde menselijke populatie
Dit zorgde ook voor het ontstaan van ongelijkheid
Pre-moderne samenlevingen → moderniteit
- Industrialisatie gevolg: er komt een hele andere manier van leven door de
technologische ontwikkelingen, er moet meer en sneller geproduceerd worden.
→ urbanisering
Technologische ontwikkeling niet gelijk verdeeld → ongelijkheid
Moderniteit en natiestaat:
Van traditionele beschavingen waarin politieke autoriteit weinig invloed heeft naar
naties waarin er autoriteit is
Schaduw van globalisering:
Uit technologische middelen kunnen mensen kracht en macht krijgen. (superieure
economische kracht)
Niet alleen de samenleving verandert, maar ook hoe we oorlog voeren. Technologisering
zorgt ook voor andere wapens zoals atoombommen.
3
, Industrialisatie en de natuurlijke omgeving → klimaatveranderingen en schaarste van
grondstoffen
Three worlds model:
- Eerste (geindustrialeerd – rijk)
- Tweede: landen van de sovjet unie. Zijn nog bezig met industrialiseren
- Derde (niet industrieel- arm)
Deze drie werelden zijn onafhankelijk van elkaar ontwikkeld
Problematisch want: ze zijn niet los van elkaar ontwikkeld,
Zo had de ontwikkeling van de ‘rijke’ wereld ook invloed op de ‘arme’ wereld. Dus de
bovenstaande aanname kan niet waar zijn.
Developed vs developing: ontwikkeld vs. Onontwikkeld
- Hoog BBP vs laag – mate van industrialisatie
Majority vs minority: meerderheid vs minderheid
- Het grootste deel van de wereld bezit het minste, en andersom
- De rijke is een minderheid maar bezitten het meest. Bijv. In Nederland bezitten
CEO’s van bedrijven zoals ASML en Heineken een super groot deel van het
nationale inkomen, maar zijn maar met zijn 2en.
Global south vs global north:
- koloniale dominante en heerschappij (noorden) en onderontwikkelde
economische/sociale systemen (Zuiden) → plundering van grondstoffen enz,
- fout want in het zuiden ligt bijvoorbeeld nieuw zeeland en dat land is niet
onontwikkeld
World system model
- Centrum, semi-perifirie, perefirie model.
- Conflicttheorie: Elke samenleving zit altijd in een staat van conflict omdat het
concurreert over schaarse middelen
Dit model toont dat alle ‘lagen’ invloed hebben op elkaar, dat is belangrijk. (Cetrum
heeft invloed op de periferie door bijv. uitbuiting)
Kritiek: focust alleen maar op de economie
Globale ongelijkheid
- Er is heel veel economische integratie, landen en bedrijven die samen gaan
werken → een groot geheel
- Communicatie revolutie
- Centrum landen verschuiven hun productie naar de periferie landen dus maken
misbruik van hun goedkope arbeid
- Winst is oneerlijk verdeeld → wereldwijde ongelijkheid ‘
De markt is geglobaliseerd, maar de kern profiteert het meest ervan → reproduceert
globale ongelijkheid
4
Tentamen: 25 maart, herkansing 24 juni
Inhoud
Week 1: Globalisering ............................................................................................................3
Hoorcollege 1 ......................................................................................................................3
Hoorcollege 2 ......................................................................................................................6
Week 2: Werk en Kapitalisme ................................................................................................8
Hoorcollege 3 ......................................................................................................................8
Hoorcollege 4 .................................................................................................................... 11
Week 3: Culturele Ongelijkheid ........................................................................................... 13
Hoorcollege 5 .................................................................................................................... 13
Hoorcollege 6 .................................................................................................................... 17
Week 4: Religie en Secularisering ........................................................................................ 19
Hoorcollege 7 .................................................................................................................... 19
Week 5: Naties en Nationalisme .......................................................................................... 23
Hoorcollege 8 .................................................................................................................... 23
Hoorcollege 9 .................................................................................................................... 26
Week 6: Stedelijke Sociologie .............................................................................................. 27
Hoorcollege 10 .................................................................................................................. 27
Hoorcollege 11 .................................................................................................................. 29
Week 7: Migratie en Europese Waarden .............................................................................. 33
Hoorcollege 12 .................................................................................................................. 33
Literatuur: ............................................................................................................................ 35
Thema 1: globalisering ..................................................................................................... 35
Artikel 1.1: Giddens, A., & Sutton, P. (2021). Globalization and social change ................... 35
Artikel 1.2: Bu, M., Lin, C. T., & Zhang, B. (2016). Globalization and climate change: new
empirical panel data evidence ........................................................................................ 36
Artikel 1.3: Kauder, B., & Potrafke, N. (2015). Globalization and social justice in OECD ..... 37
Thema 2: Werk.................................................................................................................. 39
Artikel 2.1: Edgell, S., & Granter, E. (2019). The sociology of work ..................................... 39
Artikel 2.2: Graeber, D. (2019). Bullshit jobs: A theory. ..................................................... 39
Thema 3: Culturele Ongelijkheid ...................................................................................... 39
Artikel 3.1: Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. ....................................................... 39
Artikel 3.2: Peterson, R. A. (1992). Understanding audience segmentation: From elite and
mass to omnivore and univoor ........................................................................................ 40
1
, Artikel 3.3: Schaap, J., & Berkers, P. (2020). “Maybe it’s... skin colour?” How race-ethnicity
and gender function in consumers’ formation of classification styles of cultural content. . 41
Thema 4: Religie en Secularisering................................................................................... 42
Artikel 4.1: Wilkins-Laflamme, S. (2021). A tale of decline or change? ............................... 42
Artikel 4.2: Bruce, S. (2003). The social process of secularization. .................................... 43
Artikel 4.3: Harambam, J. (2017). Breaking Out of the Matrix: How People Explain Their
Biographical Turn to Conspiracy Theories........................................................................ 43
Thema 5: Natie en Nationalisme ...................................................................................... 44
Artikel 5.1: McCrone. Being Scottish ............................................................................... 44
Artikel 5.2: Calhoun. Nationalism Matters ....................................................................... 44
Artikel 5.3: Fox. National Holiday Commemorations ....................................................... 44
Thema 6: Urbanisering ..................................................................................................... 45
Artikel 6.1: Doucet & Koenders (2018) – Gentrificatie en ‘False Choice Urbanism’ in
Rotterdam’s Afrikaanderwijk ........................................................................................... 45
Artikel 6.2: Yeom & Mikelbank (2019) – Gentrificatie: Inleiding, Overzicht en Toepassing .. 45
Artikel 6.3: Sørensen (2014) – Sociaal Kapitaal in Stedelijke en Plattelandsgebieden: Een
Vergelijking .................................................................................................................... 46
Thema 7: Migratie en Europese Waarden ......................................................................... 46
Artikel 7.1: Massey et al. (1993) – Theories of International Migration: A Review and
Reappraisal.................................................................................................................... 46
Artikel 7.2: Hooghe et al. (2008) – Migration to European Countries: A Structural
Explanation of Patterns 1980-2004.................................................................................. 47
Artikel 7.3: Putnam (2007) – E Pluribus Unum: Diversity and Community in the Twenty-first
Century .......................................................................................................................... 47
2
,Week 1: Globalisering
Hoorcollege 1
Sociological imagination: maak het onbekende bekend
- Gewend raken aan onbekende gewoonten en praktijken
- Op nieuwe manieren over vertrouwde/alledaagse dingen na te denken
Wat is globalisering?
- Snelheid en omvang is heel erg toegenomen
- Bijv voetbal: wk
- Technologie zorgt voor verbinding
- Toegenomen verbinding van individuen als gevolg van technologische
ontwikkelingen
- Het gaat niet boven ons hoofd maar we hebben er dagelijks mee te maken
Herminio martins: sociologen focussen teveel op een land ‘methodologisch
nationalisme overkomen’
Globalisering beperkt het kijken naar een land, doordat veel betrekking heeft op een
groter gebied.
De definitie van globalisering is vaak politiek geladen, wat betekend dat het eraan licht
wie het definieert en wat zijn focus is.
Korte geschiedenis:
Globalisering zijn eigenlijk meerdere processen die steeds doorgaan,
Pre-moderne samenlevingen:
Succesvol → toename groepsgrootte en wereldwijde menselijke populatie
Dit zorgde ook voor het ontstaan van ongelijkheid
Pre-moderne samenlevingen → moderniteit
- Industrialisatie gevolg: er komt een hele andere manier van leven door de
technologische ontwikkelingen, er moet meer en sneller geproduceerd worden.
→ urbanisering
Technologische ontwikkeling niet gelijk verdeeld → ongelijkheid
Moderniteit en natiestaat:
Van traditionele beschavingen waarin politieke autoriteit weinig invloed heeft naar
naties waarin er autoriteit is
Schaduw van globalisering:
Uit technologische middelen kunnen mensen kracht en macht krijgen. (superieure
economische kracht)
Niet alleen de samenleving verandert, maar ook hoe we oorlog voeren. Technologisering
zorgt ook voor andere wapens zoals atoombommen.
3
, Industrialisatie en de natuurlijke omgeving → klimaatveranderingen en schaarste van
grondstoffen
Three worlds model:
- Eerste (geindustrialeerd – rijk)
- Tweede: landen van de sovjet unie. Zijn nog bezig met industrialiseren
- Derde (niet industrieel- arm)
Deze drie werelden zijn onafhankelijk van elkaar ontwikkeld
Problematisch want: ze zijn niet los van elkaar ontwikkeld,
Zo had de ontwikkeling van de ‘rijke’ wereld ook invloed op de ‘arme’ wereld. Dus de
bovenstaande aanname kan niet waar zijn.
Developed vs developing: ontwikkeld vs. Onontwikkeld
- Hoog BBP vs laag – mate van industrialisatie
Majority vs minority: meerderheid vs minderheid
- Het grootste deel van de wereld bezit het minste, en andersom
- De rijke is een minderheid maar bezitten het meest. Bijv. In Nederland bezitten
CEO’s van bedrijven zoals ASML en Heineken een super groot deel van het
nationale inkomen, maar zijn maar met zijn 2en.
Global south vs global north:
- koloniale dominante en heerschappij (noorden) en onderontwikkelde
economische/sociale systemen (Zuiden) → plundering van grondstoffen enz,
- fout want in het zuiden ligt bijvoorbeeld nieuw zeeland en dat land is niet
onontwikkeld
World system model
- Centrum, semi-perifirie, perefirie model.
- Conflicttheorie: Elke samenleving zit altijd in een staat van conflict omdat het
concurreert over schaarse middelen
Dit model toont dat alle ‘lagen’ invloed hebben op elkaar, dat is belangrijk. (Cetrum
heeft invloed op de periferie door bijv. uitbuiting)
Kritiek: focust alleen maar op de economie
Globale ongelijkheid
- Er is heel veel economische integratie, landen en bedrijven die samen gaan
werken → een groot geheel
- Communicatie revolutie
- Centrum landen verschuiven hun productie naar de periferie landen dus maken
misbruik van hun goedkope arbeid
- Winst is oneerlijk verdeeld → wereldwijde ongelijkheid ‘
De markt is geglobaliseerd, maar de kern profiteert het meest ervan → reproduceert
globale ongelijkheid
4
