Optische behandelopties voor
het voorste oogsegment
Cursuscode: GOO-2DT.OBVOS-22_1_D
Jaar: 2024-2025
Periode: 2B
Student: Annefleur Boers
,Inhoudsopgave
Week 1 ..................................................................................................................................................... 4
WC1 CTL: Introductie: Lensparameters, beoordelingscriteria, lensverzorging, (des)infectie ............. 4
WC2 CTL: Vooronderzoek, geschiedenis, restastigmatisme, traanlens, materialen zachte lenzen,
productie lenzen ................................................................................................................................ 13
Week 2 ................................................................................................................................................... 20
WC3 CTL: rekenen (ha, traanlens, restcilinder, visus), aanpassing zachte lenzen, materialen
vormstabiele lenzen .......................................................................................................................... 20
WC4 CTL: Fluobeeld, lensaanpassing en beoordeling, edge-lift/clearance, productie en modificatie
vormstabiel ........................................................................................................................................ 28
WC1 Optica: Stelsel van dunne lenzen .............................................................................................. 32
HC1 EBP: Systemische fouten ............................................................................................................ 36
WC1 EBP: Systematisch fouten.......................................................................................................... 38
Week 3 ................................................................................................................................................... 41
HC1 Domeinkennis: Refractiechirurgie en implantlenzen ................................................................. 41
WC5 CTL: Verificatie en probleemoplossing vormstabiel, lensparameters, berekening, bestelling . 48
WC6 CTL: Corneavorm, corneatopografie, CT-indexen, fluobeelden ................................................ 57
WC7 CTL: Fluobeelden 1.................................................................................................................... 62
ZS1: Oogleden ................................................................................................................................... 64
Week 4 ................................................................................................................................................... 72
WC8 CTL: Presbyopie en contactlenzen, fitting guides, tips aanpassing ........................................... 72
WC9 CTL: Overnight contact lens wear, pediatric contact lens fitting, keratoconus, scleralenzen ... 76
ZS2: Wijkscan ..................................................................................................................................... 84
Week 5 ................................................................................................................................................... 86
HC1 Medisch: Een kleine wereld. ...................................................................................................... 86
WC10 CTL: Orthokeratologie, onderzoek van het voorste oogsegment, complicaties van de
oogleden ............................................................................................................................................ 92
WC11 CTL: Asferische lenzen, complicaties van de conjunctiva, complicaties van de limbus ........ 105
WC12 CTL: Fluobeelden 2................................................................................................................ 115
WC1 Domeinkennis: Refractiechirurgie........................................................................................... 118
Week 6 ................................................................................................................................................. 120
WC13 CTL: Astigmatisme en zachte lenzen, complicaties (cornea)epitheel ................................... 120
WC14 CTL: Astigmatisme en vormstabiele lenzen, complicaties (cornea)stroma .......................... 130
WC2 Optica: Lichtverschuiving door een glasblok .......................................................................... 140
ZS4: Refractie en lens ...................................................................................................................... 145
Week 7 ................................................................................................................................................. 149
WC15 CTL: Complicaties van het (cornea)endotheel en graderen.................................................. 149
Pagina 2 van 168
, WC16 CTL: Traanlaag, lid wimper epitheliopathy, lid-parallel conjunctivale plooien, aanmeting .. 153
ZS5: Gastcollege: in control of myopia? .......................................................................................... 162
Week 8 ................................................................................................................................................. 166
WC17 CTL: Vloeistoffen, fluobeelden en RGP ................................................................................. 166
Pagina 3 van 168
,Week 1
WC1 CTL: Introductie: Lensparameters, beoordelingscriteria, lensverzorging,
(des)infectie
Resultaat
Na het bestuderen van de stof kun je:
Begrijpen wat de essentiële Essentiële verschillen tussen vormstabiele en zachte lenzen:
verschillen zijn tussen een 1) Materiaal:
vormstabiele en zachte lens. o Vormstabiele lenzen (gas-permeabel, GP) zijn
gemaakt van stijf, zuurstofdoorlatend materiaal
dat niet flexibel is.
o Zachte lenzen zijn gemaakt van hydrogel of
siliconenhydrogel en zijn flexibel en
waterhoudend.
2) Draagcomfort:
o GP-lenzen voelen in het begin minder
comfortabel aan vanwege hun kleine diameter en
hardheid.
o Zachte lenzen worden doorgaans als
comfortabeler ervaren bij eerste plaatsing, omdat
ze de hele cornea en een deel van de sclera
bedekken.
3) Pasvorm:
o GP-lenzen rusten op de traanfilm en bieden een
precieze correctie voor onregelmatige cornea-
oppervlakken.
o Zachte lenzen passen zich beter aan de vorm van
de cornea aan en bewegen minder.
4) Zuurstofdoorlaatbaarheid:
o GP-lenzen laten meer zuurstof door naar de
cornea vanwege de openingen rondom de lens.
o Zachte lenzen kunnen zuurstofdoorlaatbaarheid
beperken bij hogere sterktes door hun dikte.
5) Onderhoud:
o GP-lenzen vereisen minder vaak vervanging en
zijn duurzamer.
o Zachte lenzen worden vaker vervangen (dagelijks,
maandelijks, etc.) afhankelijk van het type.
6) Risico op toxische reacties:
o Zachte lenzen nemen een gedeelte van de
vloeistof in zich op, wat zij gedurende de dag
weer afgeven aan de traanfilm. Een toxische
reactie kan eerder ontstaan, doordat gedurende
de gehele draagtijd van de lens de vloeistof
wordt afgegeven.
In staat zijn om een Inzetten en uithalen vormstabiele lenzen:
vormstabiele en zachte lens Inzetten:
op de juiste wijze in te zetten • Handen wassen van tevoren.
en uit te halen bij elkaar.
Pagina 4 van 168
, • Instructie aan de patiënt: er wordt een lens geplaatst op
het oog, dit kan onprettig aanvoelen, maar het doet geen
pijn. De lens beschadigt het oog niet en de lens kan niet
achter het oog komen.
• Vul de lens met een geschikte contactlensvloeistof om
luchtbellen te voorkomen.
• Plaats de schoongemaakte lens op de wijsvinger.
• Laat de patiënt naar beneden kijken, pak het bovenste
ooglid goed vast.
• Laat de patiënt naar boven kijken, pak het onderste
ooglid goed vast.
• Laat de patiënt recht vooruit kijken plaats de lens op het
oog.
• Laat de lens los, laat de oogleden langzaam los en laat de
patiënt rustig knipperen (niet geforceerd).
• Controleer of de lens goed gecentreerd en comfortabel
zit.
Uithalen:
• Handen wassen van tevoren.
• Laat de patiënt naar beneden en pak het bovenste en
onderste ooglid goed vast bij de nasale ooghoek.
• Gebruik de vingertoppen om een beweging naar lateraal
te maken, let hierbij op dat je de oogleden niet omkrult.
• Zorg ervoor dat de oogleden zich rondom de lens
bevinden, pas milde druk toe zodat er voldoende
spanning wordt gecreëerd en de lens van de cornea af
komt; vang de lens op.
Inzetten en uithalen zachte lenzen:
Inzetten:
• Handen wassen van tevoren.
• Instructie aan de patiënt: er wordt een lens geplaatst op
het oog, dit kan onprettig aanvoelen, maar het doet geen
pijn. De lens beschadigt het oog niet en de lens kan niet
achter het oog komen.
• Plaats de lens op je eigen (droge) wijsvinger; zorg dat de
lens in een komvorm zit.
• Laat de patiënt naar beneden kijken, pak het bovenste
ooglid goed vast.
• Laat de patiënt naar boven kijken, pak het onderste
ooglid goed vast.
• Laat de patiënt recht vooruit kijken plaats de lens op het
oog.
• Laat de lens los, laat de oogleden langzaam los en laat de
patiënt rustig knipperen (niet geforceerd).
• Controleer of de lens goed gecentreerd en comfortabel
zit.
Uithalen:
• Laat de patiënt naar beneden kijken, pak het bovenste
ooglid goed vast.
Pagina 5 van 168
, • Laat de patiënt naar boven kijken, pak het onderste
ooglid goed vast.
• Pak de lens met duim en wijsvinger en haal de lens met
een knijpbeweging uit het oog.
Weten hoe je een Verzorging van zachte lenzen:
vormstabiele en een zachte • Reinig na elke draagperiode met een desinfecterende
lens moet verzorgen en kun je vloeistof.
de risico’s begrijpen van • Gebruik geen kraanwater vanwege het risico op
nalatigheid op dit vlak. acanthamoebe keratitis.
• Bewaar in een steriele lenshouder (welke regelmatig
wordt vervangen) met verse vloeistof.
Typen desinfectanten:
1) Chemische desinfectanten (all-in-one vloeistoffen/multi
purpose): combineert reinigen, afspoelen en
desinfecteren in één systeem.
o Bevat conserveermiddelen.
o Nadelen: overgevoeligheid voor
conserveermiddel.
o Altijd rubben en rinsen.
2) Oxidatieve desinfectie (waterstofperoxide systeem):
bestaat uit een 3% waterstofperoxide oplossing,
neutraliserende tablet/disc/vloeistof, lenshouder en evt.
saline.
o Neutralisatie duurt ongeveer 6 uur.
o Kan lastig zijn voor de patiënt om te begrijpen.
o Veilig, effectief en conserveermiddelvrij.
o Verwijdert proteïne, lipides en debris.
3) Thermische desinfectie: door hitte worden alle
deposities gedood. Deze worden echter niet verwijderd,
waardoor de levensduur van de lens wordt verminderd.
o Wordt niet meer gebruikt.
o Minst kostbaar.
o Zeer effectief tegen alle vormen van bacteriën,
protozoa en HIV.
o Alternatief: UV.
Verzorging RGP-lenzen:
• Reinig de lenzen m.b.v. een reiniger. Plaats deze
vervolgens in de bewaar- en desinfectie vloeistof.
• Waterstofperoxide-oplossingen zijn effectief voor diepere
reiniging en vermijden van conserveringsmiddelresten.
• Gedurende de dag kan eventueel een
bevochtigingsmiddel gebruikt worden.
• Laat indien nodig polijsten om aanslag te verwijderen of
gebruik een proteïne verwijderaar.
• Op school: plaats de contactlens 5 minuten in Menilab,
afspoelen met 1 ampul saline, droogmaken met een
pluisvrije tissue, plaats op het oog met inzetvloeistof. Bij
Pagina 6 van 168
het voorste oogsegment
Cursuscode: GOO-2DT.OBVOS-22_1_D
Jaar: 2024-2025
Periode: 2B
Student: Annefleur Boers
,Inhoudsopgave
Week 1 ..................................................................................................................................................... 4
WC1 CTL: Introductie: Lensparameters, beoordelingscriteria, lensverzorging, (des)infectie ............. 4
WC2 CTL: Vooronderzoek, geschiedenis, restastigmatisme, traanlens, materialen zachte lenzen,
productie lenzen ................................................................................................................................ 13
Week 2 ................................................................................................................................................... 20
WC3 CTL: rekenen (ha, traanlens, restcilinder, visus), aanpassing zachte lenzen, materialen
vormstabiele lenzen .......................................................................................................................... 20
WC4 CTL: Fluobeeld, lensaanpassing en beoordeling, edge-lift/clearance, productie en modificatie
vormstabiel ........................................................................................................................................ 28
WC1 Optica: Stelsel van dunne lenzen .............................................................................................. 32
HC1 EBP: Systemische fouten ............................................................................................................ 36
WC1 EBP: Systematisch fouten.......................................................................................................... 38
Week 3 ................................................................................................................................................... 41
HC1 Domeinkennis: Refractiechirurgie en implantlenzen ................................................................. 41
WC5 CTL: Verificatie en probleemoplossing vormstabiel, lensparameters, berekening, bestelling . 48
WC6 CTL: Corneavorm, corneatopografie, CT-indexen, fluobeelden ................................................ 57
WC7 CTL: Fluobeelden 1.................................................................................................................... 62
ZS1: Oogleden ................................................................................................................................... 64
Week 4 ................................................................................................................................................... 72
WC8 CTL: Presbyopie en contactlenzen, fitting guides, tips aanpassing ........................................... 72
WC9 CTL: Overnight contact lens wear, pediatric contact lens fitting, keratoconus, scleralenzen ... 76
ZS2: Wijkscan ..................................................................................................................................... 84
Week 5 ................................................................................................................................................... 86
HC1 Medisch: Een kleine wereld. ...................................................................................................... 86
WC10 CTL: Orthokeratologie, onderzoek van het voorste oogsegment, complicaties van de
oogleden ............................................................................................................................................ 92
WC11 CTL: Asferische lenzen, complicaties van de conjunctiva, complicaties van de limbus ........ 105
WC12 CTL: Fluobeelden 2................................................................................................................ 115
WC1 Domeinkennis: Refractiechirurgie........................................................................................... 118
Week 6 ................................................................................................................................................. 120
WC13 CTL: Astigmatisme en zachte lenzen, complicaties (cornea)epitheel ................................... 120
WC14 CTL: Astigmatisme en vormstabiele lenzen, complicaties (cornea)stroma .......................... 130
WC2 Optica: Lichtverschuiving door een glasblok .......................................................................... 140
ZS4: Refractie en lens ...................................................................................................................... 145
Week 7 ................................................................................................................................................. 149
WC15 CTL: Complicaties van het (cornea)endotheel en graderen.................................................. 149
Pagina 2 van 168
, WC16 CTL: Traanlaag, lid wimper epitheliopathy, lid-parallel conjunctivale plooien, aanmeting .. 153
ZS5: Gastcollege: in control of myopia? .......................................................................................... 162
Week 8 ................................................................................................................................................. 166
WC17 CTL: Vloeistoffen, fluobeelden en RGP ................................................................................. 166
Pagina 3 van 168
,Week 1
WC1 CTL: Introductie: Lensparameters, beoordelingscriteria, lensverzorging,
(des)infectie
Resultaat
Na het bestuderen van de stof kun je:
Begrijpen wat de essentiële Essentiële verschillen tussen vormstabiele en zachte lenzen:
verschillen zijn tussen een 1) Materiaal:
vormstabiele en zachte lens. o Vormstabiele lenzen (gas-permeabel, GP) zijn
gemaakt van stijf, zuurstofdoorlatend materiaal
dat niet flexibel is.
o Zachte lenzen zijn gemaakt van hydrogel of
siliconenhydrogel en zijn flexibel en
waterhoudend.
2) Draagcomfort:
o GP-lenzen voelen in het begin minder
comfortabel aan vanwege hun kleine diameter en
hardheid.
o Zachte lenzen worden doorgaans als
comfortabeler ervaren bij eerste plaatsing, omdat
ze de hele cornea en een deel van de sclera
bedekken.
3) Pasvorm:
o GP-lenzen rusten op de traanfilm en bieden een
precieze correctie voor onregelmatige cornea-
oppervlakken.
o Zachte lenzen passen zich beter aan de vorm van
de cornea aan en bewegen minder.
4) Zuurstofdoorlaatbaarheid:
o GP-lenzen laten meer zuurstof door naar de
cornea vanwege de openingen rondom de lens.
o Zachte lenzen kunnen zuurstofdoorlaatbaarheid
beperken bij hogere sterktes door hun dikte.
5) Onderhoud:
o GP-lenzen vereisen minder vaak vervanging en
zijn duurzamer.
o Zachte lenzen worden vaker vervangen (dagelijks,
maandelijks, etc.) afhankelijk van het type.
6) Risico op toxische reacties:
o Zachte lenzen nemen een gedeelte van de
vloeistof in zich op, wat zij gedurende de dag
weer afgeven aan de traanfilm. Een toxische
reactie kan eerder ontstaan, doordat gedurende
de gehele draagtijd van de lens de vloeistof
wordt afgegeven.
In staat zijn om een Inzetten en uithalen vormstabiele lenzen:
vormstabiele en zachte lens Inzetten:
op de juiste wijze in te zetten • Handen wassen van tevoren.
en uit te halen bij elkaar.
Pagina 4 van 168
, • Instructie aan de patiënt: er wordt een lens geplaatst op
het oog, dit kan onprettig aanvoelen, maar het doet geen
pijn. De lens beschadigt het oog niet en de lens kan niet
achter het oog komen.
• Vul de lens met een geschikte contactlensvloeistof om
luchtbellen te voorkomen.
• Plaats de schoongemaakte lens op de wijsvinger.
• Laat de patiënt naar beneden kijken, pak het bovenste
ooglid goed vast.
• Laat de patiënt naar boven kijken, pak het onderste
ooglid goed vast.
• Laat de patiënt recht vooruit kijken plaats de lens op het
oog.
• Laat de lens los, laat de oogleden langzaam los en laat de
patiënt rustig knipperen (niet geforceerd).
• Controleer of de lens goed gecentreerd en comfortabel
zit.
Uithalen:
• Handen wassen van tevoren.
• Laat de patiënt naar beneden en pak het bovenste en
onderste ooglid goed vast bij de nasale ooghoek.
• Gebruik de vingertoppen om een beweging naar lateraal
te maken, let hierbij op dat je de oogleden niet omkrult.
• Zorg ervoor dat de oogleden zich rondom de lens
bevinden, pas milde druk toe zodat er voldoende
spanning wordt gecreëerd en de lens van de cornea af
komt; vang de lens op.
Inzetten en uithalen zachte lenzen:
Inzetten:
• Handen wassen van tevoren.
• Instructie aan de patiënt: er wordt een lens geplaatst op
het oog, dit kan onprettig aanvoelen, maar het doet geen
pijn. De lens beschadigt het oog niet en de lens kan niet
achter het oog komen.
• Plaats de lens op je eigen (droge) wijsvinger; zorg dat de
lens in een komvorm zit.
• Laat de patiënt naar beneden kijken, pak het bovenste
ooglid goed vast.
• Laat de patiënt naar boven kijken, pak het onderste
ooglid goed vast.
• Laat de patiënt recht vooruit kijken plaats de lens op het
oog.
• Laat de lens los, laat de oogleden langzaam los en laat de
patiënt rustig knipperen (niet geforceerd).
• Controleer of de lens goed gecentreerd en comfortabel
zit.
Uithalen:
• Laat de patiënt naar beneden kijken, pak het bovenste
ooglid goed vast.
Pagina 5 van 168
, • Laat de patiënt naar boven kijken, pak het onderste
ooglid goed vast.
• Pak de lens met duim en wijsvinger en haal de lens met
een knijpbeweging uit het oog.
Weten hoe je een Verzorging van zachte lenzen:
vormstabiele en een zachte • Reinig na elke draagperiode met een desinfecterende
lens moet verzorgen en kun je vloeistof.
de risico’s begrijpen van • Gebruik geen kraanwater vanwege het risico op
nalatigheid op dit vlak. acanthamoebe keratitis.
• Bewaar in een steriele lenshouder (welke regelmatig
wordt vervangen) met verse vloeistof.
Typen desinfectanten:
1) Chemische desinfectanten (all-in-one vloeistoffen/multi
purpose): combineert reinigen, afspoelen en
desinfecteren in één systeem.
o Bevat conserveermiddelen.
o Nadelen: overgevoeligheid voor
conserveermiddel.
o Altijd rubben en rinsen.
2) Oxidatieve desinfectie (waterstofperoxide systeem):
bestaat uit een 3% waterstofperoxide oplossing,
neutraliserende tablet/disc/vloeistof, lenshouder en evt.
saline.
o Neutralisatie duurt ongeveer 6 uur.
o Kan lastig zijn voor de patiënt om te begrijpen.
o Veilig, effectief en conserveermiddelvrij.
o Verwijdert proteïne, lipides en debris.
3) Thermische desinfectie: door hitte worden alle
deposities gedood. Deze worden echter niet verwijderd,
waardoor de levensduur van de lens wordt verminderd.
o Wordt niet meer gebruikt.
o Minst kostbaar.
o Zeer effectief tegen alle vormen van bacteriën,
protozoa en HIV.
o Alternatief: UV.
Verzorging RGP-lenzen:
• Reinig de lenzen m.b.v. een reiniger. Plaats deze
vervolgens in de bewaar- en desinfectie vloeistof.
• Waterstofperoxide-oplossingen zijn effectief voor diepere
reiniging en vermijden van conserveringsmiddelresten.
• Gedurende de dag kan eventueel een
bevochtigingsmiddel gebruikt worden.
• Laat indien nodig polijsten om aanslag te verwijderen of
gebruik een proteïne verwijderaar.
• Op school: plaats de contactlens 5 minuten in Menilab,
afspoelen met 1 ampul saline, droogmaken met een
pluisvrije tissue, plaats op het oog met inzetvloeistof. Bij
Pagina 6 van 168
