samenvatting celbiologie en genetica

Celbiologie en genetica (1e bachelor)

Hoofdstuk 1: De organisatie vd cel

1. Cel is basiseenheid vh leven

Cel = kleinste eenheid die alle typische karakteristieken van leven vertoont

Metabolisme
- Anabolisme = opbouw vd cel, complexe moleculen synthetiseren uit kleinere moleculen (verbuik
energie)
- Katabolisme = afbraak vd cel, complece moleculen w afgebroken (vrijstelling energie)




Katalysator = reacties versnellen
Enzymen = aminozuren

Celvorm
- Cytoskelet = 3D structuur opgebouwd uit proteïnen

DNA moleculen = info voor opbouw proteïnen, verdubbeld en doorgegeven aan dochtercellen bij celdeling

Mutatie = zorgen voor evolutie en erfelijke info

2. Organisatie van cellen en grootte laat homeostasis toe

Homeostasis = vermogen om constante condities in cel te bestendigen bij wijzigingen in omgeving

2.1. Basisorganisatie van elke cel gelijkaardig

Homeostasis is mogelijk = inhoud vd cel gescheiden van omgeving, door plasmamembraan

PM = structuur die alle cellen omgeeft

Celinhoud = cytoplasma (prokaryoten) en protoplasma (eukaryoten)

Celmembraan
- barrière die zorgt dat chemische samenstelling vh cytoplasma niet gelijk is aan die van omgeving
- selectieve barrière (cel kan verbindingen van omgeving opnemen, opslaan, uitscheiden)

Cel = open systeem, communiceren met omgeving

Eukaryote cel = bevat organellen, energie omzetten voor omzetting of transport van componenten

Genetische info = codeert instructies voor werking vd cel

2.2. Cellen zijn klein

PM = proteïnen als pompen en kanalen, reguleren doorgang van materiaal in en uit cel

,Verhouding opp en volume vd cel
- Volume toenemen 3e macht, opp toenemen 2e macht
- Celgrootte beïnvloed snelheid waarmee moleculen in cytoplasma getransponeerd knn w
- Kleine cellen, versnellen metabolische reacties




3. Prokaryote en eukaryote cel

Prokaryoten
- Bacteria en Archaea
- Geen nucleus
- Genetische info en cytoplasma

Eukaryoten
- Genetische info in nucleus
- Vaak ééncelligen

4. Prokaryote cel = metabolisch divers, eukayote cel = versch in morfologie en activiteit

Prokaryoten:

5 vormen
- Bolvormig
- Staafvormig
- Kommavormig
- Flexibel spiraalvormig
- Rigide spiraalvormig

- Veel variatie in metabolische eig




Eukaryoten:

- Grote diversiteit in structuur en activiteit

,- Metabolisme gelijkaardig
- In multicellulaire organismen morfologisch en fysiologisch aangepast
- Celproduct = cellen samengehouden door extracellulaire matrix

5. Prokaryote cellen structureel eenvoudiger dan eukaryote

Prokaryote cellen
- Geen organellen
- Celinhoud = cytoplasma
- Omgeven door PM en celwand
- Flagellen = voortbeweging
- Pili = vasthechting aan naburige cel




6. Eukaryote cellen bevatten organellen

Organellen
- membraan omgeven structuren
- betrokken in processen in de cel
- zorgen dat biochemische processen geïsoleerd w van andere




= dierlijke eukaryote cel
- nucleoplasma = inhoud vd nucleus
- cytoplasma = ruimte buiten nucleus
- protoplasma = cytoplasma en nucleoplasma
- cytosol = ruimte tss organellen

, = plataardige eukaryote cel
- 1 of meerdere vacuolen


Endomembraansysteem
- Nucleus = celkern, bevat DNA
- ER = netwerk van membranen
- Golgi apparaat = energiecentrum
- Lysosomen = breken afvalstoffen af
- Vesikels = transporteren van stoffen
- Vacuolen = stevigheid

6.1. Nucleus

- Bevat DNA, drager genetische info
- Meestal 1