H1: INLEIDENDE BEGRIPPEN • STRAFRECHT & STRAFPROCESRECHT . Plaats gerechtelijk recht in juridisch landschap
Begrippen rechtstaat & rechtsregels o Overheid = monopolie geweld " burgers op grondgebied met " conflicten moeten beslecht w door overheidsorgaan
gerechtvaardigde dwang verplichten we4en na te leven (kan
Rechtsstaat: personen & overheid " wetgeving & vrijheid beroven) " burger mag heE nt in eigen handen nemen " wijze waarop materieel recht gehandhaafd wordt & hoe burger
reglementen (objec9ef opstellen) door wetgevende & objec0ef recht kan organiseren " gerechtelijk (proces)recht
o Overheid treedt op via openbaar Ministerie (onderzoek voeren &
uitvoerende macht vermoedelijke dader vervolgen) Gerechtelijk recht = deels privaat, deels publiek
Rechtsregels: van interna9onaal, federaal, regionaal o Legaliteitbeginsel: misdrijven & straffen w bepaald door we4elijke " bevat wetgeving organisa0e rechtbanken, werking rechtelijke
gedragsorgaan " doel: gedrag in maatschappij regelen met bepalingen! macht, te volgen rechtsregels & verloop procedure ingeval geschillen
systeem afdwingbaarheid o Misdrijven ingedeeld in 3 categorieën volgens graad ernst: tss burgers
§ Overtreding: lichtste vorm " straffen: gevang min. 1d - max. Starten procedure rechtbank " ini0a0ef van par0j die subjec0ef
Wetgeving moet rekening houden met grondwet! 7d en/of geldboete €1-25€ (x8) (vb openbaar dronke, nachtlawaai) recht wil laten erkennen " rechter (ona=ankelijk & onpar+jdig): oplossing
Onderscheid publiek/privaat recht § Wanbedrijf: erns:g karakter " straffen: gevang min. 8d – geven op basis argumenten & stukken par0jen
Publiek recht: rechtsregel " func9oneren van overheid in max. 5j en/of geldboete €26 (x8) (vb. slagen & verwondingen, diefstal)
Rechtspraak: beslissingen hof of rechtbank omtrent arrest of vonnis
rela9e met burger § Misdaad: criminele feiten " straffen: :jdelijke of levenslang
" overheid 1 burgers, haar eigen organen, vreemde staten opslui:ng (vb. doodslag, moord) Rechtsleer: geschriDen die gepubliceerd worden en waarin juristen
Onderverdeling publiek recht: o Straffen verhogen indien herhaling, naast bovenstaande straffen een wetgeving bespreken.
nog: werkstraf (20-300 uur) of elektronisch toezicht (1m-1j)
• GRONDWETTELIJK RECHT & ADMINISTRATIEF RECHT.
o Grondwe4elijk recht: inrich:ng staat en fundamentele o Procureur des konings zorgt voor uitoefening straf " dagvaarding,
bescherming burgers t.o.v. staat strafvordering (PV poli+e) starten
o Administra:ef recht: organisa:e & structuren uitvoerende macht, o Minnelijke schikking: betalen geldsom voor verval strafvordering
openbare diensten & organisa:e
o Opsporingsonderzoek: door procureur des konings zelf
o Overheid moet wetgeving respecteren & kan geen beslissingen in
strijd ervan maken " kunnen wel zelf uitvoerbare beslissingen o Gerechtelijk onderzoek: door onderzoeksrechter (kan aanhouden,
huiszoeking, inbeslagname) gevorderd door procureur des konings
nemen incl. administra:eve sanc:es " burgers kunnen dit nt
o Decreet: wetgeving op regionaal niveau tot stand gekomen o Verdachte in verdenking " aangehouden door onderzoeksrechter "
Wet: wetgeving op federaal niveau tot stand gekomen raadkamer voorlopige hechtenis beves.gen & beslissen na beëindiging
onderzoek wat er gebeurt " beoordeling door rechtbank
o Grondwe,elijk hof waakt over 3 principes:
o Persoon veroordeeld " opgenomen in centraal strafregister
§ We#en, decreten & ordonnan.es binnen bevoegdheid blijven
§ We#en, decreten & ordonnan.es grondwetsar.kels respecteren o Elektronisch toezicht: Uitvoeren straf buiten gevangenis met
over rechten & plichten Belgen & vreemdelingen elektronische controle
§ We#en, decreten & ordonnan.es beginsel federale loyaliteit
o Voorwaardelijke invrijheidsstelling: Uitvoering straf buiten de
respecteren
o Grondwe#elijk hof kan we#en, decreten & ordonnan.es .jdelijk
gevangenis onder bepaalde voorwaarden
schorsen of defini.ef vernie.gen o Voorlopige invrijheidsstelling: Voor veroordeelde vreemdeling die
o Raad van state: hoogste administra.eve rechtscollege (laatste aanleg) over verblijfsrecht beschikt.
" kan rechtshandelingen administra.eve overheid vernie.gen (indien
o GAS-boete " uitvoerende macht.
rechtstreekse schending grondwet)
o Valsheid in geschriEe: Als 1 van contracten niet hetzelfde is als
• FISCAAL RECHT . contract van wederpar:j " erns:g misdrijf.
o Betrekking op wanneer overheid financiële verwerE voor werking
(invoeren, ves:gen & innen belas:ngen) Privaat recht: betrekking op rela0e burgers onderling
o Directe belas;ngen (personenbelas+ng): periodiek door rechtstreekse
aanslag van persoon, aHankelijk van situa:e persoon
o Indirecte belas;ngen (btw, successierechten): geheven op toevallige
materiële feiten/rechtshandelingen
• ECONOMISCH RECHT/ SOCIAAL ZEKERHEIDSRECHT .
o Burgers beschermen tegen risico’s leven: gezondheid,
werkgelegenheid, basisinkomen
o Verplicht aan te sluiten bij sociale verzekeringsinstelling
, H2: BEWIJSRECHT Authen:eke akte w gekenmerkt door: ANDERE BEWIJSMIDDELEN DIE DOOR RECHTBANK BEVOLEN
" regels om uit te maken of rechten rechtssubject denkt te hebben • Opgesteld door openbaar ambtenaar KUNNEN W
• Volstrekte bewijswaarde " alles w ambtenaar gezien, gehoord @ verricht kan nt Indien oneindigheid blijE " in de loop procedure aanwending andere
in feite ook zijn in twijfel getrokken w bewijsmiddelen:
De bewijslast • Publiciteit " dubbel doel: maatschappij op hoogte gebracht w van bep
• Plaatsopneming: rechter gaat met par:jen ter plaatse & komt persoonlijk
gebeurtenissen & par.jen w erdoor beschermd
Iedere par0j die beweert SE te zijn " bewijs leveren van feiten of toestand vaststellen " veel gebruikt door vrederechters in huurzaken,
rechtshandelingen die ze aanvoeren (elementen aanbrengen Onderhandse akte " vaste datum (door registra4e, opnemen in authen4eke akte, overlijden burengeschillen, geschillen erfdienstbaarheid " rechter bijgestaan door
contractpar4j)" belangrijk in rela.e met derden " MAAR vaste datum ≠
waarmee eis gestaafd w) " verwerende par0j elementen technisch deskundige
automa.sch tegenstelbaar aan derden
aanbrengen om vordering af te wijzen • Deskundigenonderzoek: rechter stelt deskundige (architect/scha4er) aan
Meeste contracten door ondertekening via onderhandse geschriIen uitgaan van
Degene die uitvoering verbintenis/ bevrijding van verbintenis par.jen zelf waarin verbintenissen vastgelegd w & ondertekenaars aan geschriI
" deskundige voert onderzoek over technische aspecten " deskundige
vordert " bestaan ervan bewijzen/bewijs leveren binden " ook verbinden tegenover erfgenamen tenzij ze verbintenis verwerpen dient om rechter te adviseren
De bewijsstandaard ADVOCATENAKTE In huurgeschil " art. 594,1° Ger;W zeer belangrijk voor vastgoedmakelaar!
" bewijs moet met redelijke mate van zekerheid geleverd w " onderhandse akte die door advocaten van alle par:jen w
" bewijsstandaard verlaagd indien degene die bewijslast draagt niet medeondertekend " volledig bewijs van geschriE en van handtekening
mogelijk of redelijk is om bewijs te leveren (bewijs diefstal) par:jen
De bewijsmiddelen GETUIGENBEWIJS
Vrij bewijsstelsel: bewijs kan met alle bewijsmiddelen geleverd w, Getuige: persoon die feiten heeE gezien of gehoord en er verklaring voor
aflegt (onder eed bij rechter) " meineed indien waarheid verzwijgt
MAAR burgerlijke zaken " principe gereglementeerd bewijsstelsel
Rechtshandelingen: handelingen gesteld door personen met doel VERMOEDENS
bep. rechtsgevolgen te brengen " voor latere bewijsvoering, " gevolgtrekking die wet/rechter afleidt uit bekend feit om te besluiten tot
verhogen rechtszekerheid & verlagen mogelijkheid geschillen onbekend feit
Rechtsfeiten: gebeurtenis waarmee geconfronteerd zonder We,elijke vermoedens: gevolgtrekking die in wet staat " vermoeden is
rechtsgevolgen gewild " kan geen vooropgesteld bewijs vragen weerlegbaar behalve als wet anders bepaald " degene in wiens voordeel
vermoeden geldt " vrijgesteld van leveren bewijs
Soorten bewijsmiddelen:
Feitelijke vermoedens: gebaseerd op gewich:ge, bepaald en met elkaar
GESCHRIFT overeenstemmende feiten " kan enkel als wet bewijs met alle
" belangrijkste bewijsmiddel bewijsmiddelen toelaat
" ALTIJD ondertekend geschriE bij voorwerp > € 3.500
Geen schriIelijk bewijs nodig:
BEKENTENIS
• Voorwerp < € 3.500
= vrijwillige verklaring waardoor iemand waarheid erkent van feit of
• Eenzijdige rechtshandeling rechtshandeling die van aard is om tegen hem te gebruiken " kan
• Ondernemingsrecht uitdrukkelijk, s:lzwijgend & inten:oneel
• Morele & materiële onmogelijkheid " overmacht Gerechtelijke bekentenis: door rechter, levert volledig bewijs tegen degene
• Bewijs door & tegen derde die het gedaan heeE, is onherroepelijk & onsplitsbaar
Soorten geschriEen die bewijs opleveren: Buitengerechtelijke bekentenis: niet door de rechter, voortvloeien uit gedrag
• NT ondertekende documenten of geschriEen (kas:cket) van 1 vd par:jen (vb uitvoeren contract)
• Onderhandse akte (we#elijke bewijswaarde & levert bewijs overeenkomst)
DE EED
" tegenbewijs: enkel door andere akte, bekentenis, eed, bewijs door
" plech:ge verklaring
geschriE
Getuigenbeslissende eed: defini:ef & onherroepelijk einde aan geschil &
" na ondertekening geen eenzijdige wijzigingen aan contract!!
par:j die eed heeE opgedragen of teruggewezen kan nt terugkomen als
3 soorten elektronische handtekeningen: wederpar:j bereid is eed af te leggen
• Gewone: gegevens in elektronische vorm gehecht aan andere gegevens Ambtshalve eed: door rechter opgelegd aan een par:j als aanvullend
(gescande handtekening, pen touchscreen, magne4sche kaart)
bewijsmiddel als eis nt volledig bewezen is " bewijswaarde overgelaten aan
• Geavanceerde: hogere bescherming " eigenaar kan gelinkt w aan oordeel rechter
handtekening (itsme)
• Gekwalificeerde: hoogste veiligheidsniveau (elektronische iden4teitskaart)
• Authen3eke akte: geschriE opgesteld door ambtenaar (notaris)
Begrippen rechtstaat & rechtsregels o Overheid = monopolie geweld " burgers op grondgebied met " conflicten moeten beslecht w door overheidsorgaan
gerechtvaardigde dwang verplichten we4en na te leven (kan
Rechtsstaat: personen & overheid " wetgeving & vrijheid beroven) " burger mag heE nt in eigen handen nemen " wijze waarop materieel recht gehandhaafd wordt & hoe burger
reglementen (objec9ef opstellen) door wetgevende & objec0ef recht kan organiseren " gerechtelijk (proces)recht
o Overheid treedt op via openbaar Ministerie (onderzoek voeren &
uitvoerende macht vermoedelijke dader vervolgen) Gerechtelijk recht = deels privaat, deels publiek
Rechtsregels: van interna9onaal, federaal, regionaal o Legaliteitbeginsel: misdrijven & straffen w bepaald door we4elijke " bevat wetgeving organisa0e rechtbanken, werking rechtelijke
gedragsorgaan " doel: gedrag in maatschappij regelen met bepalingen! macht, te volgen rechtsregels & verloop procedure ingeval geschillen
systeem afdwingbaarheid o Misdrijven ingedeeld in 3 categorieën volgens graad ernst: tss burgers
§ Overtreding: lichtste vorm " straffen: gevang min. 1d - max. Starten procedure rechtbank " ini0a0ef van par0j die subjec0ef
Wetgeving moet rekening houden met grondwet! 7d en/of geldboete €1-25€ (x8) (vb openbaar dronke, nachtlawaai) recht wil laten erkennen " rechter (ona=ankelijk & onpar+jdig): oplossing
Onderscheid publiek/privaat recht § Wanbedrijf: erns:g karakter " straffen: gevang min. 8d – geven op basis argumenten & stukken par0jen
Publiek recht: rechtsregel " func9oneren van overheid in max. 5j en/of geldboete €26 (x8) (vb. slagen & verwondingen, diefstal)
Rechtspraak: beslissingen hof of rechtbank omtrent arrest of vonnis
rela9e met burger § Misdaad: criminele feiten " straffen: :jdelijke of levenslang
" overheid 1 burgers, haar eigen organen, vreemde staten opslui:ng (vb. doodslag, moord) Rechtsleer: geschriDen die gepubliceerd worden en waarin juristen
Onderverdeling publiek recht: o Straffen verhogen indien herhaling, naast bovenstaande straffen een wetgeving bespreken.
nog: werkstraf (20-300 uur) of elektronisch toezicht (1m-1j)
• GRONDWETTELIJK RECHT & ADMINISTRATIEF RECHT.
o Grondwe4elijk recht: inrich:ng staat en fundamentele o Procureur des konings zorgt voor uitoefening straf " dagvaarding,
bescherming burgers t.o.v. staat strafvordering (PV poli+e) starten
o Administra:ef recht: organisa:e & structuren uitvoerende macht, o Minnelijke schikking: betalen geldsom voor verval strafvordering
openbare diensten & organisa:e
o Opsporingsonderzoek: door procureur des konings zelf
o Overheid moet wetgeving respecteren & kan geen beslissingen in
strijd ervan maken " kunnen wel zelf uitvoerbare beslissingen o Gerechtelijk onderzoek: door onderzoeksrechter (kan aanhouden,
huiszoeking, inbeslagname) gevorderd door procureur des konings
nemen incl. administra:eve sanc:es " burgers kunnen dit nt
o Decreet: wetgeving op regionaal niveau tot stand gekomen o Verdachte in verdenking " aangehouden door onderzoeksrechter "
Wet: wetgeving op federaal niveau tot stand gekomen raadkamer voorlopige hechtenis beves.gen & beslissen na beëindiging
onderzoek wat er gebeurt " beoordeling door rechtbank
o Grondwe,elijk hof waakt over 3 principes:
o Persoon veroordeeld " opgenomen in centraal strafregister
§ We#en, decreten & ordonnan.es binnen bevoegdheid blijven
§ We#en, decreten & ordonnan.es grondwetsar.kels respecteren o Elektronisch toezicht: Uitvoeren straf buiten gevangenis met
over rechten & plichten Belgen & vreemdelingen elektronische controle
§ We#en, decreten & ordonnan.es beginsel federale loyaliteit
o Voorwaardelijke invrijheidsstelling: Uitvoering straf buiten de
respecteren
o Grondwe#elijk hof kan we#en, decreten & ordonnan.es .jdelijk
gevangenis onder bepaalde voorwaarden
schorsen of defini.ef vernie.gen o Voorlopige invrijheidsstelling: Voor veroordeelde vreemdeling die
o Raad van state: hoogste administra.eve rechtscollege (laatste aanleg) over verblijfsrecht beschikt.
" kan rechtshandelingen administra.eve overheid vernie.gen (indien
o GAS-boete " uitvoerende macht.
rechtstreekse schending grondwet)
o Valsheid in geschriEe: Als 1 van contracten niet hetzelfde is als
• FISCAAL RECHT . contract van wederpar:j " erns:g misdrijf.
o Betrekking op wanneer overheid financiële verwerE voor werking
(invoeren, ves:gen & innen belas:ngen) Privaat recht: betrekking op rela0e burgers onderling
o Directe belas;ngen (personenbelas+ng): periodiek door rechtstreekse
aanslag van persoon, aHankelijk van situa:e persoon
o Indirecte belas;ngen (btw, successierechten): geheven op toevallige
materiële feiten/rechtshandelingen
• ECONOMISCH RECHT/ SOCIAAL ZEKERHEIDSRECHT .
o Burgers beschermen tegen risico’s leven: gezondheid,
werkgelegenheid, basisinkomen
o Verplicht aan te sluiten bij sociale verzekeringsinstelling
, H2: BEWIJSRECHT Authen:eke akte w gekenmerkt door: ANDERE BEWIJSMIDDELEN DIE DOOR RECHTBANK BEVOLEN
" regels om uit te maken of rechten rechtssubject denkt te hebben • Opgesteld door openbaar ambtenaar KUNNEN W
• Volstrekte bewijswaarde " alles w ambtenaar gezien, gehoord @ verricht kan nt Indien oneindigheid blijE " in de loop procedure aanwending andere
in feite ook zijn in twijfel getrokken w bewijsmiddelen:
De bewijslast • Publiciteit " dubbel doel: maatschappij op hoogte gebracht w van bep
• Plaatsopneming: rechter gaat met par:jen ter plaatse & komt persoonlijk
gebeurtenissen & par.jen w erdoor beschermd
Iedere par0j die beweert SE te zijn " bewijs leveren van feiten of toestand vaststellen " veel gebruikt door vrederechters in huurzaken,
rechtshandelingen die ze aanvoeren (elementen aanbrengen Onderhandse akte " vaste datum (door registra4e, opnemen in authen4eke akte, overlijden burengeschillen, geschillen erfdienstbaarheid " rechter bijgestaan door
contractpar4j)" belangrijk in rela.e met derden " MAAR vaste datum ≠
waarmee eis gestaafd w) " verwerende par0j elementen technisch deskundige
automa.sch tegenstelbaar aan derden
aanbrengen om vordering af te wijzen • Deskundigenonderzoek: rechter stelt deskundige (architect/scha4er) aan
Meeste contracten door ondertekening via onderhandse geschriIen uitgaan van
Degene die uitvoering verbintenis/ bevrijding van verbintenis par.jen zelf waarin verbintenissen vastgelegd w & ondertekenaars aan geschriI
" deskundige voert onderzoek over technische aspecten " deskundige
vordert " bestaan ervan bewijzen/bewijs leveren binden " ook verbinden tegenover erfgenamen tenzij ze verbintenis verwerpen dient om rechter te adviseren
De bewijsstandaard ADVOCATENAKTE In huurgeschil " art. 594,1° Ger;W zeer belangrijk voor vastgoedmakelaar!
" bewijs moet met redelijke mate van zekerheid geleverd w " onderhandse akte die door advocaten van alle par:jen w
" bewijsstandaard verlaagd indien degene die bewijslast draagt niet medeondertekend " volledig bewijs van geschriE en van handtekening
mogelijk of redelijk is om bewijs te leveren (bewijs diefstal) par:jen
De bewijsmiddelen GETUIGENBEWIJS
Vrij bewijsstelsel: bewijs kan met alle bewijsmiddelen geleverd w, Getuige: persoon die feiten heeE gezien of gehoord en er verklaring voor
aflegt (onder eed bij rechter) " meineed indien waarheid verzwijgt
MAAR burgerlijke zaken " principe gereglementeerd bewijsstelsel
Rechtshandelingen: handelingen gesteld door personen met doel VERMOEDENS
bep. rechtsgevolgen te brengen " voor latere bewijsvoering, " gevolgtrekking die wet/rechter afleidt uit bekend feit om te besluiten tot
verhogen rechtszekerheid & verlagen mogelijkheid geschillen onbekend feit
Rechtsfeiten: gebeurtenis waarmee geconfronteerd zonder We,elijke vermoedens: gevolgtrekking die in wet staat " vermoeden is
rechtsgevolgen gewild " kan geen vooropgesteld bewijs vragen weerlegbaar behalve als wet anders bepaald " degene in wiens voordeel
vermoeden geldt " vrijgesteld van leveren bewijs
Soorten bewijsmiddelen:
Feitelijke vermoedens: gebaseerd op gewich:ge, bepaald en met elkaar
GESCHRIFT overeenstemmende feiten " kan enkel als wet bewijs met alle
" belangrijkste bewijsmiddel bewijsmiddelen toelaat
" ALTIJD ondertekend geschriE bij voorwerp > € 3.500
Geen schriIelijk bewijs nodig:
BEKENTENIS
• Voorwerp < € 3.500
= vrijwillige verklaring waardoor iemand waarheid erkent van feit of
• Eenzijdige rechtshandeling rechtshandeling die van aard is om tegen hem te gebruiken " kan
• Ondernemingsrecht uitdrukkelijk, s:lzwijgend & inten:oneel
• Morele & materiële onmogelijkheid " overmacht Gerechtelijke bekentenis: door rechter, levert volledig bewijs tegen degene
• Bewijs door & tegen derde die het gedaan heeE, is onherroepelijk & onsplitsbaar
Soorten geschriEen die bewijs opleveren: Buitengerechtelijke bekentenis: niet door de rechter, voortvloeien uit gedrag
• NT ondertekende documenten of geschriEen (kas:cket) van 1 vd par:jen (vb uitvoeren contract)
• Onderhandse akte (we#elijke bewijswaarde & levert bewijs overeenkomst)
DE EED
" tegenbewijs: enkel door andere akte, bekentenis, eed, bewijs door
" plech:ge verklaring
geschriE
Getuigenbeslissende eed: defini:ef & onherroepelijk einde aan geschil &
" na ondertekening geen eenzijdige wijzigingen aan contract!!
par:j die eed heeE opgedragen of teruggewezen kan nt terugkomen als
3 soorten elektronische handtekeningen: wederpar:j bereid is eed af te leggen
• Gewone: gegevens in elektronische vorm gehecht aan andere gegevens Ambtshalve eed: door rechter opgelegd aan een par:j als aanvullend
(gescande handtekening, pen touchscreen, magne4sche kaart)
bewijsmiddel als eis nt volledig bewezen is " bewijswaarde overgelaten aan
• Geavanceerde: hogere bescherming " eigenaar kan gelinkt w aan oordeel rechter
handtekening (itsme)
• Gekwalificeerde: hoogste veiligheidsniveau (elektronische iden4teitskaart)
• Authen3eke akte: geschriE opgesteld door ambtenaar (notaris)
