RECHT
Inhoudsopgave
Deel A – INLEIDING TOT HET RECHT.............................................................................................................. 3
1. ALGEMENE INLEIDING.............................................................................................................................. 3
A) Verantwoording ................................................................................................................................. 3
B) Wat is recht? ....................................................................................................................................... 4
2. INDELINGEN VAN HET RECHT .................................................................................................................. 5
A) Objectief vs. Subjectief Recht .......................................................................................................... 5
B) Materieel vs. Formeel Recht ............................................................................................................. 5
C) Privaatrecht vs. Publiekrecht .......................................................................................................... 5
D) Supranationaal vs. Nationaal Recht ................................................................................................ 5
3. BRONNEN VAN HET RECHT ...................................................................................................................... 6
A) Wetgeving sensu lato ........................................................................................................................ 6
B) De wet sensu stricto .......................................................................................................................... 8
C) De EU-instellingen ............................................................................................................................. 8
D) Rechtspraak ....................................................................................................................................... 9
E) Rechtsleer ........................................................................................................................................... 9
F) Gewoonte............................................................................................................................................ 9
G) Algemene rechtsbeginselen ............................................................................................................. 9
4. STRUCTUREN EN INSTELLINGEN .......................................................................................................... 10
A) Internationaal en Nationaal Kader ................................................................................................ 10
B) Federale Politieke Instellingen ...................................................................................................... 11
C) Regionale politieke instellingen .................................................................................................... 13
D) Verkiezingen en Parlementaire Immuniteiten ............................................................................. 13
5. RECHTSHANDHAVING ............................................................................................................................ 16
A) Gerechtelijke functies ..................................................................................................................... 16
B) Strafrecht en Privaatrechtelijke procedures ............................................................................... 16
C) Privaatrechtelijke procedure in eerste aanleg ............................................................................ 16
D) Rechtsmiddelen ............................................................................................................................... 17
E) Bevoegdheid van rechtbanken ...................................................................................................... 18
F) Bijzondere instellingen ................................................................................................................... 18
G) Indeling van Rechtbanken en Hoven ............................................................................................. 19
H) Lokale Rechtbanken ........................................................................................................................ 20
I) Rechtbank van Eerste Aanleg ......................................................................................................... 21
J) Ondernemingsrechtbank................................................................................................................ 22
K) Arbeidsrechtbank ............................................................................................................................ 22
L) Hoven van Beroep............................................................................................................................ 22
M) Arbeidshof ........................................................................................................................................ 22
N) Hof van Assisen ................................................................................................................................ 23
O) Hof van Cassatie............................................................................................................................... 23
P) Bijzondere Instellingen ................................................................................................................... 24
Q) Indeling van Misdrijven ................................................................................................................... 24
Deel B – VERBINTENISSENRECHT ............................................................................................................... 28
1. Verbintenissen ....................................................................................................................................... 28
A) Een verbintenis ................................................................................................................................ 28
B) De Schuldenaar & Schuldeiser ....................................................................................................... 28
C) Resultaatsverbintenis vs. Middelenverbintenis .......................................................................... 28
D) Verbintenissen uit overeenkomst ................................................................................................. 29
1
, a. Basisprincipes van contractenrecht .............................................................................................. 29
b. Geldigheidsvoorwaarden van een overeenkomst ....................................................................... 30
c. Interpretatie van overeenkomsten ............................................................................................... 31
d. Uitwerking van de overeenkomst ................................................................................................. 31
E) Verbintenissen uit quasi-contract (oneigenlijke contracten) .................................................... 33
a. Wat zijn oneigenlijke contracten? ................................................................................................. 33
b. Er zijn 3 klassieke vormen .............................................................................................................. 33
F) Verbintenissen uit Onrechtmatige daad ....................................................................................... 35
a. Strafrechtelijke aansprakelijkheid................................................................................................ 35
b. Burgerlijke aansprakelijkheid........................................................................................................ 35
a. Kwalitatieve aansprakelijkheid ..................................................................................................... 36
G) Totstandkoming van een contract ................................................................................................ 37
Deel C – VENNOOTSCHAPS- (EN VERENIGINGS) RECHT.............................................................................. 42
1. Algemeen ............................................................................................................................................... 42
A) Hervorming van het vennootschapsrecht (WVV 2019) ................................................................ 43
B) Vennootschapsvormen ................................................................................................................... 43
C) Rechtspersoonlijkheid (RPH) ......................................................................................................... 43
D) Eenmanszaak versus vennootschap ............................................................................................. 44
E) Vereniging en stichting ................................................................................................................... 44
F) Bestuur en controle ......................................................................................................................... 44
G) Jaarrekening & commissariaat ...................................................................................................... 44
2. De besloten vennootschap.................................................................................................................... 45
3. De naamloze vennootschap ................................................................................................................. 48
A) De NV ............................................................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
4. De Overige vennootschappen ............................................................................................................... 50
B) De Maatschap ................................................................................................................................... 50
C) De VOF (vennoorschap onder firma) ............................................................................................. 51
D) De COMMV (De Commanditaire Vennootschap) ........................................................................... 51
E) De CV (De Coöperatieve Vennootschap)........................................................................................ 52
5. De VZW (Vereniging Zonder Winstoogmerk) ....................................................................................... 53
2
,Deel A – INLEIDING TOT HET RECHT
1. ALGEMENE INLEIDING
A) Verantwoording
- Recht als zaak van alle burgers
Iedereen komt in aanraking met regels en normen, ongeacht beroep
of achtergrond.
- Iedereen wordt met recht geconfronteerd
Van verkeersregels tot eigendomsrechten: het recht beïnvloedt ons
dagelijks leven.
- Recht ≠ moraal en ≠ godsdienstige regels
Het recht is een door de overheid afgedwongen systeem van regels;
morele waarden en religieuze voorschriften vallen hier niet onder.
- Recht is overal, maar niet altijd rechtvaardig
Er kunnen situaties ontstaan waarin de wet (orde) zwaarder weegt
dan rechtvaardigheid. Denk aan de Nurembergprincipes: zelfs als je
volgens de wet hebt gehandeld, kan je toch strafbaar zijn als je hebt
nagelaten om moreel verwerpelijke handelingen (zoals genocide) te
voorkomen.
- Nuremberg-proces
Dit proces illustreert dat gehoorzamen aan bevelen geen vrijbrief is
als je fundamentele mensenrechten schendt. Het principe dat je ook
als individu verantwoordelijk bent voor je handelen, zelfs wanneer je
de wet volgt, is hier centraal.
3
, B) Wat is recht?
Recht omvat alle gedragsregels en normen die het maatschappelijk leven
ordenen. Deze regels hebben de volgende kenmerken:
- Doel: Het ordenen van het samenleven.
- Afdwingbaarheid: Regels worden door de overheid opgelegd en
kunnen worden afgedwongen.
Soorten regels binnen het recht:
- Verbodsbepalingen
o Regels die bepaalde handelingen verbieden (bijv.
geweldpleging, overtreding van verkeersregels).
- Gebodsbepalingen
o Regels die bepaalde handelingen verplicht stellen (bijv. hulp
bieden in noodsituaties).
- Normen met toelatingsaspect
o Regels die grenzen stellen aan de vrijheid (bijv. het
eigendomsrecht: je mag je woning gebruiken, maar niet
zomaar verbouwen zonder vergunning en zonder rekening te
houden met het verbod op rechtsmisbruik).
§ Vb; Twee aanpalende woningen, ze willen het scheiden door
bijvoorbeeld een beukenhaag, 20 jaar later komen er problemen
en die staat 10cm op de andere grond
- Organieke regels
o Fundamentele regels die de basis van de staatsstructuur
bepalen, zoals verkiezingsregels.
• Absoluut recht = kan niet worden afgedwongen (bv; folteren)
• Relatief recht = kan wel worden afgedwongen (bv; mening, zoals
adopteren)
4
Inhoudsopgave
Deel A – INLEIDING TOT HET RECHT.............................................................................................................. 3
1. ALGEMENE INLEIDING.............................................................................................................................. 3
A) Verantwoording ................................................................................................................................. 3
B) Wat is recht? ....................................................................................................................................... 4
2. INDELINGEN VAN HET RECHT .................................................................................................................. 5
A) Objectief vs. Subjectief Recht .......................................................................................................... 5
B) Materieel vs. Formeel Recht ............................................................................................................. 5
C) Privaatrecht vs. Publiekrecht .......................................................................................................... 5
D) Supranationaal vs. Nationaal Recht ................................................................................................ 5
3. BRONNEN VAN HET RECHT ...................................................................................................................... 6
A) Wetgeving sensu lato ........................................................................................................................ 6
B) De wet sensu stricto .......................................................................................................................... 8
C) De EU-instellingen ............................................................................................................................. 8
D) Rechtspraak ....................................................................................................................................... 9
E) Rechtsleer ........................................................................................................................................... 9
F) Gewoonte............................................................................................................................................ 9
G) Algemene rechtsbeginselen ............................................................................................................. 9
4. STRUCTUREN EN INSTELLINGEN .......................................................................................................... 10
A) Internationaal en Nationaal Kader ................................................................................................ 10
B) Federale Politieke Instellingen ...................................................................................................... 11
C) Regionale politieke instellingen .................................................................................................... 13
D) Verkiezingen en Parlementaire Immuniteiten ............................................................................. 13
5. RECHTSHANDHAVING ............................................................................................................................ 16
A) Gerechtelijke functies ..................................................................................................................... 16
B) Strafrecht en Privaatrechtelijke procedures ............................................................................... 16
C) Privaatrechtelijke procedure in eerste aanleg ............................................................................ 16
D) Rechtsmiddelen ............................................................................................................................... 17
E) Bevoegdheid van rechtbanken ...................................................................................................... 18
F) Bijzondere instellingen ................................................................................................................... 18
G) Indeling van Rechtbanken en Hoven ............................................................................................. 19
H) Lokale Rechtbanken ........................................................................................................................ 20
I) Rechtbank van Eerste Aanleg ......................................................................................................... 21
J) Ondernemingsrechtbank................................................................................................................ 22
K) Arbeidsrechtbank ............................................................................................................................ 22
L) Hoven van Beroep............................................................................................................................ 22
M) Arbeidshof ........................................................................................................................................ 22
N) Hof van Assisen ................................................................................................................................ 23
O) Hof van Cassatie............................................................................................................................... 23
P) Bijzondere Instellingen ................................................................................................................... 24
Q) Indeling van Misdrijven ................................................................................................................... 24
Deel B – VERBINTENISSENRECHT ............................................................................................................... 28
1. Verbintenissen ....................................................................................................................................... 28
A) Een verbintenis ................................................................................................................................ 28
B) De Schuldenaar & Schuldeiser ....................................................................................................... 28
C) Resultaatsverbintenis vs. Middelenverbintenis .......................................................................... 28
D) Verbintenissen uit overeenkomst ................................................................................................. 29
1
, a. Basisprincipes van contractenrecht .............................................................................................. 29
b. Geldigheidsvoorwaarden van een overeenkomst ....................................................................... 30
c. Interpretatie van overeenkomsten ............................................................................................... 31
d. Uitwerking van de overeenkomst ................................................................................................. 31
E) Verbintenissen uit quasi-contract (oneigenlijke contracten) .................................................... 33
a. Wat zijn oneigenlijke contracten? ................................................................................................. 33
b. Er zijn 3 klassieke vormen .............................................................................................................. 33
F) Verbintenissen uit Onrechtmatige daad ....................................................................................... 35
a. Strafrechtelijke aansprakelijkheid................................................................................................ 35
b. Burgerlijke aansprakelijkheid........................................................................................................ 35
a. Kwalitatieve aansprakelijkheid ..................................................................................................... 36
G) Totstandkoming van een contract ................................................................................................ 37
Deel C – VENNOOTSCHAPS- (EN VERENIGINGS) RECHT.............................................................................. 42
1. Algemeen ............................................................................................................................................... 42
A) Hervorming van het vennootschapsrecht (WVV 2019) ................................................................ 43
B) Vennootschapsvormen ................................................................................................................... 43
C) Rechtspersoonlijkheid (RPH) ......................................................................................................... 43
D) Eenmanszaak versus vennootschap ............................................................................................. 44
E) Vereniging en stichting ................................................................................................................... 44
F) Bestuur en controle ......................................................................................................................... 44
G) Jaarrekening & commissariaat ...................................................................................................... 44
2. De besloten vennootschap.................................................................................................................... 45
3. De naamloze vennootschap ................................................................................................................. 48
A) De NV ............................................................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
4. De Overige vennootschappen ............................................................................................................... 50
B) De Maatschap ................................................................................................................................... 50
C) De VOF (vennoorschap onder firma) ............................................................................................. 51
D) De COMMV (De Commanditaire Vennootschap) ........................................................................... 51
E) De CV (De Coöperatieve Vennootschap)........................................................................................ 52
5. De VZW (Vereniging Zonder Winstoogmerk) ....................................................................................... 53
2
,Deel A – INLEIDING TOT HET RECHT
1. ALGEMENE INLEIDING
A) Verantwoording
- Recht als zaak van alle burgers
Iedereen komt in aanraking met regels en normen, ongeacht beroep
of achtergrond.
- Iedereen wordt met recht geconfronteerd
Van verkeersregels tot eigendomsrechten: het recht beïnvloedt ons
dagelijks leven.
- Recht ≠ moraal en ≠ godsdienstige regels
Het recht is een door de overheid afgedwongen systeem van regels;
morele waarden en religieuze voorschriften vallen hier niet onder.
- Recht is overal, maar niet altijd rechtvaardig
Er kunnen situaties ontstaan waarin de wet (orde) zwaarder weegt
dan rechtvaardigheid. Denk aan de Nurembergprincipes: zelfs als je
volgens de wet hebt gehandeld, kan je toch strafbaar zijn als je hebt
nagelaten om moreel verwerpelijke handelingen (zoals genocide) te
voorkomen.
- Nuremberg-proces
Dit proces illustreert dat gehoorzamen aan bevelen geen vrijbrief is
als je fundamentele mensenrechten schendt. Het principe dat je ook
als individu verantwoordelijk bent voor je handelen, zelfs wanneer je
de wet volgt, is hier centraal.
3
, B) Wat is recht?
Recht omvat alle gedragsregels en normen die het maatschappelijk leven
ordenen. Deze regels hebben de volgende kenmerken:
- Doel: Het ordenen van het samenleven.
- Afdwingbaarheid: Regels worden door de overheid opgelegd en
kunnen worden afgedwongen.
Soorten regels binnen het recht:
- Verbodsbepalingen
o Regels die bepaalde handelingen verbieden (bijv.
geweldpleging, overtreding van verkeersregels).
- Gebodsbepalingen
o Regels die bepaalde handelingen verplicht stellen (bijv. hulp
bieden in noodsituaties).
- Normen met toelatingsaspect
o Regels die grenzen stellen aan de vrijheid (bijv. het
eigendomsrecht: je mag je woning gebruiken, maar niet
zomaar verbouwen zonder vergunning en zonder rekening te
houden met het verbod op rechtsmisbruik).
§ Vb; Twee aanpalende woningen, ze willen het scheiden door
bijvoorbeeld een beukenhaag, 20 jaar later komen er problemen
en die staat 10cm op de andere grond
- Organieke regels
o Fundamentele regels die de basis van de staatsstructuur
bepalen, zoals verkiezingsregels.
• Absoluut recht = kan niet worden afgedwongen (bv; folteren)
• Relatief recht = kan wel worden afgedwongen (bv; mening, zoals
adopteren)
4
