Samenvatting financieel management
HOOFDSTUK 1: FINANCIERINGSLANDSCHAP
Financiering is een spel tussen vraag en aanbod
- Vragers = diverse ondernemingen maar hebben allemaal een andere
financieringsbehoefte
- Aanbieders = diverse aanbieders – bank, risicokapitaalfonds
Optimaal spel tussen vraag en aanbod – nood aan inzicht in de ondernemingsbehoefte voor
de optimale financiering en financieringsvoorwaarden
- Ook aangeboden producten zijn niet homogeen
1.1 NOT ALL MONEY IS THE SAME
Financieringsbehoefte wordt vaak uitgedrukt in een bedrag, maar het heeft niet enkel te
maken met hoeveel, maar ook met de vorm, de termijn en de modaliteiten
Voor- en nadelen van verschillende financieringsbronnen
De meeste instrumenten van eigenvermogensfinanciering zullen zich richten op bedrijven in
een bepaalde levensfase of in een bepaalde sector, terwijl kredieten zich eerder richten naar
bestaande ondernemingen of kleine starters met een voorkeur voor de traditionele sector
Financieringsbron Voordelen Nadelen
Friends, family and - Gemakkelijk te vinden - Beperkte toegevoegde
fools - Hebben geduld waarde
- Beperkte fondsen
Overheidssubsidies - Gratis - Bureaucratisch
- Hebben geduld - Traag
- Moeilijk te lokaliseren
Banken - Relatief goedkoop - Gedrag onvoorspelbaar
- Behoorlijk snel - Vereisen garanties
- Ongeduldig
Business angels - Snel - Fondsen relatief beperkt
- Onbureaucratisch - Soms nogal onsystematische
- Begrijpt business investeringspolitiek
- Agenda niet altijd
voorzienbaar
Formeel - Beschikken over voldoende - Relatief traag
risicokapitaal fondsen - Hoge verwachtingen
- Toegevoegde waarde - Moeilijk te verkrijgen
gemakkelijk te bepalen - Exitdriven
Niet alle financieringen zijn hetzelfde
- 100.000 euro nodig – Welke vorm van financiering heb je nodig?
- Verschillende vormen van financiering
o Friend, family & fools: mensen die een affectieve relatie hebben met het bedrijf en
met dat geld start je het bedrijf – is klein geld, 60% van de bedrijven start op deze
manier – dumb money
o Public sources: subsidies van de overheid, is gratis en dus zelden goed – dumb
money
o Banks: belangrijkste bron van financiering in volume – zeer goedkoop
Probleem: onvoorspelbaar en verliefd op garanties (bv. zoals bij hypothecaire
lening) – dumb money
- Equity (eigen vermogen) financing – iemand zal geld in je onderneming steken onder de
vorm van kapitaal / eigen vermogen – vs. debt financing
, o Business angels: privé personen die geld investeren
o Private equity / venture capital: fondsen die zelf gaan investeren
- Smart money = geld + begeleiding
- Dumb money = enkel het geld, voor de rest kan je niets vragen – gaat niet samen met
begeleiding
Verband tussen financieringsbron en stadium van investering
1.2 HET ONDERNEMERSLANDSCHAP
De financieringsbehoefte van een startende kruidenier is totaal verschillend van een starter in
de biotechnologie
- Zowel ontwikkelingsfase en type onderneming zijn belangrijk voor het bepalen van de
financieringsbehoefte en financieringsbron
Typologie van ondernemingen
Type Wat? Financieringsmodaliteiten
Muizen en kmo’s Kleine bedrijven, meestal met - Bankkredieten
beperkt groeipotentieel - Lovemoney
- Crowdfunding
- Subsidies
Olifanten Grote bedrijven, niet flexibel, Hebben meestal overtollige
proberen competitief te blijven fondsen en zoeken zelf
opportuniteiten om te investeren
Zombies Bedrijven die reeds 10 jaar - Bestaande bankkredieten –
bestaan en reeds 3 jaar in de eerder behoud van dan
onmogelijkheid verkeren om bijkomende kredieten; solide
hun financiële lasten te betalen waarborgen
- Subsidies
Gazelles Bedrijven met belangrijk - Business angels
groeipotentieel - Venture kapitaal
- Beursnotering
Eenhoorns Niet-beursgenoteerde start-up - Venture kapitaal
die een waarde van 1 miljard - Corporate venture
dollar heeft - Beursnotering
Zebra’s Duurzame bedrijven Duurzame financieringsbronnen
Muizen
Muizen zijn kleine bedrijven met meestal een beperkt groeipotentieel
,- Worden gefinancierd via subsidies, bankkredieten, crowdfunding of lovemney
- Krijgen langere betalingstermijnen van leveranciers
Ze hebben een beperkte nood aan financiering – maar hoe zullen ze hun financieringsbehoefe
opvangen?
- KT kredieten bij banken zijn moeilijk te bekomen + liquidity trap die voor problemen kan
zorgen
o Liqudity trap = situatie in de economie waarbij het monetaire beleid – met name het
verlagen van de rente – niet meer effectief is om de economie te stimuleren. Het
treedt meestal op wanneer de rentevoeten al heel laag zijn, vaak dicht bij nul, en
mensen ondanks dat toch liever hun geld oppotten (sparen) dan het uit te geven of te
investeren.
o Obligaties vermijden en spaargeld behouden
o Survival strategie toepassen – bv. olifanten
- Zijn goed voor 66% van de werkgelegenheid in de private sector in Europa
o 44% in de VS en 33% in Japan
Olifanten
Olifanten zijn grote bedrijven die heel rendabel maar niet flexibel zijn
- Zijn belangrijk voor het behoud van de werkgelegendheid
- Proberen competitief te blijven
- Hebben meestal overtollige fondsen en zoeken zelf opportuniteiten om te investeren
o Zijn zeer liquide, aangezien ze zelf veel geld hebben
o Bv. Apple en Philips
Hebben een korte cash conversion cycle
- Verkopen en krijgen tegoeden van klanten
o Ze doen aankopen en hebben schulden op leveranciers
o “Cash betalen met cash”
- Als de conversiecyclus laag is, dan is uw behoefte aangeld en financiering lager en dan
hebben die grote bedrijven heel veel geld
o Lenen het overschot uit aan kleine ondernemingen = overtollig werkkapitaal
Zoeken alternatieven om te beleggen – de muizen
Muizen hebben veel langere betalingstermijnen en hebben meer nood aan geld
Grote ondernemingen worden dus de bankiers van de kleine ondernemingen
peer-to-peer
Zombies
Zombies slorpen financiële middelen op – misallocatie van middelen
- In Spanje en België wordt 10% beschouwd als zombie en slorpen ze 15-20% van de
financiële middelen op
- 1 op 7 Belgen werkt in zo een zombiebedrijf
- Hebben kredieten bij minder solvabele banken
Het zijn bedrijven waarbij gedurende 3 opeenvolgene jaren de operationele winst niet volstaat
om de financiële lasten – interesten – te betalen
- Banken blijven hen financieren, omdat wanneer ze hiermee stoppen de zombie failliet gaat
- Het krediet zal dan niets meer waard zijn waardoor ze dat moeten afschrijven en de bank
zelf ook minder winst zal hebben
Baxtereconomie = injectie in de economie om deze weer gezond te krijgen
- Gebeurt ook met zombies via publieke financiering en banken
o Zullen met kredieten met dragende hypotheken de zombies proberen redden
o Hierbij geldt dat de loss given default > pobability of default
, Gazelles
Snelle groeiers die samen met de eenhoorn zorgen voor een werkgelegenheidsgroei van 80%
in Europa
- Hebben een grote financieringbehoefte en mpeten snel en veel geld kunnen ophalen
Gazelles zijn jonge bedrijven met belangrijk groeipotentieel
- Ze hebben geen waarborgen en geen terugbetalingscapaciteit
- Er wordt voornamelijk door business angels, venture kapitaal en beursnotering in hen
geïnvesteerd
- Constante zoektocht naar geld
Eenhoorns
Eenhoorns en hun financiers zijn uit op snelle winst
- Winstbejag op KT is hierbij prioritair ten opzichte van ethische, sociale en
milieuoverwegingen
Eenhoorns zijn bedrijven die na 3 jaar een grote waarde waard zijn
- Ze maken vele jaren verlies, maar zijn uiteindelijk toch beel waard
- Hebben geen terugbetalingscapaciteit en kunnen zo concurrenten uitschakelen
- Zullen enkel equity-financiering gebruiken
o Volgt uit het hebben van geen terugbetalingscapaciteit
o Equity moet je nooit terugbetalen omdat je aandelen uitgeeft
o Als mensen uit het bedrijf willen stappen, zullen zij hun aandelen gewoon moeten
verkopen
- Grootste probleem is scale-up money vinden
o Als ze dit niet vinden, gaan ze failliet in de dodenvallei
Zebra’s
Zebra’s zijin het tegengestelde van de eenhoorns
- Ondernemen is voor hen zowel het nastreven van winst als een sociale
verantwoordelijkheid
- Het is wit én zwart
- Ze hebben dus een behoefte aan duurzame financieringstechnieken
Financieringsnoden en bronnen
6 types Financiële noden Actoren Opmerking
Muizen en KMO’s Beperkt - Banken - Payback capacity
(85%) - Subsidies - Waarborgen
Olifanten (1%) Geen, zijn liquide Spelen zelf voor Peer to peer
bankier
Zombies (10%) Overlevingskredieten - Banken Operationele winsten
- Subsidies < financiële kosten
Gazelles (4%) Equity financiering - Venture capital Happy few
- Business angels
Unicorns (0%) Scale-up money Scale-up funds Scale-up gap
Zebra’s Lange termijn Duurzame fondsen Familie holdings
Type geld = f(type onderneming, ontwikkelingsfase)
Financierin Ontwikkelin
Idee Start Uitbreiding
g g
Mice & KMO Waar? - Friends, Banken Banken Banken
family &
fools
HOOFDSTUK 1: FINANCIERINGSLANDSCHAP
Financiering is een spel tussen vraag en aanbod
- Vragers = diverse ondernemingen maar hebben allemaal een andere
financieringsbehoefte
- Aanbieders = diverse aanbieders – bank, risicokapitaalfonds
Optimaal spel tussen vraag en aanbod – nood aan inzicht in de ondernemingsbehoefte voor
de optimale financiering en financieringsvoorwaarden
- Ook aangeboden producten zijn niet homogeen
1.1 NOT ALL MONEY IS THE SAME
Financieringsbehoefte wordt vaak uitgedrukt in een bedrag, maar het heeft niet enkel te
maken met hoeveel, maar ook met de vorm, de termijn en de modaliteiten
Voor- en nadelen van verschillende financieringsbronnen
De meeste instrumenten van eigenvermogensfinanciering zullen zich richten op bedrijven in
een bepaalde levensfase of in een bepaalde sector, terwijl kredieten zich eerder richten naar
bestaande ondernemingen of kleine starters met een voorkeur voor de traditionele sector
Financieringsbron Voordelen Nadelen
Friends, family and - Gemakkelijk te vinden - Beperkte toegevoegde
fools - Hebben geduld waarde
- Beperkte fondsen
Overheidssubsidies - Gratis - Bureaucratisch
- Hebben geduld - Traag
- Moeilijk te lokaliseren
Banken - Relatief goedkoop - Gedrag onvoorspelbaar
- Behoorlijk snel - Vereisen garanties
- Ongeduldig
Business angels - Snel - Fondsen relatief beperkt
- Onbureaucratisch - Soms nogal onsystematische
- Begrijpt business investeringspolitiek
- Agenda niet altijd
voorzienbaar
Formeel - Beschikken over voldoende - Relatief traag
risicokapitaal fondsen - Hoge verwachtingen
- Toegevoegde waarde - Moeilijk te verkrijgen
gemakkelijk te bepalen - Exitdriven
Niet alle financieringen zijn hetzelfde
- 100.000 euro nodig – Welke vorm van financiering heb je nodig?
- Verschillende vormen van financiering
o Friend, family & fools: mensen die een affectieve relatie hebben met het bedrijf en
met dat geld start je het bedrijf – is klein geld, 60% van de bedrijven start op deze
manier – dumb money
o Public sources: subsidies van de overheid, is gratis en dus zelden goed – dumb
money
o Banks: belangrijkste bron van financiering in volume – zeer goedkoop
Probleem: onvoorspelbaar en verliefd op garanties (bv. zoals bij hypothecaire
lening) – dumb money
- Equity (eigen vermogen) financing – iemand zal geld in je onderneming steken onder de
vorm van kapitaal / eigen vermogen – vs. debt financing
, o Business angels: privé personen die geld investeren
o Private equity / venture capital: fondsen die zelf gaan investeren
- Smart money = geld + begeleiding
- Dumb money = enkel het geld, voor de rest kan je niets vragen – gaat niet samen met
begeleiding
Verband tussen financieringsbron en stadium van investering
1.2 HET ONDERNEMERSLANDSCHAP
De financieringsbehoefte van een startende kruidenier is totaal verschillend van een starter in
de biotechnologie
- Zowel ontwikkelingsfase en type onderneming zijn belangrijk voor het bepalen van de
financieringsbehoefte en financieringsbron
Typologie van ondernemingen
Type Wat? Financieringsmodaliteiten
Muizen en kmo’s Kleine bedrijven, meestal met - Bankkredieten
beperkt groeipotentieel - Lovemoney
- Crowdfunding
- Subsidies
Olifanten Grote bedrijven, niet flexibel, Hebben meestal overtollige
proberen competitief te blijven fondsen en zoeken zelf
opportuniteiten om te investeren
Zombies Bedrijven die reeds 10 jaar - Bestaande bankkredieten –
bestaan en reeds 3 jaar in de eerder behoud van dan
onmogelijkheid verkeren om bijkomende kredieten; solide
hun financiële lasten te betalen waarborgen
- Subsidies
Gazelles Bedrijven met belangrijk - Business angels
groeipotentieel - Venture kapitaal
- Beursnotering
Eenhoorns Niet-beursgenoteerde start-up - Venture kapitaal
die een waarde van 1 miljard - Corporate venture
dollar heeft - Beursnotering
Zebra’s Duurzame bedrijven Duurzame financieringsbronnen
Muizen
Muizen zijn kleine bedrijven met meestal een beperkt groeipotentieel
,- Worden gefinancierd via subsidies, bankkredieten, crowdfunding of lovemney
- Krijgen langere betalingstermijnen van leveranciers
Ze hebben een beperkte nood aan financiering – maar hoe zullen ze hun financieringsbehoefe
opvangen?
- KT kredieten bij banken zijn moeilijk te bekomen + liquidity trap die voor problemen kan
zorgen
o Liqudity trap = situatie in de economie waarbij het monetaire beleid – met name het
verlagen van de rente – niet meer effectief is om de economie te stimuleren. Het
treedt meestal op wanneer de rentevoeten al heel laag zijn, vaak dicht bij nul, en
mensen ondanks dat toch liever hun geld oppotten (sparen) dan het uit te geven of te
investeren.
o Obligaties vermijden en spaargeld behouden
o Survival strategie toepassen – bv. olifanten
- Zijn goed voor 66% van de werkgelegenheid in de private sector in Europa
o 44% in de VS en 33% in Japan
Olifanten
Olifanten zijn grote bedrijven die heel rendabel maar niet flexibel zijn
- Zijn belangrijk voor het behoud van de werkgelegendheid
- Proberen competitief te blijven
- Hebben meestal overtollige fondsen en zoeken zelf opportuniteiten om te investeren
o Zijn zeer liquide, aangezien ze zelf veel geld hebben
o Bv. Apple en Philips
Hebben een korte cash conversion cycle
- Verkopen en krijgen tegoeden van klanten
o Ze doen aankopen en hebben schulden op leveranciers
o “Cash betalen met cash”
- Als de conversiecyclus laag is, dan is uw behoefte aangeld en financiering lager en dan
hebben die grote bedrijven heel veel geld
o Lenen het overschot uit aan kleine ondernemingen = overtollig werkkapitaal
Zoeken alternatieven om te beleggen – de muizen
Muizen hebben veel langere betalingstermijnen en hebben meer nood aan geld
Grote ondernemingen worden dus de bankiers van de kleine ondernemingen
peer-to-peer
Zombies
Zombies slorpen financiële middelen op – misallocatie van middelen
- In Spanje en België wordt 10% beschouwd als zombie en slorpen ze 15-20% van de
financiële middelen op
- 1 op 7 Belgen werkt in zo een zombiebedrijf
- Hebben kredieten bij minder solvabele banken
Het zijn bedrijven waarbij gedurende 3 opeenvolgene jaren de operationele winst niet volstaat
om de financiële lasten – interesten – te betalen
- Banken blijven hen financieren, omdat wanneer ze hiermee stoppen de zombie failliet gaat
- Het krediet zal dan niets meer waard zijn waardoor ze dat moeten afschrijven en de bank
zelf ook minder winst zal hebben
Baxtereconomie = injectie in de economie om deze weer gezond te krijgen
- Gebeurt ook met zombies via publieke financiering en banken
o Zullen met kredieten met dragende hypotheken de zombies proberen redden
o Hierbij geldt dat de loss given default > pobability of default
, Gazelles
Snelle groeiers die samen met de eenhoorn zorgen voor een werkgelegenheidsgroei van 80%
in Europa
- Hebben een grote financieringbehoefte en mpeten snel en veel geld kunnen ophalen
Gazelles zijn jonge bedrijven met belangrijk groeipotentieel
- Ze hebben geen waarborgen en geen terugbetalingscapaciteit
- Er wordt voornamelijk door business angels, venture kapitaal en beursnotering in hen
geïnvesteerd
- Constante zoektocht naar geld
Eenhoorns
Eenhoorns en hun financiers zijn uit op snelle winst
- Winstbejag op KT is hierbij prioritair ten opzichte van ethische, sociale en
milieuoverwegingen
Eenhoorns zijn bedrijven die na 3 jaar een grote waarde waard zijn
- Ze maken vele jaren verlies, maar zijn uiteindelijk toch beel waard
- Hebben geen terugbetalingscapaciteit en kunnen zo concurrenten uitschakelen
- Zullen enkel equity-financiering gebruiken
o Volgt uit het hebben van geen terugbetalingscapaciteit
o Equity moet je nooit terugbetalen omdat je aandelen uitgeeft
o Als mensen uit het bedrijf willen stappen, zullen zij hun aandelen gewoon moeten
verkopen
- Grootste probleem is scale-up money vinden
o Als ze dit niet vinden, gaan ze failliet in de dodenvallei
Zebra’s
Zebra’s zijin het tegengestelde van de eenhoorns
- Ondernemen is voor hen zowel het nastreven van winst als een sociale
verantwoordelijkheid
- Het is wit én zwart
- Ze hebben dus een behoefte aan duurzame financieringstechnieken
Financieringsnoden en bronnen
6 types Financiële noden Actoren Opmerking
Muizen en KMO’s Beperkt - Banken - Payback capacity
(85%) - Subsidies - Waarborgen
Olifanten (1%) Geen, zijn liquide Spelen zelf voor Peer to peer
bankier
Zombies (10%) Overlevingskredieten - Banken Operationele winsten
- Subsidies < financiële kosten
Gazelles (4%) Equity financiering - Venture capital Happy few
- Business angels
Unicorns (0%) Scale-up money Scale-up funds Scale-up gap
Zebra’s Lange termijn Duurzame fondsen Familie holdings
Type geld = f(type onderneming, ontwikkelingsfase)
Financierin Ontwikkelin
Idee Start Uitbreiding
g g
Mice & KMO Waar? - Friends, Banken Banken Banken
family &
fools
