Table of Contents
Inleiding.............................................................................................................................6
Recht.............................................................................................................................................6
Publiekrecht..................................................................................................................................6
De kernboodschap........................................................................................................................7
De Grondwet als basis: tijdloos, maar evolutief............................................................................7
Deel 1: Krachtlijnen............................................................................................................8
1 De Belgische staat......................................................................................................................8
Het ontstaan van staten...................................................................................................................................8
Het ontstaan van België...................................................................................................................................8
De Belgische Staat...........................................................................................................................................9
De Belgische staat (2)...............................................................................................................................10
2 Een democratische Rechtsstaat................................................................................................10
3 Een meergelaagde staat in Europa...........................................................................................13
De (federale) staat België..............................................................................................................................13
De (federale) staat België (2)....................................................................................................................14
De (federale) staat België (3)....................................................................................................................14
De (federale) staat België (4)....................................................................................................................14
De (federale) staat België (5)....................................................................................................................15
De (federale) staat België (6)....................................................................................................................15
De Vlaamse en andere deelstaten.................................................................................................................16
De Vlaamse en andere deelstaten (2).......................................................................................................17
De Vlaamse en andere deelstaten (3).......................................................................................................17
De Vlaamse en andere deelstaten (4).......................................................................................................19
De Vlaamse en andere deelstaten (5).......................................................................................................19
De Vlaamse en andere deelstaten (6).......................................................................................................19
De Europese Unie..........................................................................................................................................20
De Europese Unie (2).................................................................................................................................20
De Europese Unie (3).................................................................................................................................20
De Europese Unie (4).................................................................................................................................20
De Europese Unie (5).................................................................................................................................21
De gemeenten en provincies.........................................................................................................................21
De gemeenten en provincies (2)...............................................................................................................21
Deel II: De democratische besluitvorming.........................................................................22
4 Grondwettelijke teksten...........................................................................................................22
Grondwettelijke teksten (2)...........................................................................................................................22
Grondwettelijke teksten (3)...........................................................................................................................22
Grondwettelijke teksten (4)...........................................................................................................................23
Grondwettelijke teksten (5)...........................................................................................................................23
Grondwettelijke teksten (6)...........................................................................................................................23
1. De Belgische Grondwet.........................................................................................................................23
1. De Belgische Grondwet (2)...............................................................................................................23
De Belgische Grondwet (3)...................................................................................................................24
1. De Belgische Grondwet (4)...............................................................................................................24
1
, 1. De Belgische Grondwet (5)...............................................................................................................24
1. De Belgische Grondwet (6)...............................................................................................................25
1. De Belgische Grondwet (7)...............................................................................................................25
1. De Belgische Grondwet (8)...............................................................................................................25
1. De Belgische Grondwet (9)...............................................................................................................26
Grondwettelijke teksten (7)...........................................................................................................................26
2. Beperkte constitutieve autonomie van de deelstaten..........................................................................26
Grondwettelijke teksten (8)...........................................................................................................................26
3. De basisverdragen van de Europese Unie.............................................................................................26
3. De basisverdragen van de Europese Unie (2)...................................................................................27
3. De basisverdragen van de Europese Unie (3)...................................................................................27
5 De wetgevende instellingen.....................................................................................................27
Debatteren en organiseren............................................................................................................................27
Debatteren en organiseren (2)..................................................................................................................28
Zelf beslissen..................................................................................................................................................28
Zelf beslissen (2)........................................................................................................................................28
Zelf beslissen (3)........................................................................................................................................28
Zelf beslissen (4)........................................................................................................................................29
Grondwetswijziging op til in Nederland?......................................................................................................29
Verkiezen en vertegenwoordigen..................................................................................................................29
Verkiezen en vertegenwoordigen (2)........................................................................................................30
Verkiezen en vertegenwoordigen (3)........................................................................................................30
Verkiezen en vertegenwoordigen (4)........................................................................................................30
Het federale niveau...............................................................................................................................30
Kamer van volksvertegenwoordigers...............................................................................................31
Kamer van volksvertegenwoordigers (2)......................................................................................31
Kamer van Volksvertegenwoordigers (3).....................................................................................32
Kamer van volksvertegenwoordigers (4)......................................................................................32
Kamer van volksvertegenwoordigers (5)......................................................................................33
Kamer van volksvertegenwoordigers (6)......................................................................................33
Verkiezen en vertegenwoordigen (5)........................................................................................................34
Het federale niveau (2).........................................................................................................................34
Senaat...............................................................................................................................................34
Verkiezen en vertegenwoordigen (6)........................................................................................................34
Het federale niveau (3).........................................................................................................................34
Onverenigbaarheden........................................................................................................................34
Het federale niveau (4).........................................................................................................................35
Immuniteiten....................................................................................................................................35
Immuniteiten (2)..........................................................................................................................35
Verkiezen en vertegenwoordigen (7)........................................................................................................36
2. Het deelstatelijke niveau...................................................................................................................36
2. Het deelstatelijke niveau (2).............................................................................................................36
Het Vlaams Parlement......................................................................................................................36
2. Het deelstatelijke niveau (3).............................................................................................................37
Asymmetrie......................................................................................................................................37
2. Het deelstatelijke niveau (4).............................................................................................................37
Het Waals Parlement........................................................................................................................37
Parlement Franse Gemeenschap.....................................................................................................37
Parlement Duitstalige Gemeenschap...............................................................................................37
Brussels Hoofdstedelijk Parlement...................................................................................................37
Verkiezen en vertegenwoordigen (8)........................................................................................................37
3. Het Europese niveau.........................................................................................................................37
3. Het europese niveau (2)...................................................................................................................38
Verkiezen en vertegenwoordigen (9)........................................................................................................39
4. De Vlaamse lokale besturen.............................................................................................................39
Wetgeven.......................................................................................................................................................39
2
, 1. Het federale niveau...............................................................................................................................39
1. Het federale niveau (2).....................................................................................................................39
1. Het federale niveau (3).....................................................................................................................40
1. Het federale niveau (4).....................................................................................................................40
1. Het federale niveau (5).....................................................................................................................41
1. Het federale niveau (6).....................................................................................................................42
1. Het federale niveau (7).....................................................................................................................42
1. Het federale niveau (8).....................................................................................................................43
1. Het federale niveau (9).....................................................................................................................43
1. Het federale niveau (10)...................................................................................................................44
1. Het federale niveau (11)...................................................................................................................44
1. Het federale niveau (12)...................................................................................................................45
1. Het federale niveau (13)...................................................................................................................45
1. Het federale niveau (14)...................................................................................................................46
1. Het federale niveau (15)...................................................................................................................46
1. Het federaal niveau (16)...................................................................................................................47
Wetgeven (2).................................................................................................................................................47
2. Het deelstatelijke niveau.......................................................................................................................47
2. Het deelstatelijke niveau (2).............................................................................................................48
Wetgeven (3).................................................................................................................................................48
3. De Europese Unie..................................................................................................................................48
3. De Europese Unie (2)........................................................................................................................48
3. De Europese Unie (3)........................................................................................................................49
Wetgeven (4).................................................................................................................................................49
4. De Vlaamse gemeenten en provincies..................................................................................................49
4. De Vlaamse gemeenten en provincies (2)........................................................................................50
Wetgeven (5).................................................................................................................................................51
De toepassing van wetgeving in de tijd....................................................................................................51
De toepassing van wetgeving in de tijd (2)...........................................................................................51
Wetgeven (6).................................................................................................................................................51
Interpretatieve wetgeving.........................................................................................................................51
6 De uitvoerende instellingen.....................................................................................................52
Vertrouwen en controleren...........................................................................................................................52
1. Op federaal niveau................................................................................................................................52
1. Op federaal niveau (2)......................................................................................................................52
De Koning.........................................................................................................................................52
De Koning (2)....................................................................................................................................52
1. Op federaal niveau (3)......................................................................................................................53
Rechtspositie Koning........................................................................................................................53
1. Op federaal niveau (4)......................................................................................................................54
Federale regering..............................................................................................................................54
Regering.......................................................................................................................................54
Ministerraad.................................................................................................................................54
Staatssecretarissen......................................................................................................................54
1. Op federaal niveau (5)......................................................................................................................54
Rechtspositie regering......................................................................................................................54
Rechtspositie regering (2)............................................................................................................55
1. Op federaal niveau (6)......................................................................................................................55
Het vertrouwen in de Regering........................................................................................................55
1. Op federaal niveau (7)......................................................................................................................56
Algemene controle...........................................................................................................................56
1. Op federaal niveau (8)......................................................................................................................56
1. Op federaal niveau (9)......................................................................................................................57
1. Op federaal niveau (10)....................................................................................................................57
Uitzonderlijke controle: parlementair onderzoek............................................................................57
1. Op federaal niveau (11)....................................................................................................................58
3
, Beperkte controle? De lopende zaken.............................................................................................58
1. Op federaal niveau (12)....................................................................................................................58
Vertrouwen en controleren (3)......................................................................................................................59
2. Op deelstatelijk niveau..........................................................................................................................59
2. Op deelstatelijk niveau (2)................................................................................................................59
2. Op deelstatelijk niveau (3)................................................................................................................60
Vertrouwen en controleren (4)......................................................................................................................60
4. Op lokaal niveau:..................................................................................................................................60
in de Vlaamse gemeenten....................................................................................................................60
in de Vlaamse gemeenten (2)...............................................................................................................61
Vertrouwen en controleren (5)......................................................................................................................62
4. Op lokaal niveau:..................................................................................................................................62
in de Vlaamse provincies......................................................................................................................62
In de vlaamse provincies (2).................................................................................................................62
Besturen.........................................................................................................................................................63
1. Op federaal niveau (Koning + regering)................................................................................................63
1. Op federaal niveau (Koning + regering) (2).......................................................................................63
Algemene bevoegdheden.................................................................................................................63
1. Op federaal niveau (Koning + regering) (3).......................................................................................64
Bijzondere bevoegdheden................................................................................................................64
Bijzondere bevoegdheden (2)......................................................................................................64
Bijzondere bevoegdheden (3)......................................................................................................65
Bijzondere bevoegdheden (4)......................................................................................................65
1. Op federaal niveau (Koning + regering) (4).......................................................................................66
Procedure.........................................................................................................................................66
Procedure (2)...............................................................................................................................67
1. Op federaal niveau (Koning en regering) (5).....................................................................................67
Overdracht van bevoegdheden........................................................................................................67
Besturen (2)...................................................................................................................................................68
2. Op deelstatelijk niveau (deelstaatregeringen)......................................................................................68
Besturen (3)...................................................................................................................................................68
3. Op Europees niveau (Europese Commissie)..........................................................................................68
Besturen (4)...................................................................................................................................................69
4. Op lokaal niveau...................................................................................................................................69
7. Bestuurlijke rechtshandelingen...............................................................................................69
Bestuurlijke rechtshandelingen (2)................................................................................................................70
Bestuurlijke rechtshandelingen (3)................................................................................................................71
Bestuurlijke rechtshandelingen (4)................................................................................................................72
Bestuurlijke rechtshandelingen (5)................................................................................................................72
Bestuurlijke rechtshandelingen (6)................................................................................................................73
8. Behoorlijk besturen.................................................................................................................74
Werking in de tijd van een Bestuurlijke rechtshandeling..............................................................................74
Behoorlijk beschikkend besturen..................................................................................................................75
9. Bestuurlijk beroep...................................................................................................................78
10. Openbaarheid van het bestuur..............................................................................................79
Behoorlijk besturen.......................................................................................................................................79
11. Taalgebruik door het bestuur................................................................................................80
Bestuurstaal...................................................................................................................................................80
12. Handhaving door het bestuur................................................................................................82
Strafrechtelijke vs. bestuurlijke handhaving..................................................................................................82
13. Gefedereerde bevoegdheden................................................................................................83
Bevoegdheidsverdeling in België...................................................................................................................83
Grondslagen...................................................................................................................................................83
4