samenvatting globale economie 1e bachelor (met voorbeelden en extra uitleg)

Globale economie
Besproken hoofstukken:

Hoofdstuk 16: macro-economische analyse: wat en waarom?

Hoofdstuk 17: De nationale rekeningen

Hoofdstuk 18: Het bbp als maatstaf van de economische activiteit

Hoofdstuk 19: geld

Hoofdstuk 21: de arbeidsmarkt

Hoofdstuk 22: de overheid

Hoofdstuk 23: wisselkoers

Hoofstuk 24: vraagzijde en de reële sfeer

Hoofdstuk 25: IS-LM-model

Hoofdstuk 26: AA-AV-model

Hoofdstuk 27: philipscurve


Hoofdstuk 16: macro-economische analyse: wat
en waarom?
Inflatie: macro

 Totale inflatie <-> onderliggende inflatie

Welke maatstaf wordt er precies gebruikt?

Als econoom denken in reële prijzen want vaak is het zo dat bij stijgende
prijzen een stijgend inkomen aan gebonden is  sociale uitkeringen

Monetair beleid: macro

Monetair beleid is het beleid waarmee een centrale bank (zoals de Europese
Centrale Bank – ECB) de geldhoeveelheid, rentevoeten en inflatie in een
economie probeert te sturen. (Economische groei is meer dan bbp, ook uitstoot,
… zijn belangrijke factoren die de gezondheid van een land indiceren.)

Macro-economie:

= grotere gehelen of aggregaten

 “De” economie krimpt of groeit
 Totale consumptie in België/EU/wereld
 Totale tewerkstelling/werkloosheid

,  Het Prijspeil (alle prijzen)

Maar aggregaat = optelsom van de variabelen op individueel niveau

 => waarom volstaat micro-economie niet?
 Hebben we wel een aparte macro-analyse nodig?
 Ja, om 3 redenen

1. Band tussen markten van finale goederen en markten van
productiefactoren (terugkoppeling)  economische kringloop en de Wet
van Say
2. Gebruik van geld  ontregeling van geldstromen kan reële goederen- en
dienstenstroom beïnvloeden (financiële crisis)
3. Informatie- en coördinatieproblemen die impact hebben op economie
(“animal spirits")

“Wat waar is voor het micro-economisch niveau is niet noodzakelijk waar voor
het macro-economisch niveau  wat geldt voor de delen geldt niet per se voor
het geheel”

 Voorbeeld: spaarparadox  positieve effecten voor het individu, maar op
grote schaal en lange termijn niet voor de totale economie want

 Rationele handeling van het individu kan leiden tot een suboptimale uitkomst
voor het geheel

16.1 Eenvoudige kringloop

Werkloosheid kan stijgen door bijvoorbeeld automatisering:

Rollen van mensen worden overgenomen door technologische substituten, men
kan wel zeggen dat hierdoor nieuwe jobs gecreëerd worden maar de mensen
die hun job kwijt zijn kunnen vaak niet direct een job vinden in de nieuwe,




moderne sectoren.

,Factormarkt: ondernemingen hebben menselijk en fysiek kapitaal nodig 
productiefactoren die gekocht worden bij de gezinnen

DE WET VAN SAY

 Elk aanbod creëert zijn eigen vraag
 Productie leidt vanzelf tot vraag
  Er kan nooit een vraagtekort zijn

Maar deze samenhang zorgt er ook voor:

 Dat macro-economisch effect NIET GELIJK is aan de optelsom van micro-
economische effecten
o Geheel > delen
o Logica: fallacy of composition(wat zich op macro-niveau afspeelt is
veel meer dan de optelsom van individueel gedrag op micro-niveau)
o Voorbeeld: prijsstijging van ALLE goederen en diensten =/= daling
vraag
 Dat er coördinatie- en informatieproblemen zijn

Opdat de wet van say zou opgaan, moet de kringloop gesloten zijn, maar in
werkelijkheid zijn er zogenaamde “lekken”:

 Spaarlek

 Lek naar het buitenland, wij kopen ook goederen van het buitenland

…

Overheidsoptreden zijn nuttig, volgens de mensen die opgaan in de wet van Say
zijn overheidsoptreden NIET nodig

GELD EN IDENTITEIT VAN FISHER

 Geld: ons algemeen ruilmiddel
 Aan kringloop goederen en diensten beantwoordt geldkringloop

,  Identiteit van Fisher:




P = prijsniveau (bijvoorbeeld de gemiddelde prijs van goederen en diensten)

Q = reëel nationaal product (output) (de hoeveelheid geproduceerde
goederen en diensten)

M = geldhoeveelheid (de totale hoeveelheid geld in omloop)

V = omloopsnelheid van geld (hoe vaak een eenheid geld in een bepaalde
periode wordt uitgegeven voor transacties)

Voorraadvariabelen: (voorbeeld geldhoeveelheid)

Stroomvariabelen: verandering over een tijdsperiode



16.2 Een gesloten economie met overheid en investeringen

COÖRDINATIEPROBLEMEN

Voorbeeld 1: investeringen

 Motivatie voor investeringen
o Verwachting dat toekomstige vraag zal stijgen
 MAAR onzekerheid => bedrijven kijken naar elkaar
o Als B grote investeringen doet, zal A hoogstwaarschijnlijk ook
investeren
o  Investeringsboom met zelf voedend karakter
o Investeringen = productie = inkomen
o OOK OMGEKEERD
 Animal spirits
o Informatie vaak gebrekkig
o Vlagen van pessimisme en optimisme