Samenvatting Preventieve mondzorg -Theorie

PREVENTIEVE MONDZORG –
THEORIE




Audrey Vermeire
MONDZORG FASE 1

,HOOFDSTUK 1: INLEIDING TOT DE PREVENTIEVE MONDZORG

1.1 INLEIDING : PREVENTIEVE MONDZORG

• Preventie en voorlichting
• Preventie in de gezondheidszorg
o Winst aan belang in de loop der jaren
o Bij preventie hoort voorlichting
• Voorlichting
o Essentieel om kwaliteit van zorg te realiseren
o Een voorwaarde om preventie te kunnen uitvoeren
o Belangrijk voor patiënten
▪ Invloed op tevredenheid van patiënten
▪ Recht op voorlichting

1.2 DE FUNCTIE VAN DE TANDEN EN DE KIEZEN:

• Spijsvertering
• Spreken en uiterlijk
• Mens is een sociaal wezen

Voortijdig verlies van melktanden en -kiezen

Impact van tandbederf

1) directe gevolgen

a) Pijn, kauwen, verminderde eetlust, pijn bij tandenpoetsen, abcesvorming en koorts

2) Langere termijn

a) Gaaf melkgebit: beste garantie voor gaaf definitief gebit

b) Aangetaste en vroegtijdig verwijderde melktanden kunnen leiden tot een verstoorde doorbraak van de
opvolgers

c) Dus: cariës altijd behandelen/stabiliseren: ook in melktanden

Waarom zijn tanden en kiezen van belang?

• Ze behoren tot onze mond, ons lichaam
• Gezonde tanden en kiezen dragen bij tot
o De algemene gezondheid
o Het ‘welbevinden’ van de men

1.2 MONDGEZONDHEID

Definitie van mondgezondheid (WHO 1948):

‘Gezondheid is een toestand van een volledig lichamelijk geestelijk en sociaal welbevinden en niet slechts de
afwezigheid van zieke of lichamelijk gebrek’

• Betekenis van de definitie WHO voor gebitsziektes:
• Gebitsziektes:
o Biologische processen
o Vroegste fase klinisch niet vast te stellen
o Oorzakelijke processen spelen zich buiten het lichaamsweefsel zelf af


1

, o Deze oorzakelijke processen zullen in de loop van de ziekte waarneembare pathologische
veranderingen veroorzaken
• Bewustwording gebitsziekte is afhankelijk van kennis en belangstelling van
o Patiënt en observator
• Mondgezondheid is moeilijk te definiëren.
• Moeilijkheid: personen die volgens objectieve maatstaven niet ziek zijn overtuigen alvorens hulp te kunnen
bieden:
o Niet: ziekte genezen
o Voorlichting
o Motivatie van patiënt en zorgverlener

Impact van tandbederf: levenskwaliteit

• Problemen in de mond: belangrijke weerslag op levenskwaliteit
• Bij kinderen: voor het hele gezin
• Impact op functioneren van gezin
o Activiteiten van gezin moeten aangepast worden
o Emotionele effecten
o Conflicten binnen het gezin
o Kind heeft meer aandacht nodig
o Tandheelkundige problemen geven aanleiding tot financiële moeilijkheden, werkverlet,
schuldgevoel bij de ouders en bezorgdheid, verwarring en moeilijk gedrag bij het kind

Impact van tandbederf: algemene gezondheid

• Infectiehaarden in de mond : kan in verband gebracht worden met aandoeningen op afstand
• Verwikkelingen thv hart en bloedvaten, gewrichten,
• Abcesvorming thv lever, hersenen etc
• Daarom: verwijden en/of vroegtijdig de infectiehaarden te elimineren




1.3 DOELSTELLING VAN PREVENTIEVE TANDHEELKUNDE

Preventieve tandheelkunde -> preventieve gebitszorg, preventieve mondgezondheidszorg

Gezondheid van de mond : behoeden & bevorderen

• Voorkomen van afwijkingen
• Voorkomen van verergering van afwijkingen




Preventie kan gericht zijn op: gemeenschap, individu,
groep (bvb klasgroep)

Preventie op grote of kleine groepen

• Algemeen voorlichtend: voeding en gezondheid
• Gericht voorlichtend – voedingsdriehoek, snoep
• Andere maatregelen – spoelen met fluoride op scholen

Preventie gericht op het individu

• Voorlichting rond snoepbeperking, hoe tanden poetsen
• Tanden polijsten, om tand glad te maken, zodat plak niet kan blijven plakken.

Primaire preventie : Voorkomen van ziekte, elimineren van oorzaken – gezonde cliënt

2

, Secundaire preventie : de gezondheid is reeds gestoord, vroegtijdige diagnose en vroegtijdige behandeling –
Röntgenfoto’s maken, witte vlekken op de tanden, rode gingiva

Tertiaire preventieve: Het beperken van de schade aan de gezondheid, rehabiliteren = curatieve en restauratieve
tandheelkunde – je zorgt ervoor dat bvb verdere cariës gaat stoppen, er is effectieve schade opgedaan.

Rol van preventie in de curatieve en restauratieve tandheelkunde

• Inbrengen van een preventieve denkwijze, attitude en basisfilosofie
o Bij elke behandeling realiseert men zich dat deze moet bijdragen tot het totale welbevinden van de
patiënt
o De behandeling moet bijdragen tot het langer gezond of functioneel zijn van het gebitselement en
het gebit als geheel

Iedere behandeling houdt dus preventie in

Twee andere vormen van preventie

• ‘primaire primaire’ preventie
o Pre-eruptief effect van fluoride
o Onderdrukken van cariogene bacteriën bij moeders : overdracht naar de kinderen wordt op deze
manier kleiner
• Preventie van recidief en iatrogene schade
• Preventie van recidief: Secundaire cariës en niet genezen van het parodontium na intensieve behandeling:
zie later bij cariologie en parodontologie

Preventie van iatrogene schade :

• Conserverende thk: kleine caviteitspreparaties en gebruik van composietfissuurlakrestauraties ipv Ag
restauraties
• Prothetiek: correctie van te lange prothese randen
• Voorkomen van overbelasting om het parodontium te sparen: en tandstand afwijkingen te voorkomen
• Materiaalkunde: restauratiematerialen met een uitzettingscoëfficiënt gelijk aan die van glazuur zullen beter
voldoen dan die met een ander coëfficiënt
• Orthodontie: situatie om cariës en paroproblemen te voorkomen – als alles te snel gebeurd kan er iatrogene
schade oplopen.


Doe-preventie preventieve handelingen die door de cliënt tandarts of
mondhygiënist worden uitgevoerd (tanden poetsen,
lokale fluoride applicatie, enz)

Praat-preventie instrueren en informeren

Zelfzorg Wat de patiënt zelf doet

Mantelzorg Aaanvullende, niet-beroepsmatige hulpverlening



1.4 PROBLEEMGEBIEDEN

Meest voorkomende aandoeningen: cariës & parodontale aandoeningen

Oorzaak: tandplaque – zorgt voor gaatjes en tandvleesproblemen

Kanker: roken, alcohol




3