Theoretisch en historisch overzicht van internationale communicatie
Internationale communicatie als concept
Internationale communicatie
Interdisciplinair domein
Globaal verkeer van waarden/normen/opinies/ tussen individuen/groepen/organisaties/staten
alternatieve concepten
Interculturele communicatie
o Is interpersoonlijke communicatie tss mensen van versch culturen
Frederick: Global communication
o Focus op technologie onderscheidt hem van andere auteurs
▪ Technologie als basismiddel om te communiceren
o Interdisciplinair
▪ Communicatietheorie, sociologie, psychologie
o Probleemgebieden (vb propaganda)
o ‘transborder’
▪ Term ‘internationale communicatie’ houdt zich te veel vast aan ‘natie’
▪ F benadrukt dat naties steeds minder belangrijk worden mbt IC
Hamelink: World commuication
o = culturen die met elkaar communiceren op wereldniveau
o IC = te veel natie
▪ Ook veel andere spelers: ngo’, pol organisaties …
o Globale communicatie = te utopisch
o Vooral focus op culturele component
Athique: (media)globalisering
Deze auteur vooral gevolgd in literatuur over IC
Toenemende interactiviteit en uitwisseling waarbij fysieke, symbolische én ideologische grenzen
qua afstand verdwenen zijn
Grote aandacht voor het globale
o Maar erkenning van het transnationale, internationale, lokale, nationale
Globalisering
Internationaal = gewoon tussen twee landen
transnationaal = steeds meer nationale grenzen overstegen
globaal = interacties op wereldniveau, dat op versch domeinen te zien is
Interdependentie
= onderlinge samenhang/afhankelijkheid van allerlei fenomenen op mondiaal vlak
Op elk mogelijk aspect van ons leven kunnen we in contact komen met een globaal component
Financieel-economische globalisering
Gwn al aan je vriend een euro geven heeft link met globale, wat in heel europa wordt de euro
gebruikt
Bitcoins: universele munteenheid, die je als je wil lokaal kan uitwisselen
Handelsakkoorden bepalen welke soorten producten wij effectief kunnen kopen in de
supermarkt
Vb da wij moeten oppassen met EGW-gebruik, komt door een globale component, de situatie
tss Rusland en Oekraïne
Media kunnen rol spelen in blootleggen van globale economische structuren
,Politieke globalisering
EU bepaalt veel van doen en laten van ons in ons dagelijks leven
Trump zn acties hadden globale impact, ook op ons
Migratiestromen
Militaire globalisering
Spanningen tussen China en Amerika
Verenigde Naties
Menselijke migratie en toerisme
Diaspora
Als je migratie hoort, denk je spontaan vooral aan de migratie
richting het westen
Maar vb intern in Afrika is er ook heel veel migratie
Ook Erasmus is vorm van migratie
Toerisme: corona grote impact
o Interdependentie zit niet enkel tss het globale en het lokale, maar ook gwn tss versch
dimensies: Vb dimensie van gezondheid (corona) invloed op dimensie van toerisme
Globalisering van media en cultuur
Interdependentie tss versch dimensies komen tot uiting in media en technologie
o Vb radio voor reclame maar ook voor propaganda
Organisatie en financiële structuur media
o TNC = transnationale corporatie
o Mediaconcentraties
Mediaverkeer- en handelsstromen
Productie, vorm, inhoud
o Al direct bij conceptfase van mediaproduct rekening houden met globaal publiek
o formats
Mediabeleid op internationaal niveau
Internationalisering van mediaconsumptie, ervaring en culturele invloed
o Mediaboodschappen kunnen invloed hebben op publiek
o Fan communities
o influencers
Kernconcepten in de relatie tss globalisering en media
Macht en machtscentra (vb Triadium)
Onevenwichtige verhoudingen, stromen, flows
Financiële, structurele, economische … dominantie + culturele invloed
Afstand, globaal vs lokaal
Dubbele relatie tss globalisering en media
Media als uiting van globalisering (media PASSIEF)
Media als katalysator van globalisering (media ACTIEF)
o Telegrafie & koloniale politiek
o Sociale media en protesten in Arabische wereld
o Smartphone en vluchtelingen
Iets is niet of lokaal of nationaal, maar alles is globaal
Er is constante wisselwerking tss lokaal en globaal
,Optimistisch (liberaal) standpunt over globalisering
Vooral mbt politiek en vrijhandel
Eco en socio barrière verdwijnen
Universele rechten van de mens
Defenstie (NATO), handel (WTO), politiek (UN)
Global village (McLuhan)
Kritisch standpunt: spanningen door globalisering
Occupy Wall Street, anti-globalisten
Neomarxistisch, links denkkader
Vrijhandel enkel voordeling voor grote TNCs
Triadium
o 3 machtscentra: N-Amerika, W-Europa, O-Azië
o Gevolg: migratiestromen (brain drain)
▪ De 3 centra aantrekkelijk voor eco migranten
o Politiek gewicht groot
o Militair gewicht groot
o Eco gewicht groot
o Mediaconcentratie
▪ De grootste conglomeraten in deze centra (vb Hollywood, Google, Netflix)
▪ Misvatting da TNCs in veel versch landen werkzaam zijn, eig enkel in
geprefereerde markten
▪ Concentratie is gevolg van 3 tendensen
• Integratie, Diversificatie, internationalisering
o Ook centra voor drugshandel
o Vb ook grote spelers game-industrie hier
o BRICS
▪ Opkomende machten die triadium uitdagen
▪ ‘baksteen’ om toekomst uit te bouwen
▪ Sterke eco groei
▪ Ook politiek tegenwicht voor het Westen
▪ helpen elkaar, maar staan ook in relatie met de landen uit het triadium, dus wil
zeker niet zeggen dat opkomst van nieuwe landen betekent dat ze haaks staan op
de bestaande machten
▪ Elk van de BRICS landen willen zich ook profileren op vlak van ruimtevaart
• Vb china sterk hiermee bezig
China: soft power
Soft power = The ability to affect others to obtain preferred outcomes by co-option and attraction
rather than coercion or payment + tweerichtingsverkeer
Cf. hegemonie en manufacturing consent
Niet enkel te linken aan China (vb ook Amerika na WOII)
o Amerika gebruikt pop cultuur om ideeën over Amerika te verspreiden zo droomt eig heel
de wereld van ‘the american way of life’
Je kan als land jouw doelstellingen bereiken door een andere actor te overtuigen en ze zo op
een zachte manier te gebruiken ipv dwingen of afpersen of betalen
Je maakt jezelf aantrekkelijk voor een andere partij en op die manier kan je bereiken wat je wil
doen
o Vb china die heel veel investeert in de organisatie vd olympische spelen
o geven: china investeert geld
o Nemen: internationale erkenning
, “The Great Wall”
o Chinese film met bekende Amerikaanse acteurs
o Soft power omdat er dus co-productie is
▪ China maakt gebruik van de Amerikaanse marketing skills en het grote
distributiebereik dat Amerika heeft
o Voor sommigen gezien als whitewashing
Hard power is dan vb dat china veel Amerikaanse bioscopen heeft overgekocht
2018: TikTok
China belangrijkste exportmarkt voor Europese films
Tweerichtingsrelatie
o Coproducties met Europa en Amerika
China: ‘soft’ power 2.0: de nieuwe Zijderoute
Oude handelsroute die China verbond met Europa heeft een nieuw leven gekregen
o China gaat via die oude route investeren in belangrijke ontwikkelingswerken van havens
o Dus china steekt veel geld in die projecten = geven
o En heeft daardoor in veel landen de macht over de havens en kan dus beslissen wat er
allemaal passeert = nemen (belangrijk in afrika met zn goede grondstoffen)
China gaf in coronatijden gratis mondmaskers weg aan andere landen
o China zelf was heel goed in de lockdown, omdat het goed iedereen kon binnen houden
enzo en dan zag je landne als italië met ziekenhuizen die overliepen, dus china wilde met
die mondmaskers tonen van kijk volg ons ekeer en je zal wel zien da het snel opgelost
geraakt
Kritieken
Glokalisering (Robertson)
o Buitenlandse producten worden vaak aangepast aan lokale context
o Er wordt met veel lof over globalisering gesproken, maar mensen verkiezen nog steeds
lokaal
Decentering (Tomlinson)
o The media are american -> the media were American
o Opkomst van niet-westerse actoren (brics)
▪ Vb nieuwszenders uit Midden-Oosten
▪ China ong 20% van de totale wereldexport aan creatieve goederen
o Omgekeerde mediastromen (contraflows)
Geschiedenis: paradigma’s
1927: Laswell: massamaatschappijtheorie (propaganda tijdens WOII)
Na WOII: eigen terminologie en theorie, context Koude Oorlog
IC kent bloeiperiode vanaf 1970-1980
Internationale communicatie als concept
Internationale communicatie
Interdisciplinair domein
Globaal verkeer van waarden/normen/opinies/ tussen individuen/groepen/organisaties/staten
alternatieve concepten
Interculturele communicatie
o Is interpersoonlijke communicatie tss mensen van versch culturen
Frederick: Global communication
o Focus op technologie onderscheidt hem van andere auteurs
▪ Technologie als basismiddel om te communiceren
o Interdisciplinair
▪ Communicatietheorie, sociologie, psychologie
o Probleemgebieden (vb propaganda)
o ‘transborder’
▪ Term ‘internationale communicatie’ houdt zich te veel vast aan ‘natie’
▪ F benadrukt dat naties steeds minder belangrijk worden mbt IC
Hamelink: World commuication
o = culturen die met elkaar communiceren op wereldniveau
o IC = te veel natie
▪ Ook veel andere spelers: ngo’, pol organisaties …
o Globale communicatie = te utopisch
o Vooral focus op culturele component
Athique: (media)globalisering
Deze auteur vooral gevolgd in literatuur over IC
Toenemende interactiviteit en uitwisseling waarbij fysieke, symbolische én ideologische grenzen
qua afstand verdwenen zijn
Grote aandacht voor het globale
o Maar erkenning van het transnationale, internationale, lokale, nationale
Globalisering
Internationaal = gewoon tussen twee landen
transnationaal = steeds meer nationale grenzen overstegen
globaal = interacties op wereldniveau, dat op versch domeinen te zien is
Interdependentie
= onderlinge samenhang/afhankelijkheid van allerlei fenomenen op mondiaal vlak
Op elk mogelijk aspect van ons leven kunnen we in contact komen met een globaal component
Financieel-economische globalisering
Gwn al aan je vriend een euro geven heeft link met globale, wat in heel europa wordt de euro
gebruikt
Bitcoins: universele munteenheid, die je als je wil lokaal kan uitwisselen
Handelsakkoorden bepalen welke soorten producten wij effectief kunnen kopen in de
supermarkt
Vb da wij moeten oppassen met EGW-gebruik, komt door een globale component, de situatie
tss Rusland en Oekraïne
Media kunnen rol spelen in blootleggen van globale economische structuren
,Politieke globalisering
EU bepaalt veel van doen en laten van ons in ons dagelijks leven
Trump zn acties hadden globale impact, ook op ons
Migratiestromen
Militaire globalisering
Spanningen tussen China en Amerika
Verenigde Naties
Menselijke migratie en toerisme
Diaspora
Als je migratie hoort, denk je spontaan vooral aan de migratie
richting het westen
Maar vb intern in Afrika is er ook heel veel migratie
Ook Erasmus is vorm van migratie
Toerisme: corona grote impact
o Interdependentie zit niet enkel tss het globale en het lokale, maar ook gwn tss versch
dimensies: Vb dimensie van gezondheid (corona) invloed op dimensie van toerisme
Globalisering van media en cultuur
Interdependentie tss versch dimensies komen tot uiting in media en technologie
o Vb radio voor reclame maar ook voor propaganda
Organisatie en financiële structuur media
o TNC = transnationale corporatie
o Mediaconcentraties
Mediaverkeer- en handelsstromen
Productie, vorm, inhoud
o Al direct bij conceptfase van mediaproduct rekening houden met globaal publiek
o formats
Mediabeleid op internationaal niveau
Internationalisering van mediaconsumptie, ervaring en culturele invloed
o Mediaboodschappen kunnen invloed hebben op publiek
o Fan communities
o influencers
Kernconcepten in de relatie tss globalisering en media
Macht en machtscentra (vb Triadium)
Onevenwichtige verhoudingen, stromen, flows
Financiële, structurele, economische … dominantie + culturele invloed
Afstand, globaal vs lokaal
Dubbele relatie tss globalisering en media
Media als uiting van globalisering (media PASSIEF)
Media als katalysator van globalisering (media ACTIEF)
o Telegrafie & koloniale politiek
o Sociale media en protesten in Arabische wereld
o Smartphone en vluchtelingen
Iets is niet of lokaal of nationaal, maar alles is globaal
Er is constante wisselwerking tss lokaal en globaal
,Optimistisch (liberaal) standpunt over globalisering
Vooral mbt politiek en vrijhandel
Eco en socio barrière verdwijnen
Universele rechten van de mens
Defenstie (NATO), handel (WTO), politiek (UN)
Global village (McLuhan)
Kritisch standpunt: spanningen door globalisering
Occupy Wall Street, anti-globalisten
Neomarxistisch, links denkkader
Vrijhandel enkel voordeling voor grote TNCs
Triadium
o 3 machtscentra: N-Amerika, W-Europa, O-Azië
o Gevolg: migratiestromen (brain drain)
▪ De 3 centra aantrekkelijk voor eco migranten
o Politiek gewicht groot
o Militair gewicht groot
o Eco gewicht groot
o Mediaconcentratie
▪ De grootste conglomeraten in deze centra (vb Hollywood, Google, Netflix)
▪ Misvatting da TNCs in veel versch landen werkzaam zijn, eig enkel in
geprefereerde markten
▪ Concentratie is gevolg van 3 tendensen
• Integratie, Diversificatie, internationalisering
o Ook centra voor drugshandel
o Vb ook grote spelers game-industrie hier
o BRICS
▪ Opkomende machten die triadium uitdagen
▪ ‘baksteen’ om toekomst uit te bouwen
▪ Sterke eco groei
▪ Ook politiek tegenwicht voor het Westen
▪ helpen elkaar, maar staan ook in relatie met de landen uit het triadium, dus wil
zeker niet zeggen dat opkomst van nieuwe landen betekent dat ze haaks staan op
de bestaande machten
▪ Elk van de BRICS landen willen zich ook profileren op vlak van ruimtevaart
• Vb china sterk hiermee bezig
China: soft power
Soft power = The ability to affect others to obtain preferred outcomes by co-option and attraction
rather than coercion or payment + tweerichtingsverkeer
Cf. hegemonie en manufacturing consent
Niet enkel te linken aan China (vb ook Amerika na WOII)
o Amerika gebruikt pop cultuur om ideeën over Amerika te verspreiden zo droomt eig heel
de wereld van ‘the american way of life’
Je kan als land jouw doelstellingen bereiken door een andere actor te overtuigen en ze zo op
een zachte manier te gebruiken ipv dwingen of afpersen of betalen
Je maakt jezelf aantrekkelijk voor een andere partij en op die manier kan je bereiken wat je wil
doen
o Vb china die heel veel investeert in de organisatie vd olympische spelen
o geven: china investeert geld
o Nemen: internationale erkenning
, “The Great Wall”
o Chinese film met bekende Amerikaanse acteurs
o Soft power omdat er dus co-productie is
▪ China maakt gebruik van de Amerikaanse marketing skills en het grote
distributiebereik dat Amerika heeft
o Voor sommigen gezien als whitewashing
Hard power is dan vb dat china veel Amerikaanse bioscopen heeft overgekocht
2018: TikTok
China belangrijkste exportmarkt voor Europese films
Tweerichtingsrelatie
o Coproducties met Europa en Amerika
China: ‘soft’ power 2.0: de nieuwe Zijderoute
Oude handelsroute die China verbond met Europa heeft een nieuw leven gekregen
o China gaat via die oude route investeren in belangrijke ontwikkelingswerken van havens
o Dus china steekt veel geld in die projecten = geven
o En heeft daardoor in veel landen de macht over de havens en kan dus beslissen wat er
allemaal passeert = nemen (belangrijk in afrika met zn goede grondstoffen)
China gaf in coronatijden gratis mondmaskers weg aan andere landen
o China zelf was heel goed in de lockdown, omdat het goed iedereen kon binnen houden
enzo en dan zag je landne als italië met ziekenhuizen die overliepen, dus china wilde met
die mondmaskers tonen van kijk volg ons ekeer en je zal wel zien da het snel opgelost
geraakt
Kritieken
Glokalisering (Robertson)
o Buitenlandse producten worden vaak aangepast aan lokale context
o Er wordt met veel lof over globalisering gesproken, maar mensen verkiezen nog steeds
lokaal
Decentering (Tomlinson)
o The media are american -> the media were American
o Opkomst van niet-westerse actoren (brics)
▪ Vb nieuwszenders uit Midden-Oosten
▪ China ong 20% van de totale wereldexport aan creatieve goederen
o Omgekeerde mediastromen (contraflows)
Geschiedenis: paradigma’s
1927: Laswell: massamaatschappijtheorie (propaganda tijdens WOII)
Na WOII: eigen terminologie en theorie, context Koude Oorlog
IC kent bloeiperiode vanaf 1970-1980
