Samenvatting - Internationale relaties: 1815 tot 1945 (S0B47a) (Ku Leuven, B. Kerremans)

Samenvatting internationale relaties 1815-1945:
Senne Paepen
Les 1
Inleiding
28 februari 1813: Verdrag van Kalich
- Gesloten tussen Pruisen Rusland
- Pruisen bezorgt dat Rusland zijn oorlogsinspanningen tegen Napoleon zou stopzetten nadat
ze hem uit Rusland hadden verdreven
- Pruisen schrik: willen garantie van Rusland om verder te vechten tegen Napoleon
Helemaal terug naar Frankrijk dringen.
- Pruisen betaald daarvoor een prijs
o Deel van hun Poolse gebieden afstaan
o Polen is in 1813 een geografisch gebied, Polen bestond uit drie delen
 Deel: Pruisisch, Russisch en Oosterijks?
o Polen is strategisch zeer interessant voor Rusland
- Rusland gaat akkoord
o Rusland helpt Pruisen en krijgt deel van Polen
- = Startpunt van hele reeks activiteiten en acties die leiden naar het verdrag van Wenen 9
juni 1815.


Congres van Wenen
- Verval van het Ottomaans Rijk (OR) is belangrijk.
- Krim oorlog: verzwakt Rusland VK en Frankrijk (FR) sterker
- Eengemaakt Italië en Duitsland:3 aliantiesystemen
- Bismark wou Rusland en Oostenrijk-Hongarije aan Duitse kant krijgen door alliantiesysteem
maar dat lukt niet. Alle drie kapseizen
o Waarom? Isoleert Frankrijk
o Schrik voor revoluties uit Frankrijk
o Grootste schrik: Frankrijk steun van Rusland of Oostenrijk-Hongarije
o Keizer van Duitsland Willem II en Bismark kwamen niet overeen.



1892: Frankrijk verbond met Rusland
1895?: Alliantie tussen de 2
o Voorbode WO1
o Eerste been in tripple entente (FR+RSL+VK)
o Tripple alliantie enige wat overblijft van de alliantiesystemen( DUITS+OOS-HON+
ITA)
 Heel onvertrouwbaar
 Noodzakelijk kwaad voor Bismark
 Nodig voor isolatie van Frankrijk
o Annexatie? Bosnië Herzegovina door Oostenrijk-Hongarije in 1909

,  Tegen de visie van Bismark in: O-H aan de leiband houden en van de
Balkan weghouden.
Bismark die in Afrika Gaat Stoken om FR en VK tegen elkaar op te zetten.
Examen: schriftelijk met 5tal open vragen


1. Het Congres van Wenen


- Voorkomen dat een ‘Napoleon’ figuur terug aan de macht zou kunnen komen.
- Terugkeer naar het Ancien Regime (AR)
- 3 grote componenten (2pijlers, 1 instrumentarium)
o 1) legitimiteitsprincipe
 Terug naar het AR, absolutisme
 Republiek= revoluties=onaanvaardbaar
 Vorsten: macht gegeven door god
 Grondwet niet noodzakelijk, zelfs kinderlijk
 Eigenlijk een illusie: liberale revolutie en liberale ideeën waren al ver
verspreid.
 Door Napoleon
o 2) Macht soevereiniteit
 Creëren situatie/ trekken grenzen/ staten oprichten
 Zodat geen enkele Europese staat de rest zou kunnen domineren
 Staatkundige conselatie tot stand brengen
 Oostenrijk (Metternich) en VK(Castlereagh) grote voorstander/ grote
voortrekkers
 Metternich:
o minister Buitenlandse zaken
o Later kanselier
o (pas in 1867 Oostenrijk-Hongarije ervoor Oostenrijk-
Pruisen?)
o Reinlander (eigenlijk geen Oostenrijker)
o Gevoelig voor Fransen
 Dreigen Frans revanchisme
 Castlereagh:
o Minister van buitenlandse zaken
o Pleegde later zelfmoord
o Plan: FR en Rus tegen te houden voor hun expansie
 Want Rusland ook niet te veel steun geven, anders
RSL te sterk
 RSL had al het grootste leger.
o 3) Diplomatieke instrumentarium (2 delen: Heilige alliantie en viervoudige alliantie)
 Grootmachten maximalistisch optreden om revoluties in de kiem te smoren
 Elke grensverschuiving tussenkomen, elke revolutie tegenhouden
 Tegen de wens van de Britten
 Willen wel overleg plegen, enkel optreden als de Franse een aanval
uitvoeren (minimalistische interventie)
 Oostenrijk ook geen fan van maximalistisch optreden

,  Dat RSL overal met leger komt en aan invloed zal winnen.
 Ottomaans rijk niet opgenomen in de onderhandelingen( Wens van Pruisen,
vrees Oostenrijk)
 Heilige alliantie: H.A :
 26 september 1815: Na Congres van Wenen
 Viervoudige Alliantie: V.V Alliantie
 20 november 1815
 Opgericht tegen Frankrijk door terugkeer Napoleon: 100 daagse
veldtocht.
 VK+RSL+OOS+PRUFR


Oostenrijk 1 groot etnisch lappendeken
- Grote vrees Oostenrijkse Keizer: Franz I(zeer conservatief)3
o Oostenrijk mag geen grondgebied verliezen+ politieke stabiliteit
o Oorlog is duur stabiliteit nodig om het te voorkomen
o Maar Oostenrijkse belangen in Duitsland
 Duitse rijk ontbonden in vele kleine vorstendommen?
 Onder ander met Napoleonvorsten blijven kleine vorsten in Reinbond=
middelgrote vorstendommen (39) voor Napoleon: 234 vorstendommen
 Versnipperd betekent zwak
- FR en RSL zien veel opportuniteiten voor grondgebied
- Metternich en Castlereagh vinden elkaar hierin
o Willen het Duits gebied sterk genoeg maken om FR en RSL expansie tegen te
gaan.


Assenstelsel in notities


William Pith The Younger
- Plan: Hoe Europese stabiliteit?
- Duitse kwestie oplossen
- Dilemma: 2 opties (maar beiden werken eigenlijk niet)
o Optie 1: Sterke Duitse staat vormen om FR en RSL tegen te gaan
 Maar die sterke staat is dan weer een bedreiging voor de andere
statenwant wantrouwen
o Optie 2: tussenstructuur
 Voldoende sterk maar niet te groot.
- Vorstendommen wel te vinden voor die tussenstructuur
- Personele unie: vorst van gebied ook vorst van een ander gebied
o Ontstaan unie van de gebieden
o Bv Hanover tot 1837???
o BV Nederland en Luxenburg



Duitse Bond: confederatie
- 39 vorstendommen

, - Belangrijkste vorstendommen permanente zetel
o Oostenrijk, Pruisen, VK, Nederland, Denemarken, Beieren, Saksen, Baden en
Fjottenbergh vaste zetel
o VK en Nederland omdat ze een personele unie zijn.
- Verenigen voor beschermen van aanvallen buitenaf
- Voldoende sterk om FR en RSL af te weren
- Maar te zwak om alles zelf te doen
- Oostenrijk voorzitter: Franz I
- Pruisen/Oostenrijk: niet helemaal in de Duitse bond, ook nog grondgebied er buiten.


Obsessie Frans Revanchisme:
- Frankrijk moeilijk maken om een groot leger op te richten
- Staatkundige plekken versterken
o Reinland-West fahlen bij Pruisen voegen Tegen FR, hen tegenhouden want
Pruisen is sterk.
o Maar gebied ook vol met ertsen  naar Pruisisch rijk
- Britten pas actieve rol na nederlaag (Napoleon wint) november 1813
- Napoleon Duitse gebieden?--> VK wil dat tegenhouden+ zuiden grens Koninkrijk der
Nederlanden


Ook formule voor Italië nodig:
- Niet in Franse handen laten vallen
- Vazalstaten onder controle Oostenrijk met wel nog lokale vorsten (Noord-centrale
vorstendommen)
- Oostenrijkse protectoraat in Italië
- Oostenrijk wil vooral stabiliteit


VK wou 2 doelstellingen bereiken via stabiliteit
1) Voorkomen hegemoniale macht geen 1 heel machtige staat die ook de VK zou
kunnen aanvallen.
2) Stabiele verhoudingen tussen landen zodat VK niet te veel middelen aan de kant
moest houden voor geschillen op te lossen op Europees continentaal vlak (splendid
isolation). De Britten hadden hun militaire middelen elders nodig: in hun kolonies en
havens om grondstoffen te vervoeren en voor de Industriële revolutie.(en hun
afzetmarkt in Europa behouden)jo