Samenvatting Biologie : Sv

Neurofysiologie


Inleiding :

Biologie :

- Waarom biologie in studiegebied sociaal-agogisch werk?
 Algemeen mensbeeld :
o BIO-PSYCHO-SOCIAAL model
 Bio : neurologisch iets aan de hand die iets kan verklaren
 Psycho : hoe zit dat in mekaar ?
 Sociaal : link leggen met mensen rondom jou
 Bv. Menselijk gedrag : agressie
 Bio : een klap gekregen op zijn gezicht  hersenbeschadiging
 Psycho : door de persoonlijkheid; dat is nu net iemand die agressief is
 Sociaal : vrienden hebben die ook agressief zijn (slechte vrienden)
 Gedrag niet kunnen verklaren vanuit 1 v/d 3 :
 MAAR : Vaak is het een samenspel v/d 3 soorten
 DUS : Dit model staat niet los van mekaar :
- die beïnvloeden mekaar
- INTERACTIE aanwezig
o ICF :
= International Classificatie v/h menselijk functioneren
 Gedrag vanuit 1 invalshoek bekijken
 bepaalt je behandeling

- Sociaal-agogische richtingen :
 Sociaal :
o aan de slag gaan met mensen
Agogisch :
o wetenschap/studie waarbij we kijken naar gedrag van mensen & die
bestuderen
 Wetenschap over de oorzaken & gevolgen van menselijk gedrag
o Met als doel : Ermee aan de slag te gaan
o Vraag : Welk gedrag stelt zich precies ?
 Menselijk gedrag in allerlei kanten beïnvloed
o PAS OP : Zowel erfelijke als omgevingsfactoren :
 geen of dit of dat
 DUS : Stuk interactie aanwezig tussen beide
 DUS : Veranderingsprocessen

De mens = biologisch organisme :

,- De mens :
 Orgaansystemen
 Organen (specifiek)
 Weefsels
 Cellen (algemeen)
 Moleculen

- Cel :
= kleinste onderdeel v/d mens
 daarin zit ons DNA
 kunnen zich bundelen tot weefsels
 afgebakend iets dat mooi in omhulsel zit (= membraan)
= vlies rond die cel
o houdt alles samen
o er kan informatie-uitwisseling zijn binnen & buiten de cel
o MAAR : Poriën laten niet alles door
 beslissen wat er binnen mag en wat niet
 Cytoplasma :
= waterachtige vloeistof in cel waarin verschillende delen zitten
o delen v/d cel = organellen
 Organellen :
1. Centriolen :
= belangrijk organel die een cruciale functie hebben bij celdeling
o Celdeling :
 zorgt voor het aanmaak van nieuwe cellen
 belangrijk ! (dagelijks nodig om groeien, herstellen…)
2. Mitochondriën :
o Belangrijk :
 zijn energiecentrales v/d cel (zorgen voor energie)
 stuk erfelijk materiaal zit daarin (andere stuk zit in de celkern)
= mitochondriale DNA
3. Ribosomen :
= de zogenaamde gsm’s v/d cel
o gaan erfelijke codes gaan omzetten naar eigenschap van DNA
 code omgezet in lichaamseigenschappen
o DUS : Ze zijn de vertalers
 Nucleolus :
= celkern; belangrijkste deel waar grootste stuk DNA zit
o Geen organel :
 ondersteunt de functie niet v/d cel
 o
Verschillende
Celmembraan cellen
:  verschillende orgaansystemen :
o=allemaal
membraanverschillend, toch hetzelfde
rond de celkern
 zien er verschillend uit

,  hebben toch dezelfde onderdelen
 DUS : Vorm volgt functie
o Soorten :
 Pigmentcel: de huid
 Beencel: skelet
 Spiercellen: spierstelsel
 Kliercel: endocrien stelsel
 Bloedcellen: hart en bloedvaten stelsel
 Zaadcel: voortplantingsstelsel
 Zenuwcel: zenuwstelsel
o MERK OP : Stamcellen
= basiscel
= cel die nog niet gespecialiseerd is, maar kan uitgroeien tot specifieke cel

 Belangrijk : bij behandelingen van bepaalde aandoening
 Bv. Leukemie :
= een fout bij aanmaak van witte bloedcellen; teveel aanmaak
- witte bloedcellen zorgen voor immuniteit (ziek?  aangepast)
- Behandeling met stamcellen :
=> alle zieke witte bloedcellen vernietigen
=> stamcellen toedienen & hopen dat ze groeien tot gezonde witte
bloedcellen
 ‘hopen’ : soms loopt het goed, maar soms ook niet
 Waar haalt men die stamcellen ?
- vaak bij vrouwen (in navelstreng zitten er stamcellen)

- Weefsel :
= cellen van dezelfde soort
 te bestuderen onder microscoop
 specifieke rangschikking :
o om functie te kunnen uitoefenen
 Soorten :
o Bv. Zenuwweefsel : impulsen, info, signalen doorgeven




- Organen :
= opgebouwd uit 2 of meer weefseltypes

,  verschillende weefseltypes voeren dezelfde functie uit
 verschillende organen bundelen zich tot orgaanstelsel
 Orgaanstelsel :
= minstens 2 organen
o samen staan de verschillende organen in voor dezelfde functie
o zenuwbanen lopen door heel ons lichaam
 signalen doorsturen

- Neurofysiologie :
 Werking wordt bestudeerd
 Neuro :
o neuronen => zenuwcellen => zenuwstelsel
 Anatomie :
= vorm, hoe ziet het eruit?
= studie van inwendige en uitwendige structuur & fysieke relatie tussen
lichaamsdelen
o bestuderen om fysiologie te kunnen bekijken
 Fysiologie :
= functie, werking v/d anatomie
= studie van levensfuncties van levende organismen
o bestuderen om anatomie te kunnen bekijken
o Bekijken bij het anders werken
 als bv. hersenen ziek zijn, hoe werkt dat?
 ALGEMEEN : Cel
BIJZONDER : Weefsels, organen, stelsel
TOEGEPAST : Inspanning, omgeving, leeftijd, geslacht, ziekte,…

- Zenuwstelsel :
 Opdeling :
o Centraal Zenuwstelsel (CZS) :
 werkt als besturingscentrum voor ZS
 verwerkt info
 biedt regulering op korte termijn v/d activiteiten van andere stelsels
 Bv. Honger : maag begint te grommelen
o Hersenen :
 verrichten complexe integratiefuncties
 Bv. wat je ziet op het scherm gaat samen met wat we horen
 reguleren willekeurige & onwillekeurige activiteiten
 Willekeurige activiteiten :
- bestudeert door de wil (zaken die je bewust doet)
o Ruggenmerg :
 Onwillekeurige activiteiten :
= verbinding tussen
- automatisch perifeer ZS en hersenen
gebeuren
 geleidt info van & naar de hersenen