Basis van bedrijfseconomie voor non-financials
Hoofdstuk 3: Financiële overzichten
3.1 Financiële overzichten
Financiële overzichten zijn lijstjes met de transacties die gemaakt worden en houden de
inkomsten en uitgaven van een bedrijf (of van mensen) bij
- al in de middeleeuwen ontdekte men dat het handig is om gebruik te maken van
dubbel boekhouden om handelstransacties te registreren; het principe van dubbel
boekhouden gaat ervan uit dat ieder transactie twee keer wordt geregistreerd,
namelijk als post op de rechterzijde van het lijstje (de debetzijde) met een
tegenhanger aan de linkerzijde (de creditzijde) op hetzelfde lijstje of een ander lijstje
- het voordeel van deze manier van werken is dat je niet steeds bij
veranderingen steeds bedragen moet doorhalen of moet toevoegen
- bij het registeren van handelstransacties wordt onderscheid gemaakt
in transacties die invloed hebben op de hoogte van de bezittingen en
de schulden en de transacties die leiden tot opbrengsten en kosten in
een periode
- de bezittingen (de debetzijde) en schulden (de creditzijde)
worden op de balans vastgesteld; een balans is een overzicht
waarop je in een oogopslag kunt zien hoeveel een bedrijf op
een bepaald moment heeft
- het nadeel van een balans is dat het een
momentopname is en dat de voorraden steeds
veranderen; op een balans staan de
voorraadgrootheden, bijvoorbeeld grond, gebouwen,
grondstoffen en handelsvoorraden, vorderingen
(debiteuren), het saldo op de bank (liquide middelen),
leningen en schulden aan leveranciers
- door twee balansen van één bedrijf op
verschillende momenten met elkaar te
vergelijken is het mogelijk een ontwikkeling te
zien, dit laat zien welke transacties er plaats
hebben gevonden over een bepaalde tijd
Aangezien organisaties graag willen weten of er geld verdiend wordt en welke transacties
hebben plaatsgevonden is er een tweede belangrijk financieel overzicht ontworpen: de
resultatenrekening
- op een resultatenrekening worden de opbrengsten en kosten uit activiteiten (de
stromen) genoteerd
- het verschil tussen de opbrengsten en de kosten is het resultaat; dit resultaat
kan positief (een nettowinst) of negatief (een verlies) zijn
- opbrengsten, kosten en de winst over een periode zijn allemaal
stroomgrootheden; het kenmerk van een stroomgrootheid is dat je
altijd spreekt over de omzet per een bepaalde tijdsduur (bijv. omzet
per dag, per maand, per jaar)
Voorbeeld kasstroomoverzicht:
, In een kasstroomoverzicht staan de geldstromen (ontvangsten en uitgaven) die in een
bepaalde periode door het bedrijf worden gedaan; een positieve geldstroom bijvoorbeeld
door een betaling van een klant betekent dat het banksaldo toeneemt, een betaling door het
bedrijf, bijvoorbeeld door het betalen van rente op een lening, zorgt voor een negatieve
geldstroom
- het bestaan van een resultatenrekening en een kasstroomoverzicht maakt duidelijk
dat er een verschil is tussen de begrippen opbrengsten (geboekt op de
resultatenrekening), ontvangsten (op het kasstroomoverzicht), kosten
(resultatenrekening) en uitgaven (kasstroomoverzicht)
- om inzicht te krijgen in de resultaten van een bedrijf heb je een
resultatenrekening en een kasstroomoverzicht nodig
- de resultatenrekening geeft inzicht in de resultaten van het bedrijf
maar deze kunnen mogelijk verkeerd geïnterpreteerd worden;
hierdoor is een kasstroomoverzicht ook nodig, deze kan geen
interpretatieverschillen opleveren omdat dit gewoon laat zien wat de
ontvangsten en uitgaven in een bepaalde periode waren
3.2 Balans
Een balans is een financieel overzicht waarin aan de linkerkant (debetzijde of actiefzijde) de
bezittingen (de activa) van bedrijf staan en aan de rechterkant (de creditzijde of
passiefzijde) de manier waarop deze bezittingen zijn gefinancierd (de passiva)
- in principe zijn er twee manieren om bezittingen (en activiteiten) te financieren:
- met eigen geld (eigen vermogen); dit hoeft niet terug te worden betaald
- met geld van schuldeisers (vreemd vermogen; dit moet wel worden
terugbetaald
- het kenmerk van een balans is dat optelsom van beide zijden aan elkaar gelijk moet
zijn; de post uit eigen vermogen is de restpost (sluitpost) die ervoor zorgt dat beide
zijden van het balans aan elkaar gelijk zijn
Voorbeeld indeling balans:
Hoofdstuk 3: Financiële overzichten
3.1 Financiële overzichten
Financiële overzichten zijn lijstjes met de transacties die gemaakt worden en houden de
inkomsten en uitgaven van een bedrijf (of van mensen) bij
- al in de middeleeuwen ontdekte men dat het handig is om gebruik te maken van
dubbel boekhouden om handelstransacties te registreren; het principe van dubbel
boekhouden gaat ervan uit dat ieder transactie twee keer wordt geregistreerd,
namelijk als post op de rechterzijde van het lijstje (de debetzijde) met een
tegenhanger aan de linkerzijde (de creditzijde) op hetzelfde lijstje of een ander lijstje
- het voordeel van deze manier van werken is dat je niet steeds bij
veranderingen steeds bedragen moet doorhalen of moet toevoegen
- bij het registeren van handelstransacties wordt onderscheid gemaakt
in transacties die invloed hebben op de hoogte van de bezittingen en
de schulden en de transacties die leiden tot opbrengsten en kosten in
een periode
- de bezittingen (de debetzijde) en schulden (de creditzijde)
worden op de balans vastgesteld; een balans is een overzicht
waarop je in een oogopslag kunt zien hoeveel een bedrijf op
een bepaald moment heeft
- het nadeel van een balans is dat het een
momentopname is en dat de voorraden steeds
veranderen; op een balans staan de
voorraadgrootheden, bijvoorbeeld grond, gebouwen,
grondstoffen en handelsvoorraden, vorderingen
(debiteuren), het saldo op de bank (liquide middelen),
leningen en schulden aan leveranciers
- door twee balansen van één bedrijf op
verschillende momenten met elkaar te
vergelijken is het mogelijk een ontwikkeling te
zien, dit laat zien welke transacties er plaats
hebben gevonden over een bepaalde tijd
Aangezien organisaties graag willen weten of er geld verdiend wordt en welke transacties
hebben plaatsgevonden is er een tweede belangrijk financieel overzicht ontworpen: de
resultatenrekening
- op een resultatenrekening worden de opbrengsten en kosten uit activiteiten (de
stromen) genoteerd
- het verschil tussen de opbrengsten en de kosten is het resultaat; dit resultaat
kan positief (een nettowinst) of negatief (een verlies) zijn
- opbrengsten, kosten en de winst over een periode zijn allemaal
stroomgrootheden; het kenmerk van een stroomgrootheid is dat je
altijd spreekt over de omzet per een bepaalde tijdsduur (bijv. omzet
per dag, per maand, per jaar)
Voorbeeld kasstroomoverzicht:
, In een kasstroomoverzicht staan de geldstromen (ontvangsten en uitgaven) die in een
bepaalde periode door het bedrijf worden gedaan; een positieve geldstroom bijvoorbeeld
door een betaling van een klant betekent dat het banksaldo toeneemt, een betaling door het
bedrijf, bijvoorbeeld door het betalen van rente op een lening, zorgt voor een negatieve
geldstroom
- het bestaan van een resultatenrekening en een kasstroomoverzicht maakt duidelijk
dat er een verschil is tussen de begrippen opbrengsten (geboekt op de
resultatenrekening), ontvangsten (op het kasstroomoverzicht), kosten
(resultatenrekening) en uitgaven (kasstroomoverzicht)
- om inzicht te krijgen in de resultaten van een bedrijf heb je een
resultatenrekening en een kasstroomoverzicht nodig
- de resultatenrekening geeft inzicht in de resultaten van het bedrijf
maar deze kunnen mogelijk verkeerd geïnterpreteerd worden;
hierdoor is een kasstroomoverzicht ook nodig, deze kan geen
interpretatieverschillen opleveren omdat dit gewoon laat zien wat de
ontvangsten en uitgaven in een bepaalde periode waren
3.2 Balans
Een balans is een financieel overzicht waarin aan de linkerkant (debetzijde of actiefzijde) de
bezittingen (de activa) van bedrijf staan en aan de rechterkant (de creditzijde of
passiefzijde) de manier waarop deze bezittingen zijn gefinancierd (de passiva)
- in principe zijn er twee manieren om bezittingen (en activiteiten) te financieren:
- met eigen geld (eigen vermogen); dit hoeft niet terug te worden betaald
- met geld van schuldeisers (vreemd vermogen; dit moet wel worden
terugbetaald
- het kenmerk van een balans is dat optelsom van beide zijden aan elkaar gelijk moet
zijn; de post uit eigen vermogen is de restpost (sluitpost) die ervoor zorgt dat beide
zijden van het balans aan elkaar gelijk zijn
Voorbeeld indeling balans:
