Samenvatting: Deel Deskundigeonderzoek

GERECHTELIJK RECHT –
DESKUNDIGENONDERZOEK
BEGRIPSOMSCHRIJVING

MAATSCHAPPELIJKE CONTEXT

Deskundigenonderzoek is een maatregel waarbij één of meer partijen beroep doen op een deskundige om
feiten vast te stellen en gebeurlijk om advies van technische aard uit te brengen

- De deskundige informeert (in het kader van bewijsvoering)
- Geschil tussen twee of meer partijen

Geschillenbeslechting

- Zonder tussenkomst van derden
- Met tussenkomst van derden: onderhandeling – bemiddeling - bindende invulling
- Gerechtelijke procedure
- Doel: oplossing vinden die juridisch afdwingbaar is

DESKUNIG VERSLAG ALS BEWIJSMIDDEL

Burgerlijk bewijsrecht

Wie moet bewijzen?

- Hij die meent een ander in rechte te kunnen aanspreken

Wat moet bewezen worden?

- Aangevoerde feiten en rechtshandelingen die betwist worden

Op welke manier mag/kan er bewezen worden?

- Bewijs tegen een consument (B2C) >< bewijs tussen en tegen een onderneming (B2B)
- Toelaatbaarheid van bewijsmiddelen: met alle middelen van bewijs >< volwaardig geschrift (vanaf
€3500)
- Bewijswaarde >< bewijskracht
 Bewijsmiddelen met volle bewijskracht
 Betekenis en gedingbeslissende eed
 Bewijsmiddelen met een bepaalde bewijskracht
 Wettelijke vermoedens
 Volwaardig geschrift: authentieke akte, onderhandse akte
 Bewijsmiddelen met een vrije bewijswaarde
 Getuigenbewijs
 Feitelijke vermoedens
 Begin van bewijs door geschrift

Bewijswaarde van het deskundig verslag?

- Rapportering van een deskundige onderzoek door een derde (geen betrokken partij)


1

, - Geen volwaardig geschrift zoals bedoeld in Boek 8 BW
 Geen bewijskracht
 Cass. 22/12/1983: specifieke rechtsgevolgen van het deskundigenverslag als bewijsmiddel
Beoordeling van de bewijswaarde op basis van:
- Reputatie van de deskundige
- Inhoudelijke onderbouwing
- Objectiviteit van de vaststellingen
- Omstandigheden waarin het verslag tot stand is gekomen (tegenspraak)…
 Materiële vaststellingen >< beoordeling door de deskundige

HET DESKUNDIGENONDERZOEK (ONROEREND GOED)




Gerechtelijk deskundige onderzoek:

- Aanstelling door rechter
- Opdracht omschreven door rechter
 Niet bindend technisch advies aan rechter

Soorten gerechtelijk deskundige onderzoek

- Gerechtelijke expertise in burgerlijke zaken >< gerechtelijke expertise in strafzaken
- Tegensprekelijke gerechtelijke expertise >< eenzijdige gerechtelijke expertise
- Specifieke procedures opgelegd krachtens de wet
- Bv:
 Uitwinning
 Onteigening tot algemeen nut (Vlaams Onteigeningsdecreet)
 Voorafgaande schatting
 Gerechtelijke afpaling

Buitengerechtelijk deskundigenonderzoek

- Eenzijdig deskundigenonderzoek
 Advies aan 1 partij  niet tegenstelbaar
 Aanneming (levering van diensten)
 Juridisch kader: contractenrecht
- Minnelijk deskundigenonderzoek


2

,  Advies aan verschillende partijen (met tegenstrijdige belangen)  wel tegenstelbaar
 Aanneming (levering van diensten)
 Juridisch kader: bevoegdheidsclausule in de basisovereenkomst tussen partijen / wettelijk
kader afhankelijk van de context
 Soorten:
 Minnelijke expertise, (vaak) beperkt tot materiële vaststellingen
 Participatie in geschillenbeslechting
 Bemiddeling/ collaboratieve onderhandeling/ bindende derden beslissing/ arbitrage

DE DESKUNDIGE


TOETRDEING TOT HET BEROEP
Definitie volgens ABEX

- Mag alleen als expert betiteld worden, hij die door ervaring en praktijk een voldoende kennis
verworven heeft
 Kennis door ervaring en praktijk

Algemeen (geen beschermd en gereglementeerd beroep, geen titelbescherming)

- Iedereen mag zich ‘expert’ noemen en expertiseopdrachten uitvoeren
- Context: aannemingsovereenkomst

Afwijkingen op de regel afhankelijk van de omstandigheden

- Deskundigenopdracht B2C  wetgevende handelspraktijken van toepassing
- Deskundigenactiviteit voorbehouden aan beschermde en gereglementeerde beroepen  inschrijving
op de tabel van de beroepsfederatie
- Overlapping met activiteiten van privédetective
 Vergunning privédetective vereist
 Uitzonderingen:
 Gerechtsdeskundigen
 Beoefenaars van een beschermd en gereglementeerd beroep
- Gerechtelijke deskundige onderzoek  Nationaal Register voor gerechtsdeskundigen
- Gerechtelijke bemiddeling, collaboratieve onderhandelingen, arbitrage: lijsten van erkende
deskundigen
- Bepaalde schattingsopdrachten: kwaliteitscharter


DEONTOLOGIE EN ETHIEK
Algemeen

- Geen beroepsinstituut voor deskundigen  geen deontologische code
- Wel: algemeen beroepsethiek

Afwijkingen en aanvullingen

- Deskundigenactiviteit voorbehoud aan een gereglementeerd en beschermd beroep  deontologische
code van de beroepsfederatie
- Deontologische code beroepsverenigingen
- Deontologische code van gerechtsdeskundigen


3

, Deontologische code van beroepsverenigingen

- Eerlijkheid en waardigheid
- Rechten en plichten van betrokken partijen respecteren
 Zorgvuldig omgaan met versterkte gegevens
 Eerlijkheidsbeginsel
 Collegialiteitsbeginsel
- Deskundigheid en permanente vorming
- Onafhankelijkheid en onpartijdigheid
- Belangenconflicten vermijden
- Beroepsgeheim respecteren (discretieplicht niet hetzelfde als beroepsgeheim)

KB van 25 april 2017 tot vaststelling van de deontologische code van de gerechtsdeskundigen

- Toepassingsgebied: Nationaal Register
- Aanvulling op bepalingen in het Gerechtelijk Wetboek
- Beroepsgeheim
- Inhoudelijk
 Onafhankelijkheid
 Objectiviteit
 Onpartijdigheid
 Zorgvuldigheid
 Integriteit
 Beroepskennis, ervaring en permanente vorming
 Verplichte verzekering beroepsaansprakelijkheid

Algemene beroepsethiek = International Ethic Standards (IES)


RICS ETHICAL STANDARDS (IES)
Algemene principes

1. Handel met integriteit
2. Bied altijd een hoge kwaliteit van dienstverlening
3. Handel op een wijze die het vertrouwen in het beroep bevordert
4. Behandel anderen met respect
5. Neem verantwoordelijkheid

RICS reglementering

- Professional standards (PS)/ (Valuation) Performance Standards (VPS)
- (Valuation) Practice Guidance – Application (VPGA)/ Codes of practice
- Guidance Notes (GN)
- Information Papers


AANSPRAKELIJKHEID

BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID
Contractuele aansprakelijkheid van de deskundige



4