HOOFDSTUK 6: EIGENDOM
OVERZICHT
1. Het begrip eigendom
2. 3 bevoegdheden van eigendom
3. Kenmerken van het eigendomsrecht
4. Wijzen van eigendomsverkrijging
5. Beperkingen aan het eigendomsrecht
1 HET BEGRIP EIGENDOM
art. 3.50 BW
• = het meest volmaakte recht (= hoeksteen van privaatrecht)
andere zakelijke rechten zijn afgeleiden hiervan: zakelijke gebruiksrechten
• slaat op het eigen goed
zakelijke gebruiksrechten slaan op andermans goed
• eigenaar heeft individuele en exclusieve macht over een zaak
• toch zijn er beperkingen mogelijk door wetten of rechten van derden
2 BEVOEGDHEDEN VAN EIGENAAR
1. Het recht de zaak te gebruiken
→ zowel gebruiken als niet gebruiken
2. Het recht de zaak te genieten
→ = de vruchten en opbrengsten houden
3. Het recht over de zaak te beschikken
→ = recht de zaak uit het patrimonium te halen: verkopen, verhuur > 9j, schenken,
hypothekeren
+ zakelijk gebruiksrecht toestaan
→ de 3 bevoegdheden zijn niet altijd bij 1 persoon tegelijkertijd!
1
, Eigenaar kan verschillende daden/rechtshandelingen stellen
1) daden van (materieel) gebruik
2) daden van genot
3) daden van behoud en voorlopig beheer
4) daden van (gewoon) beheer
5) daden van beschikking
1) DADEN VAN (MATERIEEL) GEBRUIK
materieel gebruik = het goed aanwenden voor eigen gebruik volgens de bestemming
voorbeeld: woning bewonen
rijden met auto
stuk landbouwgrond bewerken
2) DADEN VAN GENOT
daden van genot = recht om vruchten en opbrengsten te ontvangen
voorbeeld: huur ontvangen (≠ huurcontract afsluiten)
dividend van aandelen ontvangen
3) DADEN VAN BEHOUD EN VOORLOPOG BEHEER
daden van behoud = dringende handeling die tot doel hebben het bestaan van een
recht of een zaak te vrijwaren of dreigend verlies te voorkomen (= bescherming of
herstel van een goed)
voorbeeld:
− herstellen van een dak dat door storm beschadigd is
− oogsten/verkopen van bederfelijke waren
− verkopen van effecten bij een beurscrash
− betalen van verzekeringspremie
− hypothecaire over- of inschrijving nemen
daden van voorlopig beheer = handelingen die ertoe strekken om het goed of de
vruchten ervan tegen plotse en voorbijgaande nadelen of gebeurtenissen te beschermen
of plotse of voorbijgaande voordelen voor het goed niet te laten voorbijgaan (Cass. 9 juni
1978)
geen specifieke voorbeelden, overlapt met daden van behoud
2
OVERZICHT
1. Het begrip eigendom
2. 3 bevoegdheden van eigendom
3. Kenmerken van het eigendomsrecht
4. Wijzen van eigendomsverkrijging
5. Beperkingen aan het eigendomsrecht
1 HET BEGRIP EIGENDOM
art. 3.50 BW
• = het meest volmaakte recht (= hoeksteen van privaatrecht)
andere zakelijke rechten zijn afgeleiden hiervan: zakelijke gebruiksrechten
• slaat op het eigen goed
zakelijke gebruiksrechten slaan op andermans goed
• eigenaar heeft individuele en exclusieve macht over een zaak
• toch zijn er beperkingen mogelijk door wetten of rechten van derden
2 BEVOEGDHEDEN VAN EIGENAAR
1. Het recht de zaak te gebruiken
→ zowel gebruiken als niet gebruiken
2. Het recht de zaak te genieten
→ = de vruchten en opbrengsten houden
3. Het recht over de zaak te beschikken
→ = recht de zaak uit het patrimonium te halen: verkopen, verhuur > 9j, schenken,
hypothekeren
+ zakelijk gebruiksrecht toestaan
→ de 3 bevoegdheden zijn niet altijd bij 1 persoon tegelijkertijd!
1
, Eigenaar kan verschillende daden/rechtshandelingen stellen
1) daden van (materieel) gebruik
2) daden van genot
3) daden van behoud en voorlopig beheer
4) daden van (gewoon) beheer
5) daden van beschikking
1) DADEN VAN (MATERIEEL) GEBRUIK
materieel gebruik = het goed aanwenden voor eigen gebruik volgens de bestemming
voorbeeld: woning bewonen
rijden met auto
stuk landbouwgrond bewerken
2) DADEN VAN GENOT
daden van genot = recht om vruchten en opbrengsten te ontvangen
voorbeeld: huur ontvangen (≠ huurcontract afsluiten)
dividend van aandelen ontvangen
3) DADEN VAN BEHOUD EN VOORLOPOG BEHEER
daden van behoud = dringende handeling die tot doel hebben het bestaan van een
recht of een zaak te vrijwaren of dreigend verlies te voorkomen (= bescherming of
herstel van een goed)
voorbeeld:
− herstellen van een dak dat door storm beschadigd is
− oogsten/verkopen van bederfelijke waren
− verkopen van effecten bij een beurscrash
− betalen van verzekeringspremie
− hypothecaire over- of inschrijving nemen
daden van voorlopig beheer = handelingen die ertoe strekken om het goed of de
vruchten ervan tegen plotse en voorbijgaande nadelen of gebeurtenissen te beschermen
of plotse of voorbijgaande voordelen voor het goed niet te laten voorbijgaan (Cass. 9 juni
1978)
geen specifieke voorbeelden, overlapt met daden van behoud
2
