Samenvatting 20/20! - SV Financiële markten en producten: Alle te kennen leerstof - Ugent

Financiële markten en producten
Module 2: Financiële verrichtingen – Beurs ................................................................................................................. 2
Hoofdstuk 1: Financiële markten/beurzen ............................................................................................................... 2
Hoofdstuk 2: Obligaties ........................................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 3: Aandelen .......................................................................................................................................... 32
Module 3: Financiële verrichtingen – Bank ................................................................................................................ 62
Hoofdstuk 1: Meerwaarde banken ........................................................................................................................ 62
Hoofdstuk 2: Producten banken ............................................................................................................................ 78
Hoofdstuk 3: Risico’s banken ................................................................................................................................. 90
Hoofdstuk 5: Financiële analyse ................................................................................................................................ 95
Financiële analyse van een bank............................................................................................................................ 95

,Module 2: Financiële verrichtingen – Beurs
Hoofdstuk 1: Financiële markten/beurzen
1. Algemeen
Financiële markt
- Beurs
- Markt voor financiële producten
o Financiële activa die een waardereserve vertegenwoordigen
 Kunnen positief rendement opleveren
 Onderhevig aan koersrisico
o Vooral obligaties en aandelen
o Andere: beleggingsfondsen, bankaccepten, schatkistcretificaten, …

Partijen in een economie
- Overheid, bedrijven, institutionele en particuliere beleggers
o Overheid: kan zich financieren via vreemd vermogen
 Vreemd vermogen: aangaan van schulden bij derden
o Bedrijf: kan zich financieren via vreemd en eigen vermogen
 Eigen vermogen: extra aandelen uitgeven
(kapitaalverhoging) of reserves aanwenden
(autofinanciering)
- Kunnen spaaroverschotten hebben: Inkomen > uitgaven
- Kunnen spaartekorten hebben: inkomen < uitgaven

Spaaroverschotten
- Beleggers: particulieren en institutionele beleggers
o Beleggen hun spaaroverschotten
- Particuliere beleggers
o Ze zijn met veel, maar beleggen kleine bedragen
- Institutionele beleggers
o Verzekeringsinstellingen, pensioenfondsen, beleggingsfondsen
o Ze zijn met weinig, maar beleggen grote bedragen

Spaartekorten
- Bedrijven en overheid
o Zoeken geld  op de financiële markt
o 2 mogelijkheden
 Obligaties uitgeven
 Vorm van VV (schulden) die de partij aangaat
 Aandelen uitgeven
 Een vorm van EV (kapitaal) die beleggers inbrengen in het bedrijf
- Beleggers met spaaroverschotten kopen de obligaties/aandelen

Vereenvoudigingen van het schema
- Banken spelen ook een rol
o Spaartekorten kunnen ook opgelost worden door een lening aan te gaan bij banken
- Ook gezinnen en particulieren kunenn spaartekorten hebben
- Aandelen kunnen enkel worden uitgegeven door bedrijven, niet door de overheid
o Want je kan geen mede-eigenaar worden van de overheid

Beleggingsverrichtingen
- Partijen met spaaroverschotten voeren beleggingsverrichtingen uit

Financieringsverrichtingen
2

, - Partijen met spaartekorten zoeken financiering dmv financieringsverrichtingen om spaartekorten te dekken

Verschillen tussen aandelen en obligaties
- Uitbetaling bij faling emmitent (uitgever van aandeel/obligatie)
o Faling: curator wordt aangesteld en probeert zoveel mogelijk geld te recupereren, om diegene terug
te betalen die er recht op heeft
 We gaan ervan uit dat de enigen die nog recht hebben op geld, houders van
aandelen/obligaties zijn
o Obligaties worden eerst terugbetaald
 Obligaties = VV = schuld
 Schulden moeten steeds worden terugbetaald in de mate van het mogelijk
 Het is mogelijk dat er niet voldoende geld is om alle schulden terug te betalen
o Aandelen worden bijna nooit terugbetaalt
 Zelden is er nog geld over om dit terug te betalen
- Opbrengst
o Obligaties: opbrengst is vooraf vastgelegd = coupon
o Aandelen: opbrengst is niet vooraf vastgelegd = dividend (afhankelijk van hoe het bedrijf het doet)
- Looptijd
o Obligaties: eindige looptijd (5 à 10 jaar)
 Op het einde krijgt de belegger zijn geld terug
o Aandelen: oneindige looptijd
 Belegger krijgt zijn geld nooit terug, behalve wanneer het aandeel opnieuw wordt verkocht
- Conclusie: aandelen bevatten meer risico en minder zekerheid dan obligaties

Balans bedrijf
Eigen vermogen = aandelen
Vreemd vermogen
Obligaties
Bankleningen
handelsschulden


2. Voordelen financiële markten
Voordelen
- De beurs zorgt voor het kanaliseren van kapitaloverschotten en -tekorten
- De beurs zorgt voor een tranparante prijsvorming
- De beurs biedt een referentiekader voor de belegger
- Door de beurs worden transactiekosten en tijdskosten beperkt
- De beurs laat risicospreiding toe


3. Soorten
Primaire markt vs secundaire markt
- Emissie = uitgifte financieel product
- Verhandeling = financieel product kan verhandeld worden op de financiële markt
o Voor een eindige periode, indien obligatie
o Voor een oneindige periode, indien aandeel




3

, Primaire markt Secundaire markt
- Markt waar nieuwe financiële producten - Markt waar verhandeling van financiële
worden uitgegeven producten plaatsvindt
- Beleggers hebben 1 week de tijd om nieuwe - Duurtijd is altijd langer dan op primaire markt
financiële producten aan te kopen (vb. 7 jaar)
- Er wordt rechtstreeks van de emittent - Er kan aangekocht en verkocht worden
aangekocht o Emittent is geen partij, financieel
product wordt verhandeld tussen
beleggers

Geldmarkt vs kapitaalmarkt
- Looptijd = periode tussen emissie en eindvervaldag
- Restlooptijd = periode van nu tot eindvervaldag
o Daalt naarmate we verder gaan in de tijd

Geldmarkt Kapitaalmarkt
- Restlooptijd < 1 jaar (of = 1 jaar) - Restlooptijd > 1 jaar
- Naarmate tijd vordert zal de restlooptijd van
het financieel product dalen, wanneer <1
verhuist dit product naar de geldmarkt
- Aandeel wordt altijd op de kapitaalmarkt
verhandelt
o Looptijd is oneindig, dus restlooptijd
ook

Concrete markt vs abstracte markt
- Tendens: concrete markt verlaten en evolueren naar abstracte markt

Concrete markt Abstracte markt
- Vloerhandel - Geen vloerhandel
- Handel vindt plaats op de vloer van het - Verhandeling van financiële producten vindt
beursgebouw plaats tegelijkertijd op verschillende plaatsen
- Financiële markt waar kopers en verkopers (online)
elkaar fysiek ontmoeten
- Vroeger: Euronext Brussel in het beursgebouw
- Nu: geen handel meer in het beursgebouw

Prijsgedreven markt vs ordergedreven markt
Prijsgedreven markt Ordergedreven markt
- Prijs van financiële producten wordt eerst - Markt waar orders eerst binnenkomen
vastgelegd - Order = belegger stuurt verzoek om financieel
o Intermediatie door marktmaker product te kopen/verkopen
- Daarna komen orders binnen - Na verzamelen van orders wordt de prijs
- Vastleggen prijs: door marktmaker vastgelegd
- Vb. Nasdaq o Vraag = aanbod
- Orders bepalen de prijs van aandelen

Werking prijsgedreven markt
- Marktmaker legt een prijs vast
o Marktmakers: Morgan Stanley, Citybank, Goldman Sachs, …
- Marktmaker afficheert continu koersprijzen, waartegen belegger kan kopen/verkopen
o Transactie is steeds tussen marktmaker en belegger
- Biedkoers
o Koers waartegen marktmaker koopt van de belegger
4