2024-2025
PIJNMANAGMENT
THEORIE + PRAKTIJK
ACADEMIEJAAR 2024-2025
LENTE ROOMAN
, Lente Rooman 2025
INHOUDSOPGAVE
Terminologie van pijn...............................................................................................................3
Neurofysiologie chronische pijn ...............................................................................................5
Pijnfysiologie .......................................................................................................................5
Classificatie ........................................................................................................................6
Neuroplasticiteit ................................................................................................................ 11
Neuropatische pijn ................................................................................................................ 24
Pathofysiologie .................................................................................................................. 24
Assessment van neuropatische pijn ................................................................................... 30
Behandeling neuropatische pijn ......................................................................................... 36
Neuropatische pijnsyndromen ........................................................................................... 41
Assessment van chronische pijn ............................................................................................ 44
Biopsychosociale pijn assessment ..................................................................................... 44
PSCEBSM-model ............................................................................................................... 45
Kinesitherapeutische behandeling van chronische pijn ........................................................... 65
Chronische pijn en oefentherapie ....................................................................................... 65
Van barrière naar facilitatie ................................................................................................ 68
Graded activity .................................................................................................................. 78
Biopsychosociale benadering van (chronische) pijn ................................................................ 81
Chronische pijn als multidimensioneel fenomeen............................................................... 81
Multidisciplinaire behandeling van chronische pijn ............................................................. 86
Behandelcomponenten ..................................................................................................... 87
Communicatie................................................................................................................... 96
Motiverende gespreksvoering ............................................................................................. 97
ACT (Acceptance & Commitment Therapie) ........................................................................ 99
Exposure bij pijn .................................................................................................................. 101
Angst bij pijn .................................................................................................................... 101
Exposure therapie ............................................................................................................ 103
“Consistency is key” – case study ........................................................................................ 109
Haar verhaal .................................................................................................................... 109
Lichamelijk onderzoek ..................................................................................................... 112
Managment ..................................................................................................................... 113
Pijn bij artrose ..................................................................................................................... 118
Artrose pijn: enkel gewrichtspijn? ..................................................................................... 118
Klinische classificatie van pijn bij artrose .......................................................................... 127
Behandeling van pijn bij artrose ........................................................................................ 128
1
, Lente Rooman 2025
Medische benadring chronische pijn .................................................................................... 137
Multimodale pijnbestrijding .............................................................................................. 137
Interventionele pijntherapie ............................................................................................. 138
Continuum van chronische pijn ........................................................................................... 141
Schouder......................................................................................................................... 141
Biopsychosociaal model (BPSM) ...................................................................................... 165
Praktijk - Pain Science Education ......................................................................................... 168
Rationale PSE .................................................................................................................. 168
PSE in praktijk .................................................................................................................. 170
Informatieverstrekking ..................................................................................................... 172
Valkuilen ......................................................................................................................... 174
Afronding......................................................................................................................... 174
Motiverende gespreksvoering .............................................................................................. 175
Wat is gezondheidsgedrag? .............................................................................................. 175
Motivationele gespreksvoering (MG) ................................................................................. 175
Communicatie Vaardigheden ........................................................................................... 176
Behoudtaal vs verandertaal .............................................................................................. 177
Gedragsveranderingstechnieken ...................................................................................... 178
Acceptance & Commitment Therapy (ACT) ........................................................................... 180
ACT ................................................................................................................................. 180
2
, Lente Rooman 2025
TERMINOLOGIE VAN PIJN
PIJN Een onaangename sensorische en emotionele ervaring die geassocieerd
wordt met, of lijkt op, een ervaring van daadwerkelijke of potentiële
weefselschade.
ALLODYNIE Pijn veroorzaakt door een prikkel die normaal geen pijn zou veroorzaken.
ANALGESIE Afwezigheid van pijn als reactie op een prikkel die normaal pijnlijk zou zijn.
ANESTHESIA DOLOROSA Pijn in een gebied of regio die gevoelloos is.
CAUSALGIE Een syndroom van aanhoudende brandende pijn, allodynie en hyperpathie
na een traumatische zenuwbeschadiging, vaak gecombineerd met
vasomotorische en sudomotorische disfunctie en later trofische
veranderingen.
DYSESTHESIE Een onaangenaam abnormaal gevoel, spontaan of uitgelokt.
HYPERALGESIE Verhoogde pijn als reactie op een prikkel die normaal pijn zou
veroorzaken.
HYPERESTHESIE Verhoogde gevoeligheid voor prikkels, met uitzondering van speciale
zintuigen.
HYPERPATHIE Een pijnlijk syndroom dat wordt gekenmerkt door een abnormaal pijnlijke
reactie op een prikkel, vooral op een herhaalde prikkel, evenals een
verhoogde drempel.
HYPOALGESIE Verminderde pijn als reactie op een normaal pijnlijke prikkel.
HYPOESTHESIE Verminderde gevoeligheid voor prikkels, uitzondering van speciale
zintuigen.
NEURALGIE Pijn in het verloop van een zenuw of zenuwen.
NEURITIS Ontsteking van een zenuw of zenuwen.
NEUROPATHISCHE PIJN Pijn veroorzaakt door een beschadiging of ziekte van het
somatosensorische zenuwstelsel.
NEUROGENE PIJN Pijn die wordt veroorzaakt, gereguleerd of voortkomt uit het zenuwstelsel.
RADICULAIRE PIJN Pijn veroorzaakt door een beschadiging of ziekte van een zenuwwortel.
RADICULOPATHIE Verlies van zenuwfunctie veroorzaakt door een beschadiging of ziekte van
een zenuwwortel.
POLYRADICULOPATHIE Verlies van zenuwfunctie veroorzaakt door een beschadiging of ziekte van
meerdere zenuwwortels.
3
PIJNMANAGMENT
THEORIE + PRAKTIJK
ACADEMIEJAAR 2024-2025
LENTE ROOMAN
, Lente Rooman 2025
INHOUDSOPGAVE
Terminologie van pijn...............................................................................................................3
Neurofysiologie chronische pijn ...............................................................................................5
Pijnfysiologie .......................................................................................................................5
Classificatie ........................................................................................................................6
Neuroplasticiteit ................................................................................................................ 11
Neuropatische pijn ................................................................................................................ 24
Pathofysiologie .................................................................................................................. 24
Assessment van neuropatische pijn ................................................................................... 30
Behandeling neuropatische pijn ......................................................................................... 36
Neuropatische pijnsyndromen ........................................................................................... 41
Assessment van chronische pijn ............................................................................................ 44
Biopsychosociale pijn assessment ..................................................................................... 44
PSCEBSM-model ............................................................................................................... 45
Kinesitherapeutische behandeling van chronische pijn ........................................................... 65
Chronische pijn en oefentherapie ....................................................................................... 65
Van barrière naar facilitatie ................................................................................................ 68
Graded activity .................................................................................................................. 78
Biopsychosociale benadering van (chronische) pijn ................................................................ 81
Chronische pijn als multidimensioneel fenomeen............................................................... 81
Multidisciplinaire behandeling van chronische pijn ............................................................. 86
Behandelcomponenten ..................................................................................................... 87
Communicatie................................................................................................................... 96
Motiverende gespreksvoering ............................................................................................. 97
ACT (Acceptance & Commitment Therapie) ........................................................................ 99
Exposure bij pijn .................................................................................................................. 101
Angst bij pijn .................................................................................................................... 101
Exposure therapie ............................................................................................................ 103
“Consistency is key” – case study ........................................................................................ 109
Haar verhaal .................................................................................................................... 109
Lichamelijk onderzoek ..................................................................................................... 112
Managment ..................................................................................................................... 113
Pijn bij artrose ..................................................................................................................... 118
Artrose pijn: enkel gewrichtspijn? ..................................................................................... 118
Klinische classificatie van pijn bij artrose .......................................................................... 127
Behandeling van pijn bij artrose ........................................................................................ 128
1
, Lente Rooman 2025
Medische benadring chronische pijn .................................................................................... 137
Multimodale pijnbestrijding .............................................................................................. 137
Interventionele pijntherapie ............................................................................................. 138
Continuum van chronische pijn ........................................................................................... 141
Schouder......................................................................................................................... 141
Biopsychosociaal model (BPSM) ...................................................................................... 165
Praktijk - Pain Science Education ......................................................................................... 168
Rationale PSE .................................................................................................................. 168
PSE in praktijk .................................................................................................................. 170
Informatieverstrekking ..................................................................................................... 172
Valkuilen ......................................................................................................................... 174
Afronding......................................................................................................................... 174
Motiverende gespreksvoering .............................................................................................. 175
Wat is gezondheidsgedrag? .............................................................................................. 175
Motivationele gespreksvoering (MG) ................................................................................. 175
Communicatie Vaardigheden ........................................................................................... 176
Behoudtaal vs verandertaal .............................................................................................. 177
Gedragsveranderingstechnieken ...................................................................................... 178
Acceptance & Commitment Therapy (ACT) ........................................................................... 180
ACT ................................................................................................................................. 180
2
, Lente Rooman 2025
TERMINOLOGIE VAN PIJN
PIJN Een onaangename sensorische en emotionele ervaring die geassocieerd
wordt met, of lijkt op, een ervaring van daadwerkelijke of potentiële
weefselschade.
ALLODYNIE Pijn veroorzaakt door een prikkel die normaal geen pijn zou veroorzaken.
ANALGESIE Afwezigheid van pijn als reactie op een prikkel die normaal pijnlijk zou zijn.
ANESTHESIA DOLOROSA Pijn in een gebied of regio die gevoelloos is.
CAUSALGIE Een syndroom van aanhoudende brandende pijn, allodynie en hyperpathie
na een traumatische zenuwbeschadiging, vaak gecombineerd met
vasomotorische en sudomotorische disfunctie en later trofische
veranderingen.
DYSESTHESIE Een onaangenaam abnormaal gevoel, spontaan of uitgelokt.
HYPERALGESIE Verhoogde pijn als reactie op een prikkel die normaal pijn zou
veroorzaken.
HYPERESTHESIE Verhoogde gevoeligheid voor prikkels, met uitzondering van speciale
zintuigen.
HYPERPATHIE Een pijnlijk syndroom dat wordt gekenmerkt door een abnormaal pijnlijke
reactie op een prikkel, vooral op een herhaalde prikkel, evenals een
verhoogde drempel.
HYPOALGESIE Verminderde pijn als reactie op een normaal pijnlijke prikkel.
HYPOESTHESIE Verminderde gevoeligheid voor prikkels, uitzondering van speciale
zintuigen.
NEURALGIE Pijn in het verloop van een zenuw of zenuwen.
NEURITIS Ontsteking van een zenuw of zenuwen.
NEUROPATHISCHE PIJN Pijn veroorzaakt door een beschadiging of ziekte van het
somatosensorische zenuwstelsel.
NEUROGENE PIJN Pijn die wordt veroorzaakt, gereguleerd of voortkomt uit het zenuwstelsel.
RADICULAIRE PIJN Pijn veroorzaakt door een beschadiging of ziekte van een zenuwwortel.
RADICULOPATHIE Verlies van zenuwfunctie veroorzaakt door een beschadiging of ziekte van
een zenuwwortel.
POLYRADICULOPATHIE Verlies van zenuwfunctie veroorzaakt door een beschadiging of ziekte van
meerdere zenuwwortels.
3
