Sociologie Academiejaar 2022-2023
Sociologie
Inleiding
Het vraagt verbeeldingskracht om het sociale te onderzoeken. Sociologie geeft
kaders, begrippen & taal om te zien, te verklaren, te begrijpen wat dat sociale is &
hoe het zo verbonden is met wie en wat we als mens zijn.
Het studiegebied van sociologie is het sociale als feitelijkheid! Houdt 2 dingen in:
sociaal handelen & systemen. Sociologie wordt dat sociale op een
wetenschappelijke manier bestudeert/geanalyseerd. Dat onderzoek levert een body
of knowlegde van sociologische theorieën die gedegen materiaal levert voor één
ieder die een onderbouwde visie op het sociale nastreeft.
+ pagina’s in boek.
Deel I: Het vizier: de sociologische kijk
Hoofdstuk 1: Wat bestudeert de sociologie?
Intergenerationele solidariteit = oudere generatie geeft kennis door aan de jongere
generatie. (vb; lesgeven)
Psychologisch kijken = naar de binnenkant kijken.
Hét sociale heeft 2 dimensies: morele & feitelijke.
Hét sociale als feitelijkheid heeft 2 dimensies: het 1 kan niet zonder het ander.
Horizontale dimensie Verticale dimensie
Interpersoonlijk = interactie SYSTEEM perspectief
ACTOR perspectief met de sociale context.
met het sociaal handelen.
Vb; college sociologie = systeem perspectief (de bokaal)
Wat we in de les doen = actor perspectief (vissen)
= Circulaire causaliteit (oorzaak & gevolg)
Sociologisch denken is circulair denken.
Determineren; er is geen keuze, geen alternatief.
Bepalen; invloed vanuit.
Actor? Meer dan mensen, kunnen ook groepen zijn, een onderdeel van een groter
geheel, organisaties, …
1
,Sociologie Academiejaar 2022-2023
Sociologie verbreekt het vanzelfsprekende!!
Hét sociale als morele kwaliteit heeft ook 2 dimensies.
Horizontale dimensie Verticale dimensie
Warme solidariteit Koude solidariteit
Hoe we met elkaar omgaan. Hoe de gemeenschap zich verhoudt t.o.v. de
Vb; niet uitsluiten, empathie, compassie onderdelen van de gemeenschap.
GUNST RECHT
Sociale rechtvaardigheid Gelijke verdeling
= hoe de gemeenschap materialen tot
beschikking stelt + hangt samen met
hoe je naar mensen kijkt.
Moraal; element van de cultuur, samenhangend geheel van waarden & normen.
Moreel; wat ik beslis is ingegeven door de moraal.
Waarden; iets wat je belangrijk vindt.
Normen; sociale gedrag.
Dit vormt niet het studiegebied van sociologie, sociologie kijkt eerder naar het
sociale als feitelijkheid. Sociologie kan wel analyseren hoe een morele kwaliteit vorm
krijgt door socialisatieprocessen. Het gaat dan over het verklaren of beschrijven van
hoe mensen, groepen, opleidingen of werkveld deze morele kwaliteit benoemen,
vormgeven of beoordelen.
2.2 Hét sociale als feitelijkheid
Sociaal werker mag nooit individualiseren, altijd de context erbij betrekken.
Sociaal handelen (kan alleen, vb; gras afrijden)
Agency, begrip van Max Weber. Zinvol betrokken zijn op een andere actor.
= Betekenis, waarde, richting aan het handelen. (hoofd-hart-handelen)
Hoe stuur je uzelf, wetende dat anderen naar u kijken & u beoordelen.
(onzichtbare regels)
Looking Glass Self - Cooley
= hoe kom je tot een idee over jezelf? Ik leid het af van wat jij van mij denkt. Ik
interpreteer jouw gedrag! Zo bouwen mensen zelfbeelden op, kan snel negatief
worden.
2
, Sociologie Academiejaar 2022-2023
Iets weten wat ik niet weet, dat is een sociaal werker of dat is sociaal werk.
Verschillende soorten sociaal handelen;
Doel-rationeel; Ik kom naar de les om 20/20 te halen, als doel.
Waarde-rationeel; Ik kom naar de les omwille van de betrokkenheid zelf, los
van het resultaat.
Traditioneel; Vanuit traditie.
Vb; vrouwen voorlaten, respect voor lectoren, …
Affectief; Emoties tonen, de binnenkant laten zien.
Alles heeft een sociale dimensie, het is alleen niet zichtbaar. Enkel als men op een
bepaalde manier naar de dingen kijkt, dan pas kan je het waarnemen.
Systeem is het geheel dat groter is dan de som van de delen.
= 2 actoren die met elkaar interageren.
Om iets in kaart te brengen moet je voorbij het individu gaan.
1.2 Sociologische theorieën uitleggen
Sociologie heeft 2 perspectieven:
Actorperspectief
Systeemperspectief
1.2.1 Systeemperspectief (sociale beïnvloeding, verticaal)
= Hoe het systeem alles wat erin gebeurd bepaald/beïnvloed.
Voorbeelden;
Emile Durkheim met Le Suïcide
Welke invloeden uit de systemen vergroten de kans op zelfdoding?
Durkheim kijkt naar de kenmerken van het systeem die bepalend zijn voor het al dan
niet voorkomen van zelfdoding.
Het systeem heeft 2 kenmerken;
De mate van regelgeving
De mate van binding (sociale cohesie)
Elk sociaal systeem kan je met elkaar vergelijken door middel van deze 2 criteria.
Hoog Laag
Regelgeving Fatalistische zelfdoding ANOMIE systeem
= niet meer weten wat te doen..
Het is niet meer duidelijk.
Binding Altruïstische zelfdoding Egoïstische zelfdoding
= systeemkenmerken,
Systeem heeft regelgeving nodig om een systeem te kunnen zijn!
4 verschillende types van suïcides.
ANOMIE
3
Sociologie
Inleiding
Het vraagt verbeeldingskracht om het sociale te onderzoeken. Sociologie geeft
kaders, begrippen & taal om te zien, te verklaren, te begrijpen wat dat sociale is &
hoe het zo verbonden is met wie en wat we als mens zijn.
Het studiegebied van sociologie is het sociale als feitelijkheid! Houdt 2 dingen in:
sociaal handelen & systemen. Sociologie wordt dat sociale op een
wetenschappelijke manier bestudeert/geanalyseerd. Dat onderzoek levert een body
of knowlegde van sociologische theorieën die gedegen materiaal levert voor één
ieder die een onderbouwde visie op het sociale nastreeft.
+ pagina’s in boek.
Deel I: Het vizier: de sociologische kijk
Hoofdstuk 1: Wat bestudeert de sociologie?
Intergenerationele solidariteit = oudere generatie geeft kennis door aan de jongere
generatie. (vb; lesgeven)
Psychologisch kijken = naar de binnenkant kijken.
Hét sociale heeft 2 dimensies: morele & feitelijke.
Hét sociale als feitelijkheid heeft 2 dimensies: het 1 kan niet zonder het ander.
Horizontale dimensie Verticale dimensie
Interpersoonlijk = interactie SYSTEEM perspectief
ACTOR perspectief met de sociale context.
met het sociaal handelen.
Vb; college sociologie = systeem perspectief (de bokaal)
Wat we in de les doen = actor perspectief (vissen)
= Circulaire causaliteit (oorzaak & gevolg)
Sociologisch denken is circulair denken.
Determineren; er is geen keuze, geen alternatief.
Bepalen; invloed vanuit.
Actor? Meer dan mensen, kunnen ook groepen zijn, een onderdeel van een groter
geheel, organisaties, …
1
,Sociologie Academiejaar 2022-2023
Sociologie verbreekt het vanzelfsprekende!!
Hét sociale als morele kwaliteit heeft ook 2 dimensies.
Horizontale dimensie Verticale dimensie
Warme solidariteit Koude solidariteit
Hoe we met elkaar omgaan. Hoe de gemeenschap zich verhoudt t.o.v. de
Vb; niet uitsluiten, empathie, compassie onderdelen van de gemeenschap.
GUNST RECHT
Sociale rechtvaardigheid Gelijke verdeling
= hoe de gemeenschap materialen tot
beschikking stelt + hangt samen met
hoe je naar mensen kijkt.
Moraal; element van de cultuur, samenhangend geheel van waarden & normen.
Moreel; wat ik beslis is ingegeven door de moraal.
Waarden; iets wat je belangrijk vindt.
Normen; sociale gedrag.
Dit vormt niet het studiegebied van sociologie, sociologie kijkt eerder naar het
sociale als feitelijkheid. Sociologie kan wel analyseren hoe een morele kwaliteit vorm
krijgt door socialisatieprocessen. Het gaat dan over het verklaren of beschrijven van
hoe mensen, groepen, opleidingen of werkveld deze morele kwaliteit benoemen,
vormgeven of beoordelen.
2.2 Hét sociale als feitelijkheid
Sociaal werker mag nooit individualiseren, altijd de context erbij betrekken.
Sociaal handelen (kan alleen, vb; gras afrijden)
Agency, begrip van Max Weber. Zinvol betrokken zijn op een andere actor.
= Betekenis, waarde, richting aan het handelen. (hoofd-hart-handelen)
Hoe stuur je uzelf, wetende dat anderen naar u kijken & u beoordelen.
(onzichtbare regels)
Looking Glass Self - Cooley
= hoe kom je tot een idee over jezelf? Ik leid het af van wat jij van mij denkt. Ik
interpreteer jouw gedrag! Zo bouwen mensen zelfbeelden op, kan snel negatief
worden.
2
, Sociologie Academiejaar 2022-2023
Iets weten wat ik niet weet, dat is een sociaal werker of dat is sociaal werk.
Verschillende soorten sociaal handelen;
Doel-rationeel; Ik kom naar de les om 20/20 te halen, als doel.
Waarde-rationeel; Ik kom naar de les omwille van de betrokkenheid zelf, los
van het resultaat.
Traditioneel; Vanuit traditie.
Vb; vrouwen voorlaten, respect voor lectoren, …
Affectief; Emoties tonen, de binnenkant laten zien.
Alles heeft een sociale dimensie, het is alleen niet zichtbaar. Enkel als men op een
bepaalde manier naar de dingen kijkt, dan pas kan je het waarnemen.
Systeem is het geheel dat groter is dan de som van de delen.
= 2 actoren die met elkaar interageren.
Om iets in kaart te brengen moet je voorbij het individu gaan.
1.2 Sociologische theorieën uitleggen
Sociologie heeft 2 perspectieven:
Actorperspectief
Systeemperspectief
1.2.1 Systeemperspectief (sociale beïnvloeding, verticaal)
= Hoe het systeem alles wat erin gebeurd bepaald/beïnvloed.
Voorbeelden;
Emile Durkheim met Le Suïcide
Welke invloeden uit de systemen vergroten de kans op zelfdoding?
Durkheim kijkt naar de kenmerken van het systeem die bepalend zijn voor het al dan
niet voorkomen van zelfdoding.
Het systeem heeft 2 kenmerken;
De mate van regelgeving
De mate van binding (sociale cohesie)
Elk sociaal systeem kan je met elkaar vergelijken door middel van deze 2 criteria.
Hoog Laag
Regelgeving Fatalistische zelfdoding ANOMIE systeem
= niet meer weten wat te doen..
Het is niet meer duidelijk.
Binding Altruïstische zelfdoding Egoïstische zelfdoding
= systeemkenmerken,
Systeem heeft regelgeving nodig om een systeem te kunnen zijn!
4 verschillende types van suïcides.
ANOMIE
3
