MVO: SAMENVATTIG
DOEL VAN HET VAK
- Inzicht krijgen in hoe organisaties functioneren in hun ruimere maatschappelijke context,
rekening houdende met de belangen en verwachtingen van stakeholders
- Bedrijfseconomisch perspectief
- Kennen en begrijpen van belangrijke begrippen, modellen, theorieën m.b.t. MVO
- Ontwikkelen van een genuanceerde, veelzijdige visie
1 . MVO: DEFINITIES EN AANVERWANTE CONCEPTEN
1.1 Definities
MVO = de verantwoordelijkheid van een organisatie voor de effecten van haar besluiten en
activiteiten op de maatschappij en het milieu door transparant en ethisch gedrag
- Mensenrechten, consumentenbelangen en sociale, ethische en milieukwesties in hun
activiteiten en kernstrategie integreren in nauwe samenwerking met hun stakeholders om:
o Zoveel mogelijk gedeelde waarde/shared value te creëren voor hun
eigenaren/aandeelhouders en voor hun andere stakeholders en de samenleving als
geheel
o Mogelijke negatieve effecten op te sporen, te voorkomen en te verminderen
Organisaties = commerciële for-profit bedrijven, overheidsinstellingen, gezondheidszorg,…
Corporate Social Responsibility (CSR) = bedrijven nemen verantwoordelijkheid voor hun effect op
de samenleving
- Belangrijk voor de duurzaamheid, het concurrentievermogen en de innovatie van EU-
ondernemingen en de EU-economie
- Context specifieke organisatorische acties en beleidsmaatregelen die rekening houden met de
verwachtingen van stakeholders en de triple bottom line van economische, sociale en
milieuprestaties
Voordelen van CSR:
- Kostenbesparing
- Makkelijker toegang tot extern kapitaal
- Betere relaties met klanten en personeel (HRM)
- Risicomanagement
3 P’s/Triple Bottom Line = People (social performance), Planet (environmental performance), Profit
(economic performance)
- People: sociale dimensie van ondernemen (mensen zowel binnen als buiten de organisatie)
- Planet: milieudimensie van ondernemen (natuurlijk leefmilieu)
- Profit: economische dimensie van ondernemen (G&D voortbrengen met winst als maatstaf)
1
,1.2 Kenmerken van MVO
Zie onderlijnde woorden in de definitie:
- Impact van organisatie op maatschappij en milieu
- Geïntegreerd in kernactiviteiten en strategie
- Gedeelde waarde: voordelen voor de organisatie en stakeholders
Verschillende risico’s die niet los staan van elkaar (MESTG):
- Milieu
- Economische
- Sociale
- Technologische
- Geopolitieke
Triple Bottom Line (3 P’s) = nadenken over de impact van People,
Planet, Profit op het milieu, de mens en de winstgevendheid wanneer
organisaties een beslissing nemen
Geïntegreerd: 3 P’s staan niet los van elkaar
- Beïnvloeden elkaar en komen soms in conflict
- EVENWICHT ZOEKEN!!!
Systematisch:
- Bij beslissingen en acties steeds de impact op de verschillende domeinen voor ogen houden
Continu verbeteringsproces:
- MVO realiseert men niet in 1 dag
- MVO is nooit voltooid
1.3 Stakeholders = belanghebbenden
Wie zijn mijn belangrijkste stakeholders? Opdelen!! Ook weten tot welke groep men hoort
Men kan ook de opdeling maken tussen interne en externe stakeholders
Stakeholders:
- Rekening houden met verwachtingen van stakeholders
- Een organisatie kan niet aan de verwachtingen van alle
diverse groepen stakeholders voldoen
Stakeholder mapping:
- Stakeholders opdelen in verschillende categorieën en key
stakeholders identificeren
- Belangrijk in het kader van MVO rapportering!
2
,1.4 Verschillende invalshoeken van MVO
Invalshoeken van duurzaamheid beoordelen op vlak van:
- Descriptive accuracy (beschrijvend)
o Beschrijven van acties en beleid van organisaties
o NIET waardegeladen; niet zo belangrijk
- Normative validity
o Beschrijven wat organisaties zouden moeten doen in het kader van MVO
o Onderscheid tussen goed gedrag vs. geen goed gedrag
o WEL waardegeladen; oordeel geven aan bepaalde acties
- Instrumental power
o Welke acties nemen om doelen te bereiken? Kan leiden tot een positief effect
o Causaliteit; resultaatgericht denken bij bepaalde acties
Op basis van Donaldson en Preston’s typologie
1.5 Corporate Social Responsibility (CSR1)
CSR1 ontfermt zich over de normatieve benadering van MVO
Normatief = beschrijft wat organisaties zouden moeten doen (wat is de norm qua duurzaamheid?);
rekening houden met societal expectations van stakeholders
Gemeenschappelijke normen en waarden = ontwikkelen van normen en waarden van de organisatie
verbonden met de normen en waarden van managers en medewerkers
Model van Carroll als voorbeeld van CSR1:
Organisaties hebben 4 verantwoordelijkheden:
- Winstgevend zijn (for-profit) / financieel leefbaar zijn (non-profit)
- Voldoen aan wettelijke verplichtingen
- Zich ethisch gedragen
- Filantropie
zijn onderling gerelateerd, in onderlinge concurrentie en men moet een evenwicht zoeken
Vanaf MVO wordt enkel gekeken vanuit ethisch gedrag en filantropie (niet wettelijk opgelegd)
3
, Economische verantwoordelijkheid
Conditio sine qua non voor CSR, staat onderaan de piramide (niet onethisch om winst te maken!! )
Volgens Friedman moeten bedrijven zoveel mogelijk winst maken
- Maximale waarde creëren voor AH
- Eigenaars die de winst krijgen moeten zelf beslissen wat ze hiermee doen
MAAR momenteel denkt men niet meer op deze manier; winst is belangrijk maar is niet het enige doel
Juridische verantwoordelijkheid
Organisaties moeten gehoorzamen aan de wetten die er zijn
Wetgeving om bescherming en voordelen te brengen
MAAR hoe groot moet/mag inmenging van de overheid zijn? Wat is het concurrentieel nadeel?
Ethische verantwoordelijkheid (MVO)
Meer doen dan wettelijk voorgeschreven want wetgeving is vaak een minimum (compromis), niet
altijd up-to-date en regelt niet alles
DUS organisaties hebben een ethische verantwoordelijkheid naar personeel toe bijvoorbeeld
Filantropische verantwoordelijkheid (MVO)
Iets terugdoen voor de maatschappij; top van de piramide:
- Giften; financiële steun aan projecten
- Bij grote organisaties vaak via aparte stichtingen (bv. BNP Paribas Fortis Foundation)
MAAR met alleen filantropie kom je er niet!! Je moet ook ethisch zijn om aan MVO te doen
Employee volunteering = inschakelen van personeel om vrijwilligerswerk te doen
- Helpende handen: geen dagelijkse activiteit voor de WN (bv. schilderwerken uitvoeren)
- Skill based volunteering SBV: zeer gericht helpen in non-profit organisaties door hun
expertise (zie Engage4); hoeft niet persé op LT te zijn
1.6 Corporate Social Responsiveness (CSR2)
CSR2 ontfermt zich over de instrumentele benadering van MVO
Instrumenteel = acties van organisaties om hun doelstellingen te behalen: “manage the company’s
relationship with various social groups”
Business case of CSR = we gaan investeren in MVO/duurzaamheid, wat lever dit de organisatie op in
termen van resultaten?
Aandacht voor link sociale&financiële performantie; geen eenduidige resultaten in empirisch
onderzoek
4
DOEL VAN HET VAK
- Inzicht krijgen in hoe organisaties functioneren in hun ruimere maatschappelijke context,
rekening houdende met de belangen en verwachtingen van stakeholders
- Bedrijfseconomisch perspectief
- Kennen en begrijpen van belangrijke begrippen, modellen, theorieën m.b.t. MVO
- Ontwikkelen van een genuanceerde, veelzijdige visie
1 . MVO: DEFINITIES EN AANVERWANTE CONCEPTEN
1.1 Definities
MVO = de verantwoordelijkheid van een organisatie voor de effecten van haar besluiten en
activiteiten op de maatschappij en het milieu door transparant en ethisch gedrag
- Mensenrechten, consumentenbelangen en sociale, ethische en milieukwesties in hun
activiteiten en kernstrategie integreren in nauwe samenwerking met hun stakeholders om:
o Zoveel mogelijk gedeelde waarde/shared value te creëren voor hun
eigenaren/aandeelhouders en voor hun andere stakeholders en de samenleving als
geheel
o Mogelijke negatieve effecten op te sporen, te voorkomen en te verminderen
Organisaties = commerciële for-profit bedrijven, overheidsinstellingen, gezondheidszorg,…
Corporate Social Responsibility (CSR) = bedrijven nemen verantwoordelijkheid voor hun effect op
de samenleving
- Belangrijk voor de duurzaamheid, het concurrentievermogen en de innovatie van EU-
ondernemingen en de EU-economie
- Context specifieke organisatorische acties en beleidsmaatregelen die rekening houden met de
verwachtingen van stakeholders en de triple bottom line van economische, sociale en
milieuprestaties
Voordelen van CSR:
- Kostenbesparing
- Makkelijker toegang tot extern kapitaal
- Betere relaties met klanten en personeel (HRM)
- Risicomanagement
3 P’s/Triple Bottom Line = People (social performance), Planet (environmental performance), Profit
(economic performance)
- People: sociale dimensie van ondernemen (mensen zowel binnen als buiten de organisatie)
- Planet: milieudimensie van ondernemen (natuurlijk leefmilieu)
- Profit: economische dimensie van ondernemen (G&D voortbrengen met winst als maatstaf)
1
,1.2 Kenmerken van MVO
Zie onderlijnde woorden in de definitie:
- Impact van organisatie op maatschappij en milieu
- Geïntegreerd in kernactiviteiten en strategie
- Gedeelde waarde: voordelen voor de organisatie en stakeholders
Verschillende risico’s die niet los staan van elkaar (MESTG):
- Milieu
- Economische
- Sociale
- Technologische
- Geopolitieke
Triple Bottom Line (3 P’s) = nadenken over de impact van People,
Planet, Profit op het milieu, de mens en de winstgevendheid wanneer
organisaties een beslissing nemen
Geïntegreerd: 3 P’s staan niet los van elkaar
- Beïnvloeden elkaar en komen soms in conflict
- EVENWICHT ZOEKEN!!!
Systematisch:
- Bij beslissingen en acties steeds de impact op de verschillende domeinen voor ogen houden
Continu verbeteringsproces:
- MVO realiseert men niet in 1 dag
- MVO is nooit voltooid
1.3 Stakeholders = belanghebbenden
Wie zijn mijn belangrijkste stakeholders? Opdelen!! Ook weten tot welke groep men hoort
Men kan ook de opdeling maken tussen interne en externe stakeholders
Stakeholders:
- Rekening houden met verwachtingen van stakeholders
- Een organisatie kan niet aan de verwachtingen van alle
diverse groepen stakeholders voldoen
Stakeholder mapping:
- Stakeholders opdelen in verschillende categorieën en key
stakeholders identificeren
- Belangrijk in het kader van MVO rapportering!
2
,1.4 Verschillende invalshoeken van MVO
Invalshoeken van duurzaamheid beoordelen op vlak van:
- Descriptive accuracy (beschrijvend)
o Beschrijven van acties en beleid van organisaties
o NIET waardegeladen; niet zo belangrijk
- Normative validity
o Beschrijven wat organisaties zouden moeten doen in het kader van MVO
o Onderscheid tussen goed gedrag vs. geen goed gedrag
o WEL waardegeladen; oordeel geven aan bepaalde acties
- Instrumental power
o Welke acties nemen om doelen te bereiken? Kan leiden tot een positief effect
o Causaliteit; resultaatgericht denken bij bepaalde acties
Op basis van Donaldson en Preston’s typologie
1.5 Corporate Social Responsibility (CSR1)
CSR1 ontfermt zich over de normatieve benadering van MVO
Normatief = beschrijft wat organisaties zouden moeten doen (wat is de norm qua duurzaamheid?);
rekening houden met societal expectations van stakeholders
Gemeenschappelijke normen en waarden = ontwikkelen van normen en waarden van de organisatie
verbonden met de normen en waarden van managers en medewerkers
Model van Carroll als voorbeeld van CSR1:
Organisaties hebben 4 verantwoordelijkheden:
- Winstgevend zijn (for-profit) / financieel leefbaar zijn (non-profit)
- Voldoen aan wettelijke verplichtingen
- Zich ethisch gedragen
- Filantropie
zijn onderling gerelateerd, in onderlinge concurrentie en men moet een evenwicht zoeken
Vanaf MVO wordt enkel gekeken vanuit ethisch gedrag en filantropie (niet wettelijk opgelegd)
3
, Economische verantwoordelijkheid
Conditio sine qua non voor CSR, staat onderaan de piramide (niet onethisch om winst te maken!! )
Volgens Friedman moeten bedrijven zoveel mogelijk winst maken
- Maximale waarde creëren voor AH
- Eigenaars die de winst krijgen moeten zelf beslissen wat ze hiermee doen
MAAR momenteel denkt men niet meer op deze manier; winst is belangrijk maar is niet het enige doel
Juridische verantwoordelijkheid
Organisaties moeten gehoorzamen aan de wetten die er zijn
Wetgeving om bescherming en voordelen te brengen
MAAR hoe groot moet/mag inmenging van de overheid zijn? Wat is het concurrentieel nadeel?
Ethische verantwoordelijkheid (MVO)
Meer doen dan wettelijk voorgeschreven want wetgeving is vaak een minimum (compromis), niet
altijd up-to-date en regelt niet alles
DUS organisaties hebben een ethische verantwoordelijkheid naar personeel toe bijvoorbeeld
Filantropische verantwoordelijkheid (MVO)
Iets terugdoen voor de maatschappij; top van de piramide:
- Giften; financiële steun aan projecten
- Bij grote organisaties vaak via aparte stichtingen (bv. BNP Paribas Fortis Foundation)
MAAR met alleen filantropie kom je er niet!! Je moet ook ethisch zijn om aan MVO te doen
Employee volunteering = inschakelen van personeel om vrijwilligerswerk te doen
- Helpende handen: geen dagelijkse activiteit voor de WN (bv. schilderwerken uitvoeren)
- Skill based volunteering SBV: zeer gericht helpen in non-profit organisaties door hun
expertise (zie Engage4); hoeft niet persé op LT te zijn
1.6 Corporate Social Responsiveness (CSR2)
CSR2 ontfermt zich over de instrumentele benadering van MVO
Instrumenteel = acties van organisaties om hun doelstellingen te behalen: “manage the company’s
relationship with various social groups”
Business case of CSR = we gaan investeren in MVO/duurzaamheid, wat lever dit de organisatie op in
termen van resultaten?
Aandacht voor link sociale&financiële performantie; geen eenduidige resultaten in empirisch
onderzoek
4
