De vrouw met gezondheidsproblemen – operatieve ingrepen
Basisbegrippen OK+
1. Patiëntveiligheid
Het voorkomen van schade aan de patiënt als gevolg van de zorg of door het contact met het
zorgsysteem”
2. Hygiëne en handhygiëne
Patiënt moet proper in de zaal verschijnen. Hier is een taak voor de vpkn van de zaal weggelegd om
dit op te volgen. Ook aandacht voor nagelhygiëne, navelhygiëne.
Omgeving moet proper zijn, operatiezalen worden dagelijks letterlijk van onder tot boven gekuist.
Tussen 2 ingrepen in wordt vaak ook nog even gepoetst. Temperatuur om in te werken is idealiter
tussen 18 en 20° à minder activiteit van micro-organismen.
Personeel draagt muts en operatiekledij. Schoenen die afwasbaar zijn (liefst). Muts waarbij haren zo
veel mogelijk onder de muts verdwijnen. Mondmasker van zodra er steriele verpakkingen worden
geopend. Kledij heeft cuffs aan de armen zodat huidcellen zo weinig mogelijk verspreid worden.
Patiënt
- Preoperatieve lichaamshygiëne
- Scheren = niet Evidence based practice
- Reinigen van de huid (2x douchen met antiseptische zeep)
- Make-up, sieraden, andere
Personeel
- Kledij voorschriften
- Muts
- Maskers
- omlooppak/operatieschort
- Schoeisel
- Handhygiëne
- Omgaan met steriliteit
3. Steriliteit
Omgeving
- Steriele zone
- Afdelingszones
- Zone tijdens het OK
- Luchtkwaliteit
- Schoonmaak
- Steriele materialen
1
, De vrouw met gezondheidsproblemen – operatieve ingrepen
4. Comfort en beleving
Patiënten ervaren:
- Schaamte
- Cultuurverschillen
- Emoties en onrechtvaardigheidsgevoel
Patiënten vragen luisterend oor, begrip en eerlijke informatie
Aandachtspunten voor de ervaringen en beleving van de zorgvrager
- Psychosociale begeleiding
- opvang en begeleiding in het OK versus op de verpleegafdeling
- geplande situatie versus acute situatie, bewustzijn van emoties
- rekening houden met vertrouwenspersonen
- heb aandacht voor non-verbale communicatie ondanks masker en muts
- heb respect voor eventuele naaktheid
- vermijd onderkoeling van de patient
Aandachtspunten bij de positionering van de patient
- Operatietafel
- smalle tafels, goede hygiëne, valpreventie, fixatie hulpstukken
- Installatie op de operatietafel
- goed zich op de operatiestreek creëren, opletten voor spier en zenuwschade (vb. n. axillaris,
n. medianus, n. femoralis, etc.)
- stuit: droog leggen; benen lichtjes gespreid; voeten: volledig gesteund
- Aanpassingen maken tijdens ingreep aan de positionering is moeilijk
5. Multidisciplinair samenwerken
Operatieteam:
- verpleegkundig team
- chirurgisch team: soms meerdere disciplines samen
- anesthesieteam
Omloopverpleegkundige versus instrumenterende verpleegkundige
6. ERAS-protocol
“Een chirurgische ingreep veroorzaakt ... een systemische stressrespons in het lichaam, gekenmerkt
door inflammatie als gevolg van metabole en neuro-endocriene ontregeling (2). Het doel van ERAS
bestaat erin om deze stressrespons te verminderen om zo een verbeterd postoperatief herstel te
bekomen.”
Herstelperiode na de operatie te verminderen.
2
Basisbegrippen OK+
1. Patiëntveiligheid
Het voorkomen van schade aan de patiënt als gevolg van de zorg of door het contact met het
zorgsysteem”
2. Hygiëne en handhygiëne
Patiënt moet proper in de zaal verschijnen. Hier is een taak voor de vpkn van de zaal weggelegd om
dit op te volgen. Ook aandacht voor nagelhygiëne, navelhygiëne.
Omgeving moet proper zijn, operatiezalen worden dagelijks letterlijk van onder tot boven gekuist.
Tussen 2 ingrepen in wordt vaak ook nog even gepoetst. Temperatuur om in te werken is idealiter
tussen 18 en 20° à minder activiteit van micro-organismen.
Personeel draagt muts en operatiekledij. Schoenen die afwasbaar zijn (liefst). Muts waarbij haren zo
veel mogelijk onder de muts verdwijnen. Mondmasker van zodra er steriele verpakkingen worden
geopend. Kledij heeft cuffs aan de armen zodat huidcellen zo weinig mogelijk verspreid worden.
Patiënt
- Preoperatieve lichaamshygiëne
- Scheren = niet Evidence based practice
- Reinigen van de huid (2x douchen met antiseptische zeep)
- Make-up, sieraden, andere
Personeel
- Kledij voorschriften
- Muts
- Maskers
- omlooppak/operatieschort
- Schoeisel
- Handhygiëne
- Omgaan met steriliteit
3. Steriliteit
Omgeving
- Steriele zone
- Afdelingszones
- Zone tijdens het OK
- Luchtkwaliteit
- Schoonmaak
- Steriele materialen
1
, De vrouw met gezondheidsproblemen – operatieve ingrepen
4. Comfort en beleving
Patiënten ervaren:
- Schaamte
- Cultuurverschillen
- Emoties en onrechtvaardigheidsgevoel
Patiënten vragen luisterend oor, begrip en eerlijke informatie
Aandachtspunten voor de ervaringen en beleving van de zorgvrager
- Psychosociale begeleiding
- opvang en begeleiding in het OK versus op de verpleegafdeling
- geplande situatie versus acute situatie, bewustzijn van emoties
- rekening houden met vertrouwenspersonen
- heb aandacht voor non-verbale communicatie ondanks masker en muts
- heb respect voor eventuele naaktheid
- vermijd onderkoeling van de patient
Aandachtspunten bij de positionering van de patient
- Operatietafel
- smalle tafels, goede hygiëne, valpreventie, fixatie hulpstukken
- Installatie op de operatietafel
- goed zich op de operatiestreek creëren, opletten voor spier en zenuwschade (vb. n. axillaris,
n. medianus, n. femoralis, etc.)
- stuit: droog leggen; benen lichtjes gespreid; voeten: volledig gesteund
- Aanpassingen maken tijdens ingreep aan de positionering is moeilijk
5. Multidisciplinair samenwerken
Operatieteam:
- verpleegkundig team
- chirurgisch team: soms meerdere disciplines samen
- anesthesieteam
Omloopverpleegkundige versus instrumenterende verpleegkundige
6. ERAS-protocol
“Een chirurgische ingreep veroorzaakt ... een systemische stressrespons in het lichaam, gekenmerkt
door inflammatie als gevolg van metabole en neuro-endocriene ontregeling (2). Het doel van ERAS
bestaat erin om deze stressrespons te verminderen om zo een verbeterd postoperatief herstel te
bekomen.”
Herstelperiode na de operatie te verminderen.
2
