De vrouw met gezondheidsproblemen: gynaecologie
Borstpathologieën
Goedaardige borstveranderingen
- Eigenlijk geen echte ziekten maar eerder een afwijking van de normale borstontwikkeling
- De veranderingen kunnen in 4 groepen worden verdeeld
- Overlap tussen de verschillende groepen mogelijk
1. Pijn: cyclisch – niet-cyclisch
Symptomen - Cyclische pijn
- 70% premenstruele vrouwen cyclische pijn
- Hoogtepunt juist voor menstruatie
- 1 of beide borsten
- Indien geen afwijkiningen: symptoombehandeling: Steunende BH, NSAID
2. Infectie: lactatie of niet lactatie gebonden
Symptomen
- Tijdens lactatieperiode (puerperale mastitis)
o Kleine scheurtjes in de tepel ingangspoort voor Staphylococcus aureus (meestal)
infectie abces
o Rode, warmte, pijnlijke borst
o Vaak ook koorts en algemeen slecht voelen
o Klinische diagnose, eventueel echografie
o Abces: draineren
- Buiten lactatieperiode: steeds bedacht zijn op carcinoom!
- Mastitis: vooral tijdens borstvoeding
- Borstabces (eerste draineren en dan pas AB geven of onder volledige narcose alles
leegmaken)
1
, De vrouw met gezondheidsproblemen: gynaecologie
3. Tepelvochtverlies: fysiologisch, pathologisch, galactorroe
Symptomen
- Fysiologisch:
o meestal bilateraal uit meerdere melkingangen
o kan bv tot 2-3 jaar na beeindigen van borstvoeding
- Mammaire ductectasie
o “verwijde melkgang” - verstopt met borstsecretie
o kan infecteren / abces vormen OF ontstaan van fibrose met tepelretractie
- Duct papilloma
o tot bloederig verlies uit 1 duct
o papilloom zelf is benigne, soms is er een onderliggende maligniteit
o resectie
- Galactorroe (uit beide borsten melkverlies)
o bilateraal melkverlies uit multiple melkgangen
o na lactatie, ten gevolge van persisterend gestegen prolactine
o soms het gevolg van prolactinoom (hypofyse tumor)
4. Voelbare massa: vage verdikking, fibrocystische veranderingen, fibroadenoom, lacterend
adenoom, papilloom, ductectasie, gynaecomastie
Symptomen
- Verdikkingen die knobbelig aanvoelen versus echte knobbels of nodules
- Verontrustende zone vergelijken met andere borst
- Meerdere nodules: vaak cyclische veranderingen
- Jonge mensen: terughoudendheid mammorgrafie, vanaf 35-40 jaar wel aangeraden
- Bij jonge mensen een echo: hier heb je geen stralingen bij een mammo wel.
Knobbel in de borst
Klinisch borstonderzoek: inspectie / palpatie
Mammografie: groepjes microverkalkingen? / stellair beeld?
Echografie van de borst: cysten?
(MRI / Galactografie )
Punctie (in geval van cyste, massa met vocht. Cycste aanprikken en opzuigen)
Fijne naald biopsie (in geval van vaste tumoren)
Open biopsie: indien palpabel (insneden ter hoogte van borst en massa gaan opzoeken)
Biopsie na harpoenmarkage (voor verdachte, niet palpabele letsels)
Mammotome (voor verdachte, niet palpabele letsels)
2
Borstpathologieën
Goedaardige borstveranderingen
- Eigenlijk geen echte ziekten maar eerder een afwijking van de normale borstontwikkeling
- De veranderingen kunnen in 4 groepen worden verdeeld
- Overlap tussen de verschillende groepen mogelijk
1. Pijn: cyclisch – niet-cyclisch
Symptomen - Cyclische pijn
- 70% premenstruele vrouwen cyclische pijn
- Hoogtepunt juist voor menstruatie
- 1 of beide borsten
- Indien geen afwijkiningen: symptoombehandeling: Steunende BH, NSAID
2. Infectie: lactatie of niet lactatie gebonden
Symptomen
- Tijdens lactatieperiode (puerperale mastitis)
o Kleine scheurtjes in de tepel ingangspoort voor Staphylococcus aureus (meestal)
infectie abces
o Rode, warmte, pijnlijke borst
o Vaak ook koorts en algemeen slecht voelen
o Klinische diagnose, eventueel echografie
o Abces: draineren
- Buiten lactatieperiode: steeds bedacht zijn op carcinoom!
- Mastitis: vooral tijdens borstvoeding
- Borstabces (eerste draineren en dan pas AB geven of onder volledige narcose alles
leegmaken)
1
, De vrouw met gezondheidsproblemen: gynaecologie
3. Tepelvochtverlies: fysiologisch, pathologisch, galactorroe
Symptomen
- Fysiologisch:
o meestal bilateraal uit meerdere melkingangen
o kan bv tot 2-3 jaar na beeindigen van borstvoeding
- Mammaire ductectasie
o “verwijde melkgang” - verstopt met borstsecretie
o kan infecteren / abces vormen OF ontstaan van fibrose met tepelretractie
- Duct papilloma
o tot bloederig verlies uit 1 duct
o papilloom zelf is benigne, soms is er een onderliggende maligniteit
o resectie
- Galactorroe (uit beide borsten melkverlies)
o bilateraal melkverlies uit multiple melkgangen
o na lactatie, ten gevolge van persisterend gestegen prolactine
o soms het gevolg van prolactinoom (hypofyse tumor)
4. Voelbare massa: vage verdikking, fibrocystische veranderingen, fibroadenoom, lacterend
adenoom, papilloom, ductectasie, gynaecomastie
Symptomen
- Verdikkingen die knobbelig aanvoelen versus echte knobbels of nodules
- Verontrustende zone vergelijken met andere borst
- Meerdere nodules: vaak cyclische veranderingen
- Jonge mensen: terughoudendheid mammorgrafie, vanaf 35-40 jaar wel aangeraden
- Bij jonge mensen een echo: hier heb je geen stralingen bij een mammo wel.
Knobbel in de borst
Klinisch borstonderzoek: inspectie / palpatie
Mammografie: groepjes microverkalkingen? / stellair beeld?
Echografie van de borst: cysten?
(MRI / Galactografie )
Punctie (in geval van cyste, massa met vocht. Cycste aanprikken en opzuigen)
Fijne naald biopsie (in geval van vaste tumoren)
Open biopsie: indien palpabel (insneden ter hoogte van borst en massa gaan opzoeken)
Biopsie na harpoenmarkage (voor verdachte, niet palpabele letsels)
Mammotome (voor verdachte, niet palpabele letsels)
2
