ONDERWIJSMATERIAAL FA-BA203
FABA203 - Werkcollege 5: Bloed-hersenbarrière – EXTRA OEFENMATERIAAL
Tijdens werkcollege 5 ben je aan de slag geweest met factoren die bepalend zijn voor
passage van neurotransmitters en farmaca over de bloed-hersenbarrière. Mocht je dit nog
moeilijk vinden, dan vind je hieronder extra oefenmateriaal. De uitwerking van de
opdrachten, vind je achteraan in het bestand.
Opdracht 1
a. Bepaal voor bovenstaande farmaca hoeveel waterstofbruggen gevormd kunnen worden en geef
dit in de molecuulstructuur aan.
b. Zoek het molecuulgewicht, log P, pKa (alleen mits relevant), lading, log D en Polar Surface Area
(PSA) bij fysiologische pH op.
c. Bepaal voor elk van de farmaca of ze de bloed-hersenbarrière kunnen passeren.
Opdracht 2
Voor farmaca tolcapone en amantadine staan hieronder de structuur, het molecuulgewicht, log P,
pKa (mits relevant), log D bij fysiologische pH en het aantal waterstofbruggen die gevormd kunnen
worden. Geef voor elk van deze farmaca aan of ze de bloed-hersenbarrière kunnen passeren en zo ja,
via welk transportsysteem dit plaats vindt.
tolcapone amantadine
MW (g/mol) 273,24 151,25
log P 4,07 2,22
log D (pH 7,4) 1,22 -0,37
pKa 10,8 9,0
H-donor 2 1
H-acceptor 3 1
1
, Opdracht 3
Het Biopharmaceutical Classification System wordt gebruikt om farmaca op basis van oplosbaarheid
en absorptie in te delen in vier klassen. In onderstaande tabel staan voorbeelden van farmaca in de
klassen van het BCS.
(Uit H.V. Chavda, C.N. Patel, I.S. Anand / Sys. Rev. Pharm 1 (2010) 62-69)
Van twee farmaca uit elke klasse staan op de volgende pagina de fysisch-chemische eigenschappen
gegeven. Bepaal voor deze farmaca of ze de bloed-hersenbarrière kunnen passeren. En zo ja, via
welk transportsysteem dit plaats vindt.
1. Diltiazem: C22H26N2O4S; MW 414,52 g/mol; pKa 7,7; log P 2,70 (exp); log D (pH 7,4) 2,06
2. Danazol: C22H27NO2; MW 337,46 g/mol; log P 4,70; log D (pH 7,4) 4,33
3. Metformine: C4H11N5; MW 129,16 g/mol; pKa 12,4; log P -2,31; log D (pH 7,4) -3,36
4. Taxol: C47H51NO14; MW 853,91 g/mol; pKa 10,1; log P 7,38; log D (pH 7,4) 3,89
2
FABA203 - Werkcollege 5: Bloed-hersenbarrière – EXTRA OEFENMATERIAAL
Tijdens werkcollege 5 ben je aan de slag geweest met factoren die bepalend zijn voor
passage van neurotransmitters en farmaca over de bloed-hersenbarrière. Mocht je dit nog
moeilijk vinden, dan vind je hieronder extra oefenmateriaal. De uitwerking van de
opdrachten, vind je achteraan in het bestand.
Opdracht 1
a. Bepaal voor bovenstaande farmaca hoeveel waterstofbruggen gevormd kunnen worden en geef
dit in de molecuulstructuur aan.
b. Zoek het molecuulgewicht, log P, pKa (alleen mits relevant), lading, log D en Polar Surface Area
(PSA) bij fysiologische pH op.
c. Bepaal voor elk van de farmaca of ze de bloed-hersenbarrière kunnen passeren.
Opdracht 2
Voor farmaca tolcapone en amantadine staan hieronder de structuur, het molecuulgewicht, log P,
pKa (mits relevant), log D bij fysiologische pH en het aantal waterstofbruggen die gevormd kunnen
worden. Geef voor elk van deze farmaca aan of ze de bloed-hersenbarrière kunnen passeren en zo ja,
via welk transportsysteem dit plaats vindt.
tolcapone amantadine
MW (g/mol) 273,24 151,25
log P 4,07 2,22
log D (pH 7,4) 1,22 -0,37
pKa 10,8 9,0
H-donor 2 1
H-acceptor 3 1
1
, Opdracht 3
Het Biopharmaceutical Classification System wordt gebruikt om farmaca op basis van oplosbaarheid
en absorptie in te delen in vier klassen. In onderstaande tabel staan voorbeelden van farmaca in de
klassen van het BCS.
(Uit H.V. Chavda, C.N. Patel, I.S. Anand / Sys. Rev. Pharm 1 (2010) 62-69)
Van twee farmaca uit elke klasse staan op de volgende pagina de fysisch-chemische eigenschappen
gegeven. Bepaal voor deze farmaca of ze de bloed-hersenbarrière kunnen passeren. En zo ja, via
welk transportsysteem dit plaats vindt.
1. Diltiazem: C22H26N2O4S; MW 414,52 g/mol; pKa 7,7; log P 2,70 (exp); log D (pH 7,4) 2,06
2. Danazol: C22H27NO2; MW 337,46 g/mol; log P 4,70; log D (pH 7,4) 4,33
3. Metformine: C4H11N5; MW 129,16 g/mol; pKa 12,4; log P -2,31; log D (pH 7,4) -3,36
4. Taxol: C47H51NO14; MW 853,91 g/mol; pKa 10,1; log P 7,38; log D (pH 7,4) 3,89
2
